Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik operasyonun akabinde finansal piyasalarda yaşanan sarsıntıya karşı tedbir almaya devam ediyor. Merkez Bankası, döviz talebinin durmaması üzerine siyaset faizinde yaptığı artırımın akabinde makroihtiyati tedbirler açıkladı. Ek tedbirlerle 19 Mart sonrası süratle eriyen döviz rezervlerini artırmayı hedefleyen Merkez Bankası’nın önümüzdeki birkaç ay yüksek siyaset faiziyle devam etmesi bekleniyor. 19 Mart’tan bu yana swap hariç net rezervlerdeki kayıp 49 milyar dolar oldu.
Merkez Bankası’ndan TL’ye geçişi desteklemek gayesiyle açıklanan tedbirlerde birinci olarak yabancı para mevduat için mecburî karşılık oranları tüm vadelerde 200 baz puan artırıldı. Uzmanların yaptıkları hesaplamalara nazaran bu adımla 4.5 milyar dolar civarı bir döviz likiditesi çekilecek. Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın haberine nazaran, yabancı para zarurî karşılık artışı brüt döviz rezervlerinde de artış sağlayacak.
İkinci adımda Merkez Bankası yurt içi yerleşiklerle yapılan 1 yıla kadar vadeli yabancı para cinsinden repo süreçlerinden sağlanan fonlar için mecburî karşılık oranı 400 baz puan artırdı ve hesaplama tekniğinde değişiklik yaptı.
Bankalara TL mevduat hissesi için yine artış gayesi devreye alındı. Hukuksal kişi TL mevduat hissesi yüzde 60’ın altında olan bankalara, ilgili hisse için aylık 0.3 puan artış gayesi getirildi.
Bu adımların ticari tarafta TL mevduatlara müspet etkilemesi, bankalarda yabancı para mevduatlarının azalması fakat döviz cinsi fonlara kayışın hızlanması bekleniyor. İhracatçının Merkez Bankası’na yüzde 25 olan ihracat bedeli minimum satış oranı 31 Temmuz’a kadar yüzde 35’e yükseltildi. Bunun yanı sıra firmaların ihracat bedeli dövizlerine dönüşüm dayanağı oranı da 1 puan fazla kur avantajı sağlayacak biçimde yüzde 3’e yükseltildi. Bu adımların ise Merkez Bankası’nın net döviz rezervlerine olumlu katkı sağlaması öngörülüyor.
TL mevduat için tesis edilen mecburî karşılıklara Merkez Bankası’nın yüklü ortalama fonlama maliyetinin yüzde 84’ü yerine yüzde 86’sı oranında faiz yahut telafi ödemesi yapılmasına karar verildi. Bu adımın da TL cinsi zarurî karşılıkların maliyetini azaltması bu azalmanın da kredi faizinde düşüş, mevduat faizinde artış yaratması öngörülüyor.
Bilgi veren uzmanlara nazaran bu tedbirler Merkez Bankası rezervlerine yönelik telaşları kısmen yatıştırıp TL’yi destekleyecek. TL cinsi varlıklar olarak olumlu sayılan atılıma karşılık rezervlerde kalıcı bir toparlanma için en düzgün senaryoda bile vakit gerekiyor.
