Buzdağının görünmeyen yüzü: 11,7 milyon işsiz

“Parasal sıkılaştırma ile daralan iktisatta dar tarifli resmî datada işsiz sayısı ve manşet işsizlik oranı gerilerken, süratle büyü­yen “örtülü” işsizlik alarm dü­zeyine ulaştı. Türkiye İstatistik Kuru­mu’nun (TÜİK) Hane hal­kı İşgücü Araştırmasında baz alınan tarif hasebiyle, umudunu yitirerek iş arama­yı bırakma ve kurumsal olma­yan işlerde sistemsiz ve yeter­siz müddetli çalışmanın giderek yaygınlaşması bu durumdaki şahısları tarif dışına çıkardı­ğı için, resmi bilgide kâğıt üze­rinde düşük kalan işsiz sayı­sı martta 2,8 milyona, işsizlik oranı da yüzde 7,9’a geriledi. Lakin işsiz sayılmayıp, ‘po­tansiyel işgücü’ ve ‘eksik istih­dam’ kategorisinde yer veri­len bireyler de dahil edildiğinde toplam işsiz sayısı 11,7 milyo­nu aştı, işsizlik oranı yüzde 28,8’e ulaştı.

DAR TARİFTE 25 YILIN EN DÜŞÜĞÜ

TÜİK’in açıkladığı mevsim tesirinden arındırılmış veri­lere nazaran çalışma çağındaki nüfus mart prestijiyle evvelki aya nazaran 39 bin, son bir yılda 446 bin kişi artarak 66 milyon 245 bine ulaştı. Bu kapsamda işgücüne dahil nüfus evvelki aya nazaran 325 bin kişi artarak 35 milyon 404 bin olurken, bir yıl evvelkinin 376 bin altında kaldı. Bunun 32 milyon 597 bi­ninin istihdamda olduğu be­lirlendi. Martta aylık bazda 391 bin kişi artan istihdamda­kilerin sayısı, bir yıl evvelkinin ise 72 bin altında oluştu.

Dar tanıma nazaran işsiz sayı­sı evvelki aya nazaran 65 bin, yıllık bazda da 304 bin kişi artarak mart prestijiyle 2 milyon 807 bi­ne geriledi. Buna nazaran mevsim tesirinden arındırılmış man­şet işsizlik oranı geçen yılın mart ayındaki yüzde 8,7 ve bu yıl şubattaki yüzde 8,2’lik düze­yinden martta yüzde 7,9’a indi.

Dar tarifteki işsizlerin 1 milyon 536 binini erkek, 1 mil­yon 271 binini bayanlar oluş­turuyor. Buna nazaran işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,5, ka­dınlarda ise yüzde 10,6 düze­yinde bulunuyor.

GERÇEK İŞSİZLİK YÜZDE 28,8

Dar tanıma nazaran iş gücü­ne iştirak aylık bazda 0,4 pu­an artarak yüzde 53,4, istih­dam oranı da 0,6 puan arta­rak yüzde 49,2 oldu. İstihdam oranı erkeklerde yüzde 66,9, bayanlarda yüzde 31,9 olarak gerçekleşti. Dar tanıma nazaran genç nüfusta (15-24 yaş) işsiz­lik oranının da 0,1 puan artış­la yüzde 15,1 olduğu açıklandı.

TÜİK, mart prestijiyle ça­lışma çağındaki nüfusu oluş­turan 15 yaş ve üzerindekile­rin 30 milyon 840 binle yarıya yakını, işgücüne dahil olma­yan nüfus kabul etti. Bu sayı­nın içinde 5 milyonu aşan “po­tansiyel işgücü” de yer alıyor. Dar tanımla hesaplanan man­şet işsizlik oranı son 25 yılda birinci sefer yüzde 8’in altına iner­ken, umudunu yitirip iş ara­mayı bırakanlar ve eksik istih­damdakilerle birlikte geniş ta­nımlı işsizlik ise sayı olarak 11 milyon 730 bine oransal bazda yüzde 28,8’le tarihi en yüksek seviyelerden birine yükseldi.

