62 yaşında vefat eden Sırrı Süreyya Lider hayatı boyunca pek çok meslek alanında isminden kelam ettirmeyi başardı. Verdiği demeçlerde ailesinden sık sık alıntılar da yapan Öncü’nün kendisinin de Işıkçı olarak andığı dayısı Abdülkadir Kayır, cemaatin önde gelen isimlerinden biri olarak görülüyor.
Yine kendi deyişiyle solcu bir ailede Işıkçı bir dayısı olan Lider “Babam mahpustan çıkardı dayım girerdi. Dayım çıkardı babam girerdi. İkisini bir ortada dışarda göremezdim” kelamı ile yetiştiği periyodu özetliyordu.
Dayısının kendisini Risale-i Işık derslerine götürdüğünü mahpusa girdiğinde de yeniden mektup gönderdiğini hatırlatan Başkan, “Cezaevindeyken bana -annemin okuma yazması yoktur- iki şahıstan mektup gelirdi. Birisi amcamdı ki sosyalist öğretmen hareketinin önemli isimlerinden biriydi, birisi de dayımdı. Dayım şahsen Bediüzaman’ın yanına kadar gidenlerden biriydi. Dayım mektuplarda sık sık Hz. Eyüp kıssasını anlatırdı. Her mektubunun sonuna bir beyit yerleştirirdi” sözlerini kullanıyor.
ABDÜLKADİR KAYIR KİMDİR
Sırrı Süreyya Başkan’ın dayısı olan Abdülkadir Kayır, Said-i Nursî’’nin Adıyaman’daki birinci öğrencilerinden biriydi. Said Nursî’nin “Seni talebeliğime kabul ettim” dediği Adıyamanlı Abdülkadir Kayır’ın 2007 yılında Yeni Asya’da yayımlanan Ali Karabiber imzalı son röportajı şöyle:
* Tarihçe-i hayatınızı kısaca öğrenebilir miyiz?
1924 Adıyaman doğumluyum. Adıyaman ve etraf vilayetlerde medrese eğitimi gördüm. 1950’li yıllarda Adıyaman Müftülüğü’nde misyon yaptım. Risâle-i Işıklarla alâkadar olduğum için 1957 yılında mahkeme kararıyla vazifemden alındım. O günden bu yana Risâle-i Nur’la meşgul olmaktayım.
* Risâle-i Nur’u ve Üstadı kimin vasıtasıyla tanıdınız?
O yıllarda (1952) Gençlik Rehberi mahkemeleri oluyordu. Sebilürreşad mecmuası Adıyaman’a posta ile geliyordu, biz bu mecmuâ sayesinde Üstadın mahkemede geçen konuşmalarını okuyorduk. Bu biçimde risâleleri ve üstadı sevdik ve risâleleri öğrendik. O yıllarda Sebilürreşad mecmuası sayesinde benim üzere bir çok kişi Risâle-i Parıltılarla tanıştı.
* Üstad ile görüştüğünüzde, aranızda ne üzere konuşmalar geçti, anılarınızdan bize biraz bahseder misiniz?
Üstad ve Risâle-i Nur’u Sebilürreşad’da tanıdıktan sonra, görmek istedim. 1952 yılında Emirdağ’a gittim. Oralarda o vakitler, hükümet yetkilileri, polis ve jandarma tarafından çok sıkı önlem alınıyordu. Üstadı görmeye ve konuşmaya muvaffak olamadım. İkinci kez, 1955 yılları olsa gerek, Isparta’da Üstad’ı ziyaret ettim elhamdülillah. Üstad Hazretleri iltifat buyurdular bize… Benle bir arada öbür yerlerden de onu sevenler gelmişti. Ben daha evvel Üstad’a tebrik mahiyetli mektuplar göndermiştim. İsimlerimizi sorduğunda, bana “Abdulkadir sen misin?” demişti. “Evet” dedim, başımı sıvazladı ve “Seni Risâle-i Parıltı talebeliğine kabul ettim” dedi. Elhamdülillah buna nâil oldum ve duâsını aldım. Böylelikle ayak üstü de olsa Üstad’ı gördüm ve konuştum. Oradan ayrıldıktan sonra Risâleleri Adıyaman’a getirmek istedim, doğal ben o vakitler matbû Risâleler çıkmadığı için el yazması Risâleleri Adıyaman’a getirmiştim.
* El yazması Risâle-i Parıltıları kim ya da kimler neşrediyordu?
