ABD iktisadı toparlanamıyor: Dünyaya ne olacak… Fed Liderinden karamsar konuşma
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, bankanın kendini enflasyon ve istihdam gayelerinin tansiyon içinde olduğu güçlü bir senaryonun içinde bulabileceği ikazında bulundu. Powell’ın beklenmeyen karamsar açıklamalarından sonra ABD Borsasında 1,5 trilyon dolarlık kayıp yaşandı.
Powell, dünyanın geri kalanı için dolar sorunu yaşanırsa global merkez bankalarına dolar tedarik etmeye hazır olup olmadıklarına dair soruya, “Kesinlikle” karşılığını verdi.
Powell, Chicago İktisat Kulübü’nde katıldığı aktiflikte ekonomik görünüme ait değerlendirmelerde bulundu.
Artan belirsizliklere ve aşağı istikametli risklere karşın ABD iktisadının hala sağlam bir pozisyonda olduğunu belirten Powell, iş gücü piyasasının azamî istihdam düzeyinde yahut buna yakın olduğunu, enflasyonun hayli düştüğünü fakat yüzde 2 amacın biraz üzerinde seyrettiğini kaydetti.
Powell, ABD’de yeni idarenin ticaret, göç, maliye siyaseti ve düzenleme olmak üzere 4 farklı alanda değerli siyaset değişiklikleri uygulama sürecinde olduğuna dikkati çekerek, “Bu siyasetler hala gelişiyor ve iktisat üzerindeki tesirleri hayli bilinmeyen olmaya devam ediyor. Daha fazla bilgi edindikçe değerlendirmemizi güncellemeye devam edeceğiz” dedi.
ENFLASYON BİLGİLERİ “ÇIPALANMIŞ” GÖRÜNÜYOR
Fed Başkanı Powell, “Şu ana kadar açıklanan tarife artışlarının düzeyi beklenenden çok daha büyük. Tıpkı durumun ekonomik tesirler için de geçerli olması mümkün, bu tesirler ortasında daha yüksek enflasyon ve daha yavaş büyüme yer alacaktır” diye konuştu.
Anketlere dayalı ve piyasa temelli kısa vadeli enflasyon beklentilerinin değerli ölçüde yükseldiğine işaret eden Powell, anket iştirakçilerinin bu artışı tarifelere bağladığını aktardı.
Powell, uzun vadeli enflasyon beklentilerine ait anket ölçümlerinin çoğunlukla âlâ çıpalanmış göründüğünü, piyasa temelli enflasyon beklentilerinin yüzde 2’ye yakın seyretmeye devam ettiğini söyledi.
“GÜMRÜK TARİFELERİ ENFLASYONU ARTIRACAK”
Politika değişikliklerini daha düzgün anladıkça, iktisada ve hasebiyle para siyasetine tesirleri hakkında daha net fikirleri olacağını belirten Powell, “Tarifelerin enflasyonda en azından süreksiz bir artışa yol açması epeyce mümkün. Enflasyonist tesirler daha kalıcı da olabilir” dedi.
Powell, bu sonucu önlemenin tesirlerin boyutuna, fiyatlara tam olarak yansımasının ne kadar süreceğine ve nihayetinde uzun vadeli enflasyon beklentilerinin âlâ çıpalanmış olmasına bağlı olacağını tabir ederek, “Bizim yükümlülüğümüz uzun vadeli enflasyon beklentilerini âlâ biçimde çıpalamak ve fiyat düzeyindeki bir kezlik artışın süregelen bir enflasyon sıkıntısına dönüşmemesini sağlamak” diye konuştu.
Bu yükümlülüğü yerine getirmek için harekete geçerken azamî istihdam ve fiyat istikrarı amaçlarını dengeleyeceklerini kaydeden Powell, “Kendimizi, enflasyon ve istihdam amaçlarımızın tansiyon içinde olduğu güçlü bir senaryonun içinde bulabiliriz” dedi.
Powell, gelen dataları, gelişen görünümü ve risk istikrarını tahlil etmeyi sürdürdüklerini belirterek, “Şimdilik, siyaset duruşumuzda rastgele bir ayarlama yapmayı düşünmeden evvel daha fazla netlik beklemek için âlâ bir konumdayız” diye konuştu.
