69 kişi ve 19 şirketin mal varlığını dondurdu: Herkesin lisanındaki MASAK nedir

Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), İstanbul Büyükşehir Belediyesine (İBB) yönelik operasyonun akabinde isminden hayli kelam ettirdi.

2024 yılında 69 gerçek kişi ve 19 hukuksal ki­şinin mal varlığını donduran MASAK, şu sıralar “yapay zeka” dönüşümü geçiriyor.

Dünya gazetesi muharriri Mahmut Bülent Yıldırım, “MASAK’ta yapay zeka dönüşümü” başlıklı köşe yazısı şöyle:

Mali Suçları Araştırma Kurulu Baş­kanlığı (MASAK), 19.11.1996 ta­rihinde yürürlüğe giren “Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair Ka­nun” ile kurulmuş, 17 Şubat 1997 tari­hinde faaliyetine başlamıştır.

Kurul Baş­kanlığının vazife ve yetkileri hâlihazırda 10.07.2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhur­başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhur­başkanlığı Kararnamesiyle düzenlen­miş bulunmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı Birimleri arasında önemli bir yere sahip olan MASAK, cürüm gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesi noktasında değerli çalışma­lar yapmaya devam ediyor. 2024 Yılı Fa­aliyet Raporu bu hafta başında Heyetin internet sayfasında yayımlandı. Rapor 2024 yılına ait kıymetli bilgiler içer­mekte olup bunları ana çizgileriyle ele al­maya çalışalım.

2024 yılı itibariyle Kurum entegre bir istihbarat sistemi kullanmakta ve kuru­mun kullanmış olduğu sistemle, kamu kurumları ve özel bölüm yükümlüleri başta olmak üzere çok sayıda paydaş ile entegre biçimde çalışılmakta ve bu ya­pı sayesinde yazışmalar süratli, inançlı ve sistematik formda gerçekleştirilerek süreç mühletleri azaltılmaktadır.

YAPAY ZEKA DESTEĞİ

Kurum tarafından yapay zeka des­tekli kalite denetim modülleri devre­ye alınmıştır. Doğal lisan sürece (NLP) teknikleri ve makine öğrenmesi algo­ritmaları yardımıyla kuşkulu süreç bil­dirimlerinin içeriği tahlil edilmekte, eksik ya da tutarsız alanlar otomatik ola­rak tespit edilerek bildirim kalitesi art­makta, tahlil süreçleri daha verimli ha­le gelmektedir. Yapay zeka dayanaklı ağ tahlil sistemleri ile kişi, kurum, süreç ve varlıklar ortasındaki karmaşık ilgiler haritalandırılmakta; erken ikaz ve örüntü tespiti yapılmaktadır.

Suçtan kaynaklanan malvarlığı değer­lerinin aklanması yahut terörizmin fi­nansmanı kuşkusu taşıyan süreçler şüp­heli süreçler olarak isimlendirilir ve bu süreçleri gerçekleştiren ya da aracı­lık edenler bu süreçleri kuruma bildir­mek zorundadırlar. 2014 yılı Faaliyet Raporuna nazaran 1.065.825 kişi hakkında 558.595 adet kuşkulu süreç bildirimi ya­pılmış ve bildirimlerin % 81 i tahlil edil­miş. Bildirimde bulunan yükümlülerin başında bankalar gelmektedir. Bankaları sırasıyla ödeme ve elektronik para kuru­luşları ile kripto varlık hizmet sağlayıcı­ları takip etmektedir.

SUÇ KATEGORİLERİ NELER

Faaliyet raporuna nazaran, 2024 yılı bil­dirimlerinin hata kategorisine nazaran dağı­lımında; vergi kaçakçılığı ve vergi kaçır­ma, yasa dışı bahis ve kumar oynatma ile diğeri hesabına süreç yapıldığının be­yan edilmemesi cürümleri öne çıkıyor.

İşlem ertelemesi, yükümlüler nezdin­de yahut bunlar aracılığıyla yapılmaya te­şebbüs edilen ya da hâlihazırda devam eden süreçlerin, sürece mevzu malvarlı­ğının aklama yahut terörizmin finansma­nı hatası ile alakalı olduğuna dair kuşku bulunması halinde askıya alınması yahut gerçekleşmesine müsaade verilmemesi uygu­lamasıdır. 2024 yılında kuruma toplam 15.768 adet süreç erteleme talebi iletil­miş, bunlardan 4.994’ü hakkında süreç erteleme kararı verilmiştir. Bu işlemler­den 2.114 ü dolandırıcılık, 1.655 i yasa dı­şı bahis, 358 i terörün finansmanı, 353 ü vergi kaçırma, 155 i aklama, 147 si uyuş­turucu kaçakçılığına ilişkindir.

MAL VARLIĞI DONDURMA

6415 Sayılı “Terörizmin Finansmanı­nın Önlenmesi Hakkında Kanun” kapsa­mında Birleşmiş Milletler Güvenlik Kon­seyi Kararı, Yabancı Devlet talebi yahut Ül­kemizde mahkeme kararlarına istinaden 2024 yılında 69 gerçek kişi ve 19 hukuksal ki­şinin mal varlığı dondurulmuştur.