İstanbul’da Ahmet Aytimur Ağabey ve şimdilerde Almanya’da yaşayan Muhsin Alev Ağabey vardı; bunlar Risâle-i Işıkların neşri ile uğraşıyorlardı. Ben, onlardan bir bavul dolusu Risâle-i Işık aldım ve Adıyaman’a getirdim. Adıyaman’a geldikten sonra Risâle-i Parıltıları buradaki arkadaşlarımla yaymaya çalıştım. Ortadan yedi sene geçti, tekrar Üstad’ı görmek için üç arkadaş (Dursun Kutlu Ağabey, M. Emin Akbaş Ağabey, Hacı Bektaş Ağabey) ve kardeşimle birlikte Isparta’ya, Üstad’ın kaldığı konuta gittik. O vakitler Üstad hasta yatıyordu. Ellerini yorganın üstüne koymuştu. Uyandığında elini öptük. Bizlere duâ etti. Daha sonra oradan ayrıldık. Bu biçimde Üstad’ı iki kere ziyaret etme erdemine nâil oldum. Olağan Üstadı, o denli ayak üstü görmekle, yalnızca aylarca, yıllarca hizmetinde bulunarak anlayamayız, kim olduğunu tam manasıyla bilemeyiz. Bunun için Işık Risâlelerini baştan sona tekrar tekrar okumakta yarar vardır. Teşbihte kusur olmasın, nasıl ki Kur’ân-ı nâtık olan Resûlullah’ı (asm) tanım için Kur’ân’ı okumak gerekiyor; Üstad’ı tanım edip anlamak için de Risâle-i Parıltı Külliyatını okumak lazımdır. İşte Üstad’la bu biçimde anılarım oldu. Ben de bu görüşmelerden sonra, bendeki el yazması Risâleleri buradaki öbür kardeşlerime dağıttım. Elhamdülillah Adıyaman’da yayılmasına vesile oldum. Benim çalışmamla birlikte, Adıyaman’a atanan müfettiş Ahmet Satılmışoğlu diye bir kardeşimiz Risâle-i Parıltıların yayılması için çok uğraştı. Ulusal Eğitim müfettişiydi. Allah razı olsun, kendisi çok aktifti bu hizmette. O, Dursun Kutlu Ağabeyin hibe ettiği konutun bir odasında Risâleleri okuyor, bizler de dinliyorduk.
* O yıllarda Risâle-i Nur’a bakış nasıldı? Nelerle karşı karşıya kaldınız, size yardım eden oldu mu?
Ben müftülükte çalışıyordum. Ulu Camii’nde Risâleleri okurdum, haberi olanlar gelir dinlerdi. Risâle-i Nur’u birinci olarak mescitte okumaya başlamıştım. Dışarıdan sesimi duyanlar, derse iştirak ediyorlardı. Daha sonra Mahmut Allahverdi Ağabey ve Dursun Kutlu Ağabey sayesinde yaptığımız medresede Risâle-i Işıkları okuyorduk. Adıyaman halkı Risâleleri çok sevdi, himmetini eksik etmedi .Risâle-i Nur’a. Fakat sonuçta hükümet yetkililerinin gözü daima üzerimizdeydi. Kaç kere başka kardeşlerimizle bir arada tevkif edildik. Ben Risâle-i Nur’la meşgul oldum diye vazifemden oldum. Öteki kardeşlerim (Dursun Kutlu, Mahmut Allahverdi, M. Emin Akbaş, müfettiş Ahmet Satılmışoğlu) bir kezinde jandarma tarafından toplu olarak tutuklandılar. İnkılâp (ihtilal) yılları olduğu için bir hafta boyunca nezarette kaldılar. Lakin o günlerden bu günlere bakıyorum elhamdülillah çok şey değişti. Risâleler her yerde okunuyor, neşrediliyor. İmkânlar çok olduğundan Risâle-i Nur’u okumak ismine dershaneler, vakıflar, dernekler kurulabiliyor. Lâkin bizim vaktimizde buna müsaade yoktu, çok sıkı tutuluyordu. Risâleleri okuduğumuz dershanenin penceresi kesinlikle bir polis tarafından dinlenirdi,devamlı takip edilir, konutlarımız aranırdı. Ben işimden oldum diye Risâlelerle daha fazla meşgul olmak ve öteki ağabeylerle hizmet yapmak için Adana’ya, Abdullah Yeğin Ağabeyin yanına gittim. Biz onunla daha evvel de tanışıyorduk. Daha sonra Urfa’ya geçtik. Orada Hulusi Ağabeyler hizmet ediyordu. Ortalarına sonradan Abdulkadir Badıllı Ağabey katıldı. Oradan da Adıyaman’a geçtik. Ben Hulusi ağabeyle orada tanıştım. Adıyaman’da asıl Risâle-i Parıltı hizmetine vesile olan O’du. Kendisi Elazığlı’ydı. Biz onun yanına masraf, ders alırdık. Adıyaman’a senede 2-3 sefer gelirdi. Hulusi Ağabeyin Adıyaman’a hizmeti çoktu. Hatta Üstad ile son görüşmemizde, Üstad “Burası uzak, icab ederse Hulusi sizlerle ilgilensin” demişti. Yani, Risâle-i Nur’u bu bölgelere tanıtmak, tam manasıyla Hulusi ağabeyin işi ve himmetiydi. Allah ondan sürekli razı olsun.
* Risâle-i Parıltı talebelerine neler tavsiye edersiniz?
Risâle-i Nur’u sık sık okusunlar.Okumakla birlikte onu yaşayarak, ihlâsla sıkı sıkıya sarılarak sahip çıkmaları gerekiyor. Risâle-i Nur’un düsturlarından olan; “Der tarîk-ı aczmendî lâzım âmed çâr u çîz: Acz-i mutlak, fakr-ı mutlak, şevk-i mutlak, şükr-ü mutlak ey aziz”i rehber edinmeliyiz. Yani Risâle-i Nur’u şevkle okumalıyız. Üstad Risâle-i Nur’da dostluğu, talebeliği, kardeşliği tanım etmiştir. Onun tanım ettiği formda olursa; dostsan kardeş, kardeşsen talebe olursun. Temennîm ve duâm: Allah, Risâle-i Işık talebelerini Risâle-i Nur’dan ve hizmetinden ayırmasın… Âmin.
Kaynaklar: Yeni Asya, Risale Haber
