İstanbul Teknik Üniversitesi’nin (İTÜ) liderliğinde Avrupa Birliği dayanağıyla yürütülen milletlerarası araştırma, dijital çağda büyüyen ergenlerin teknolojiyle bağına dair çarpıcı datalar sundu. “Technological Wellness Among Young People (TECHWELL)” isimli proje kapsamında Türkiye, Fransa ve İtalya’dan akademisyenler, ergenler ortasında artan teknoloji bağımlılığına karşı tahlil üretmek için bir ortaya geldi.
Üç ülkede yaklaşık 1000 öğrenci, 400 öğretmen ve 400 veliyle yapılan saha araştırmaları sonucunda, ergenlerin yüzde 91’inin teknolojiyi ebeveyn nezareti olmadan kullandığı belirlendi. Araştırmada, akıllı telefon kullanımına 10 yaşından evvel başlayan bireylerin, bu aygıtla 13 yaşından sonra tanışanlara kıyasla dijital bağımlılık açısından iki kat daha fazla risk taşıdığı tespit edildi.
‘KANCA TEKNİĞİ’ KULLANILIYOR
İTÜ İşletme Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Adnan Veysel Ertemel, araştırmaya dair yaptığı açıklamada, dijital platformların kullanıcıları ekrana bağımlı kılmak için özel algoritmalar ve “kanca tekniği” üzere yollar kullandığını belirterek, bu mecraların sanıldığı üzere tarafsız olmadığını vurguladı.
Ertemel, “Ergenlerin yüzde 82’sinde sorunlu telefon kullanımı gözlemleniyor. Bu kullanımın yüzde 20-21’i ise bağımlılık seviyesine ulaşmış durumda.” dedi.
KIZLAR VE ERKEKLER ORTASINDA FARK VAR
Cinsiyet temelli farklara da dikkat çeken Ertemel, kız öğrencilerde toplumsal medya bağımlılığının, erkek öğrencilerde ise dijital oyunlara yönelimin daha yaygın olduğunu tabir etti. Ayrıyeten, “Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FOMO)”nun kız öğrencilerde daha sık görüldüğünü belirtti.
Verilere nazaran, 6-15 yaş kümesindeki dijital teknoloji kullanım oranı 2021 yılında yüzde 82 iken, bu oran 2024’te yüzde 92’ye yükseldi. Ertemel, araştırmaya katılan 15-17 yaş ortası lise öğrencilerinin yüzde 81,4’ünün akıllı telefon kullanımında sorunlu davranışlar sergilediğini, yüzde 20’sinin ise yüksek riskli bağımlılık kümesine girdiğini kelamlarına ekledi.