“BÜYÜME GEÇEN YILA GÖRE YAVAŞLADI”
Fed Başkanı Powell, birkaç hafta içinde bu yılın birinci çeyreğine ait Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisinin açıklanacağına işaret ederek, “Şu ana kadar elimizdeki bilgiler, büyümenin geçen yılın sağlam suratından yavaşladığını gösteriyor.” diye konuştu.
Genel olarak tüketici harcamalarının mütevazı artış gösterdiğini lisana getiren Powell, işletmelerin potansiyel tarifelerin önüne geçme gayretlerini yansıtan birinci çeyrekteki güçlü ithalatın GSYH büyümesi üzerinde baskı yaratmasının beklendiğini tabir etti.
Powell, hane halkı ve işletmelerle yapılan anketlerin inançta keskin bir düşüş ve görünümle ilgili belirsizliğin arttığını gösterdiğini, bunun büyük ölçüde ticaret siyaseti kaygılarını yansıttığını aktardı.
Fed Başkanı Powell, “Yıl geneline ait dış varsayımlar düşüyor ve birden fazla büyümenin yavaşlamaya devam edeceğine lakin olumlu kalacağına işaret ediyor.” dedi.
İş gücü piyasasının genel olarak sağlam durumda olduğunu ve istikrarda göründüğünü belirten Powell, enflasyonist baskının değerli bir kaynağı olmadığını aktardı.
Powell, enflasyonun düşürülmesinde kaydedilen ilerlemenin ise kademeli bir tempoda sürdüğünü, son okumaların yüzde 2 gayesinin üzerinde kalmaya devam ettiğini gösterdiğini kaydetti.
“PİYASALAR ÇOK FAZLA BELİRSİZLİKLE MÜCADELE EDİYOR”
Fed Başkanı Powell, konuşmasının ardından ekonomik görünüme dair soruları da yanıtladı.
Powell, iktisat yavaşladıkça işsizliğin artabileceğini ve gümrük vergilerinin enflasyonu yükseltebileceğini belirterek, “Muhtemelen bu yılın geri kalanında bu gayelerden uzaklaşacağımızı ya da en azından bunlarda rastgele bir ilerleme kaydetmeyeceğimizi düşünüyorum ve daha sonra elimizden geldiğince bu mevzuda ilerlemeye devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.
Tarifeler münasebetiyle oluşabilecek tedarik zinciri kesintilerinin çözülmesinin vakit alacağına işaret eden Powell, bunun tek seferlik bir enflasyon şokunun uzamasına, tahminen de daha kalıcı olmasına yol açabileceğini anlattı.
Powell, risklerin yapısal olarak daha yüksek kalması durumunda, ABD’nin daha az cazibeli hale gelebileceğini vurguladı.
Piyasaların olup bitenleri değerlendirdiğini söyleyen Powell, “Asıl problem siyasetler, bilhassa de ticaret siyaseti. Asıl soru ise bunun nereye varacağı. Bunu şimdi bilmiyoruz ve bunu öğrenene kadar da şuurlu değerlendirmeler yapamayız. Piyasalar çok fazla belirsizlikle çaba ediyor ve bu da dalgalanma manasına geliyor” tabirlerini kullandı.
Powell, piyasaların böylesine güçlü bir durumda olmasına karşın beklendiği üzere işlediğini kaydetti.
“DALGALANMA DEVAM EDECEK”
Tahvil piyasasındaki dalgalanmalara da değinen Powell, şu anda tam olarak ne olup bittiğini söylemek için çok erken olduğunu düşündüğünü söz etti.
Powell, “Piyasalar tarihi olarak gibisi olmayan gelişmeleri ve büyük bir belirsizlik ortamını sindirmeye çalışıyor. Muhtemelen dalgalanmanın devam ettiğini göreceksiniz” dedi.
Rezervlerin güçlü olduğunu belirten Powell, bilanço küçültmeyi durduracakları noktaya yakın olmadıklarını lisana getirdi.
Powell, dolar derdi yaşanırsa global merkez bankalarına dolar tedarik etmeye hazır olup olmadıklarına dair soruya, “Kesinlikle” karşılığını verdi.
