UNESCO, bu yılki Dünya Basın Özgürlüğü Günü aktifliğini “Cesur Yeni Dünyada Habercilik – Yapay Zekanın Basın Özgürlüğü ve Medya Üzerindeki Etkisi” teması altında Belçika’nın başşehri Brüksel’de gerçekleştirdi.
Etkinlikte konuşmacılar, Gazze’de öldürülen gazetecilere de dikkati çekti. Gazetecileri, siyasetçileri, medya profesyonellerini ve sivil toplum aktörlerini bir ortaya toplayan aktiflikte, yapay zekanın basın özgürlüğünü ve demokratik pahaları zayıflatmak yerine güçlendirmesini sağlamanın yolları masaya yatırıldı. Aktiflikte yapay zekanın gazetecilik üzerinde dönüştürücü bir tesiri olduğunun söz edilerek, bu teknoloji sayesinde daha fazla verimlilik, çok lisanlı erişilebilirlik ve gelişmiş bilgi tahlili sağlandığı belirtildi. Bu gelişmelerin riskler de barındırdığının vurgulandığı aktiflikte, yapay zeka tarafından yanlış bilgi ve dezenformasyon yayılabildiği, gazetecilik içeriği ve medya sürdürülebilirliği için adil fiyatlandırma konusunda telaşlara yol açtığı kaydedildi.
“GAZETECİLİĞE KARŞI İŞLENEN KABAHATLERİN CEZASIZ KALMASIYLA ÇABA ETMEK İÇİN ÇALIŞTIK”
Etkinliğin açılış konuşmasını yapan UNESCO Genel Yöneticisi Audrey Azoulay, geçen yıl 82 Filistinli gazetecinin mevtini kayıt altına aldıklarını belirtti. Azoulay, “Çatışma ve kriz bölgelerinde gazetecileri savaş muhabirliği konusunda eğitmek ve onların ekipmanla tespitini sağlamak için çalışıyoruz. 2021’den bu yana Global Medya Savunma Fonu için seferber edilen 4 milyon dolar, dünya çapında yaklaşık 5 bin savaş muhabirini desteklememizi sağladı” diye konuştu. Audrey Azoulay, “Ayrıca gazeteciliğe karşı işlenen kabahatlerin cezasız kalmasıyla çaba etmek için de çalıştık” dedi. Gazetecilere karşı işlenen hataların soruşturulmasının gerekliliğine işaret eden Azoulay, “Gazeteci cinayetlerinin cezasız kalma oranının, hala çok yüksek olmasına karşın azaldığını görmekten memnunluk duyuyoruz. 2012 ile 2024 ortasında yüzde 10 oranında azaldı. Bu bir düzgünleşme, lakin hala çok yüksek.” değerlendirmesinde bulundu.
“GAZZE’DE ÖLDÜRÜLEN GAZETECİ SAYISINDA KESKİN BİR ARTIŞ GÖRÜYORUZ”
Etkinliğe imajlı bildiri gönderen BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de “Çatışma bölgelerinde, bilhassa Gazze’de öldürülen gazeteci sayısında keskin bir artış görüyoruz.” sözünü kullandı. Guterres, yapay zekanın insan haklarıyla dengeli ve gerçekleri ön planda tutan bir formda şekillendirilmesi gerektiğini vurguladı.
AB Komitesinin Teknolojik Egemenlik, Güvenlik ve Demokrasiden Sorumlu üyesi Henna Virkkunen de görüntü bildirisinde, “2024’te rekor sayıda gazeteci öldürüldü. Bunların büyük çoğunluğu Gazze’deki muhabirlerdi. Hiçbir yerde gazetecilerin öldürülmesine karşı müsamaha yahut cezasızlık olmamalı. Gazetecileri Muhafaza Komitesi, 2024’te dünya çapında 124 gazetecinin öldürüldüğünü belgeledi. Bunların 82’si Filistinliydi” formunda konuştu.