İşbaşı yapabilecek olup iş bulacağına inanmadığı için iş aramayan, işbaşı yapabile­cek olup ilgili devirde arama kanallarını kullanmamış olan ve iş arayan lakin çabucak iş­başı yapacak durumda olma­yan kategorilerindeki toplam 5 milyon 393 bin kişi, mart ayı için açıklanan işsiz sayısının dışında yer aldı. Hane halkı iş­gücü araştırmasında, işgücü dışında sayılan bu bireyler, ‘po­tansiyel işgücü’ olarak adlan­dırılıyor. Kelam konusu kişile­rin sayısı evvelki aya nazaran 421 bin, geçen yılın tıpkı ayına gö­re 1 milyon 661 bin kişilik ar­tış gösterdi.

Anket haftasında çeşitli iş­lerde toplamda 40 saatten az çalışma imkanı bulabilmiş, tertipli çalışma ve gelir imkâ­nı arayan bireylerin sayısı da 3 milyon 530 bin kişi ile resmi işsiz sayısının üzerinde ger­çekleşti. “Zamana bağlı eksik istihdam” tarifine dahil edi­len bu bireylerin sayısının aylık bazda 60 bin kişilik azalmaya karşılık son bir yılda 845 bin kişi arttığı belirlendi.

Buna nazaran TÜİK’in ‘âtıl iş­gücü’ olarak tanımladığı ‘po­tansiyel işgücü’ ve ‘eksik istih­dam’ kategorisinde sayılan ör­tülü işsizlerin toplam sayısı, mart ayında 296 bin ve son bir yılda 2 milyon 202 bin kişi ar­tarak 11 milyon 730 bine ulaştı.

Son bir yılda dar tanıma gö­re işsiz sayısındaki azalmaya karşılık, geniş tarifte işsiz sayısındaki rekor artış, işsiz­lik olgusunun giderek perde­lendiğini ortaya koydu.

DAR TARİFTE KİMLER ‘İŞSİZ’ SAYILIYOR?

İşgücü Araştırmasının metodolojisine nazaran bir kişinin işsiz tarifine girebilmesi ve işsiz sayısında yer alabilmesi için başvurması gereken etkin iş arama kanalları ise şunlar:

-Doğrudan bir patrona başvurma

-Eşe, dosta ricada bulunma

-İŞKUR’a başvurma

-Özel istihdam ofislerine başvurma

-Gazete, mecmua, internet aracılığıyla iş arama

-Gazeteye iş ilanı verme yahut cevaplama

-Online CV paylaşma yahut güncelleme

-Sözlü ya da yazılı iş sınavına/mülakata girme

-Kendi işini kurmak için hazırlıklar yapma

MANŞET İŞSİZLİK GERÇEĞİ YANSITIYOR MU?

TÜİK’in anket metoduyla gerçekleştirdiği Hane halkı İşgücü Araştırmasının referans devri içinde istihdamda olmayan şahıslardan iş aramak için son dört hafta içinde etkin iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olan çalışma çağındaki bireyler ‘işsiz’ kabul ediliyor. Diğer deyişle işsiz olduğu halde bu koşullara uymayanlar, örneğin iş arama kanallarını ilgili devirde kullanmamış olanlar, iş olsa işbaşı yapmaya hazır olduğu halde umudunu yitirip iş aramayı bırakmış yahut ertelemiş işsizler, sayıya dahil edilmiyor.

Sadece muhakkak kriterlere uyan işsizler işsiz sayısına dahil edilerek bunun işgücüne oranına nazaran manşet işsizlik oranı hesaplanıyor. İş bulma umudunu yitirip aramayı bırakanlar ve kurumsal işlerden çıkarıldığı için süreksiz, sistemsiz, yetersiz periyodik işlerle yetinmek zorunda kalan bireylerin sayısı arttıkça örtülü işsizlik büyürken, manşet işsizlik oranı geriliyor. Buzdağının yalnızca ucunu gösteren dar tarif, ülkedeki işsizlik olgusunun gerçek boyutunu yansıtmaktan uzak bulunuyor”