Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Türk vatandaşlarına yönelik vize siyasetlerini giderek sıkılaştırıyor. Bilhassa Schengen vizesi müracaatlarında yaşanan retler, artık yapısal bir krize dönüşmüş durumda. Son bilgiler, her 100 müracaattan 15’inin “sığınmacı endişesi” gerekçesiyle reddedildiğini ortaya koyuyor. Bu durum, yalnızca kişisel seyahatleri değil, Türkiye’nin ihracatını ve memleketler arası iş ilgilerini de önemli formda sekteye uğratıyor.
AVRUPA’NIN TELAŞI VE ÇARPICI RAKAMLAR
Avrupa genelinde yılda yaklaşık 100 milyon vize başvurusu yapılırken, Türkiye’den bu sayı 1 milyona ulaşıyor. Fakat kilit nokta, Avrupa’ya vizeyle giden Türk vatandaşlarından yaklaşık 100 bininin sığınmacı statüsüne geçmesi. Bu yüksek oran, AB ülkelerinin Türk müracaatlarına temkinli yaklaşmasının ana nedeni olarak gösteriliyor. Avrupa’da şu an 1 milyona yakın Türk vatandaşı sığınmacı statüsünde yaşıyor.
İŞ DÜNYASI İSYANDA: “YAPISAL KRİZ YAŞIYORUZ!”
Türk iş dünyası, vize mahzurlarının ticari faaliyetleri neredeyse durma noktasına getirdiğini vurguluyor. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Avrupa İş Konseyleri Koordinatör Başkanı Mehmet Ali Yalçındağ, sorunun siyasi boyutuna dikkat çekiyor:
“Vize sorunu artık konuşmaktan sıkıldığımız, aşmak için uğraşmaktan yorulduğumuz bir bariyer! Avrupa, sıkıntıyı yersiz siyasi kaygılarla ele alıyor. Türk firmalarının AB’de 34 milyar doları aşan yatırımı varken bu muamele kabul edilemez”
Özellikle yeşil pasaportlu iş insanları bile vize almakta zorlanırken, fuarlara iştirak ve ihracat görüşmeleri iptal ediliyor.
“SİYASİ TEMCİT PİLAVI”
Sabah Gazetesi muharriri Hülya Güler, bugünkü köşesinde mevzuyu sert bir lisanla ele aldı:
“AB’nin 67 yıllık ömrü, Türkiye’nin 66 yıllık üyelik başvurusu! Dedelerin müracaatının sonucunu torunlar göremedi. Üstelik AB, Gürcistan, Kolombiya ve savaştaki Ukraynalılara vize uygulamazken, birinci ticari ortağı Türkiye’ye bu duvarı örüyor. AB Türkiye Delegasyon Başkanı Ossowski bile bu durumu ‘utanç verici’ olarak niteledi. Fakat tahlil siyasi iradede! Artık bu temcit pilavından kurtulmalıyız.”
Güler, Yalçındağ’ın “konuşmaktan yorulduk” çıkışını desteklerken, AB’nin güç krizinde Türkiye’ye muhtaç olduğunu da hatırlattı.
Hülya Güler’in bugünkü köşesinde “Bir temcit pilavı öyküsü: Schengen Vizesi” başlıklı kaleme aldığı yazı:
“Her ülkenin temcit pilavına dönen öyküleri vardır. Bizim hikayelerimizden biri AB üyelik süreci. AB’nin ömrü 67 yıl, Türkiye’nin AB üyelik müracaatının geçmişi 66 yıl. Yani dedelerin müracaatının sonucunu torunları bile göremedi. Hepimiz çok yeterli biliyoruz da tekrar de ortada bir tekrar edince acı gerçek daha net görülüyor. Üstelik bu mazimize karşın AB’nin vize uyguladığı tek aday ülke Türkiye.
Sadece iki üç ülke saymam, sorunun ne kadar siyasi olduğunu anlatmak için kâfi. Örneğin AB, Gürcistan, Kolombiya, Venezuella’dan vize istemiyor. Savaştaki Ukraynalılar bile AB ülkelerine vizesiz seyahat ediyor. Lakin Avrupa’da milyarlarca dolarlık yatırımları bulunan, birçok AB üyesi ülkenin bir numaralı ticari partneri pozisyonundaki Türkiye vatandaşlarına vize uygulaması değil, Schengen zorluğu yaşatılıyor. Geçenlerde AB Türkiye Delegasyon Başkanı Thomas Ossowski, bu durumu ‘utanç verici’ olarak niteledi. Elbette Büyükelçi’nin açıklamalarını önemsiyorum lakin AB’nin siyasi halinin da farkındayım.
Ossowski’nin açıklamasının akabinde DEİK/Türkiye-Avrupa İş Konseyleri Koordinatör Başkanı Mehmet Ali Yalçındağ da hoş bir çıkış yaptı; “Artık bu vize problemini konuşmaktan sıkıldık” dedi. Hepimizin hislerine tercüman olan bu açıklamada Yalçındağ, Türk firmalarının AB ülkelerinde 34 milyar doları aşan sermayesinin bulunduğuna dikkat çekti.
Sözlerinin devamı şöyle: “Türkiye’nin vize serbestisi için karşılaması gerektiği tabir edilen son 6 kriter bir yana, AB’nin bürokratik yapısına pek çok açıdan entegrasyonu mümkün olmayan; lakin vize serbestisinden yararlanan ülkeler örnek alındığında, maalesef ortaya çıkan tablo sorunun tahliline yönelik Avrupalı dostlarımızın isteksizliğini gösteriyor. Biz her görüşmede, her toplantıda ve her açıklamada ele alınan kurumsal ve üniversal prensiplerin herkes için eşit seviyede uygulanmasını ve bu prensiplerin gündelik siyasi olayları yorumlarken kolay enstrümanlara dönüştürülmemesini dilek ediyoruz. Artık geçtiğimiz on yılların yersiz kaygılarından ve kalıplarından sıyrılmalıyız. Şayet sıyrılamazsak dünyanın karşı karşıya kaldığı krizleri fırsata çevirmek bir yana, bu krizlere kapılırız.”
Yalçındağ’ın açıklamasında bir kıymetli ikaz daha vardı, “Vize problemi aşmaya çalışmaktan yorulduğumuz bir bariyer haline geldi” diye. Bu bizim sıkılmamızdan da değerli bir mevzu. Meğer dünyada süratle değişiyor. Oluşacak yeni fırsat haritasında Türkiye’nin alternatifleri çok. Ancak Rusya’ya ambargo uygulayan ve hasebiyle güç azlığı çeken, Çin’e uzak kalan AB’nin aradığı en yakın tahlil Türkiye. O yüzden mevzuyu burada kesiyorum çünkü artık tıpkı şeyleri yazmaktan/okumaktan biz de yorulduk. Tek diyeceğim; umarım AB’nin Ossowski üzere durumun farkında olan ve en kısa müddette sıkıntıyı çözmeye niyetli adımlar atacak kâfi ‘lideri’ vardır.”
