Tüketici inanç endeksi nisanda düşüşe geçti: Ekonomik belirsizlik ve siyasi tansiyon tesiri

Dünya Gazetesi’nden Naki Bakır’ın yazısına göre, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Merkez Bankası iş birliğiyle hazırlanan Tüketici İnanç Endeksi, nisan ayında %2,3 gerileyerek 83,9 düzeyine indi. Mart ayında 85,9 olan endeks, iç ve dış siyasetteki tansiyonların tüketici psikolojisini derinden etkilediğini gösterdi.

KÜRESEL TİCARET SAVAŞLARI VE SİYASİ TANSİYONUN ETKİSİ

ABD’nin Nisan ayında açıkladığı radikal gümrük tarifeleri ve Türkiye’deki siyasi kovuşturma süreçleri, iktisatta belirsizlik yarattı. Tüketicilerin harcama ve tasarruf eğilimleri, bu süreçten direkt etkilenirken, genel ekonomik beklentiler de karamsar bir tablo çizdi.

TÜKETİCİLER NEDEN KARAMSAR: ALT ENDEKSLERİN ANALİZİ

Hanelerin kendi maddi du­rumları ve genel ekonomik du­ruma ait kıymetlendirme ve beklentilerinde karamsarlık nisan ayında arttı. Hanelerin mevcut maddi durum endeksi %2,5 düşüşle 69,1’e geriledi. Gele­cek on iki ayda hanenin maddi durum beklentisine ait alt endeks de nisanda yüzde 0,5 düşüşle 84,3’e geriledi.

İşsiz­likle ilgili bek­lentilerde ise karamsarlık azaldı. Ge­lecek on iki ayda­ki işsiz sayısına ait alt endeks bedeli evvelki aya nazaran yüzde 3,8 ar­tarak 83,9’a çıktı. Ekono­mide kötüleşme beklen­tilerine karşın, iş­sizlikte azalış ön­görülmesi dikkati çekti.

TASARRUF EĞİLİMİ ARTIYOR, HARCAMALAR AZALIYOR

Nisan ayında sağlam tüketim mallarına harcama eğilimi %3,8 düşerken, tasarruf etme eğilimi %7,4 arttı. Tüketiciler, ekonomik belirsizlik nedeniyle harcamalarını kısıp tasarrufa yöneliyor.

SEÇİMLER VE TÜKETİCİ İTİMADI ORTASINDAKİ İLİŞKİ

Tüketici itimat endeksinin seçim periyotlarında yükselişe geçtiği biliniyor. Ancak 2024 yerel seçimleri öncesinde endeksteki sakinlik, siyasi tercihleri de etkiledi. Genel manada tüm seçmenler “tüketici” pozisyonunda bulunurken, 16 milyon dolayındaki emekli kısmın seçim öncesi beklentilerine iktidardan gereğince karşılık bulamamasının kelam konusu seçimde alınan sonuçta hissesi olduğu söz edildi.

KONUT VE ARABA ALIMINDA TABAN DÜZEYLER SÜRÜYOR

Hanelerin konut satın alma eğilimi endeksi %2,9 artışla 14’e çıksa da bu, 100 bazlı endekste hala kritik düşük düzeyde. Araba alım beklentisi ise %10,6 artışla 25,9’a yükseldi.

ENFLASYON BEKLENTİSİNDE KARAMSAR TABLO

Merkez Bankası’nın sıkı para siyasetine karşın, tüketicilerin enflasyon beklentisi endeksi %6 düşüşle 56 oldu. Bu, fiyat artışı korkularının sürdüğünü gösteriyor.