MİT’in resmi internet sitesinde, “Özel Koleksiyon” sekmesi başlığı altında yer alan “belgeler” kısmında yayımlanan istihbarat raporlarına yenisi eklendi.
Bu evrak, İngiliz istihbaratçı, seyyah, muharrir, kaşif ve siyaset adamı John Philby, Müslüman olduktan sonraki bilinen ismiyle ise Abdullah Philby’nin, Mavera-i Ürdün’deki faaliyetlerine ait Adana Merkez Amirliği’ne ilişkin 14 Eylül 1944 tarihli istihbarat raporu oldu.
Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti’ne (MAH) devrin Adana Merkez Amiri’nin (A.M.A.) imzasıyla ulaştırılan dokümanda, Türk istihbaratına çalışan “AFİN” kod isimli işçinin aktardığı bilgiler olduğu görüldü.
Söz konusu raporda şu sözler yer aldı:
“Maverayıürdün’deki İngiliz müsteşarı ve İntelijans servisin tanınmış bir şahsiyeti olan Mister Abdullah Filbi, geçen hafta Berut’a ve dostu Profesör Oliver’in Rasülmetin’deki evine konuk olmuştur. Kelamı geçen bir kaç kere Aliye’ye gelmiş, burada bulunan Maverayıürdün Emniyet Müdürü Abdülkadir Elcündi ve İngiliz elemanlarından Şibli Bişara ve kardeşi Vasıf Bişara ile toplantılar yapmıştır. Öğrendiğime nazaran, Şibli Bişara İntelijens servisin yakın şarktaki önemli bir elemanıdır. İngilizlerin büyük itimadını haiz bulunan bu adamın, sık sık Bağdat’a gittiği ve avdetinde İngiliz istihbarat subaylarından Kolonel Sterling’le Berut’un Senjorj otelinde temaslar yaptığı görülmüştür. Bu adamla birlikte Abdullah Filbi’nin yaptığı faaliyetin Buyruk Abdullah’ın Suriye’ye Kral yapılmasını istihdaf ettiği kestirim olunmaktadır. Bilgi için büyük Başkanlığa ve D. Merkezine sunulmuştur.”
Öte yandan evraklar kısmına bir yeni rapor daha eklendi.
Bu rapor ise Ulusal Emniyet Hizmeti Riyaseti’ne (MAH) Kurmay Albay Şükrü Ali Bey’in tayin edildiğine ve bu kararname kararlarının yürütülmesinde Başvekil’in sorumlu olduğuna dair Başvekil İsmet İnönü ve Reisi Cumhur Gazi Mustafa Kemal imzalı 25 Aralık 1926 tarihli kararname dokümanı oldu.
KİM BU ABDULLAH PHILBY
Abdullah Philby ya da asıl ismiyle Harry St. John Bridger Philby, İngiliz bir casus. 3 Nisan 1885’te Britanya Hindistanı’nda doğdu. 30 Eylül 1960’ta Lübnan’da öldü.
İngiliz casusu ve Arap uzmanıydı. Oxford Üniversitesi mezunu. 1917 yılında İngiliz İstihbaratı (MI6) ismine Orta Doğu’da vazife yapmaya başladı.
Arabistan’da, bilhassa İbn Suud (Suudi Arabistan’ın kurucusu) ile yakın ilgiler kurdu. Bu münasebet, Suudi Arabistan’ın siyasi haritasını şekillendiren en değerli etkenlerden biri sayılmakta.
1925’te İslam’a geçerek “Abdullah” ismini aldı.
Daha sonra İngiliz hükümetiyle yollarını ayırarak İbn Suud’un hizmetine girdi.
Suudi Arabistan’ın Batı ile petrol alakalarının kurulmasında değerli rol oynadı. Bilhassa Amerikan Aramco şirketi ile yapılan mutabakatlarda tesirli olduğu bilinmekte.
Oğlu, Kim Philby, Soğuk Savaş periyodunda ünlü bir Sovyet casusu oldu ve “Cambridge Beşlisi”nin en bilineni olarak tarihe geçti.
Odatv.com
