Yaşanan ticaret savaşı ile dünya ekonomi-politik sistemi değerli bir dönüşüme girdi. Bir vakitlerin en öneli ekonomileri olarak tanımlanan G7 ülkelerinden ABD ve gelişmekte olan olan iktisatların yer aldığı E7 ülkelerinden Çin’in karşı karşıya geldiği tansiyon ile yaşanan dönüşüm ayyuka çıktı.
Yaşanan ekonomi-politik gelişmeleri ele alan Sabah Gazetesi muharriri Kerem Alkin, Neoliberal anlayışın 40 yıldır gündemindeki ‘sanayisizleşme’ siyasetini Atlantik İttifakı’nın tarihi yanılgısı olduğunu şöyle anlattı:
“Küresel ekonomi-politik sistem tarihi bir dönüşümden geçiyor. Bu dönüşümde, bir vakitlerin önde gelen ekonomileri olarak tanımlanan G7 ülkeleri, Türkiye’nin de içinde yer aldığı E7 ülkeleri lehine önemli bir ekonomik, ticari ve siyasi alan kaybı yaşamakta. G7 ülkelerinin etrafında sıralanmakta olan tüm Atlantik İttifakı ülkelerinin alan kaybını, tesir kaybını pek çok istikametiyle ele almak mümkün. Bugün Lider Trump’ın kendinden evvelki liderleri da önemli manada eleştirdiği bir başlık olan ‘sanayisizleşme’ başlığına odaklanalım. Neoliberal anlayışın 40 yıldır gündeminde olan bir başlık ‘sanayisizleşme’. En kolay tabiriyle, G7 ekonomilerinin kademeli olarak sanayi kesiminden çekilmesi; kendilerinin teknoloji üretmeye odaklanması, sanayi üretimini gelişmekte olan ekonomilere kaydırmaları ve sanayi ötesi topluma geçişi hızlandırmaları manasına gelmekte.
CLINTON’IN ÖNERİSİ VE G20 ÜLKELERİ
Özünde, 1990’ların sonlarında, bu süreci hızlandırmak için Lider Clinton’ın memleketler arası ekonomi-politik sistemin önde gelen ülkelerine önerdiği model G-20 platformuydu. Türkiye’nin de içinde yer aldığı 11 gelişmekte olan ülke başta G7 ülkeleri, dünyanın sanayi malı ve güç gereksinimini karşılayacak, kıymetli bir ihracat geliri elde edecek; G7 ülkeleri ise kelam konusu 11 gelişmekte olan ülkenin teknoloji muhtaçlığını, sermaye gereksinimini (ağırlıklı olarak borç vererek elbette) ve hizmetler bölümündeki (eğitim, sıhhat, ulaştırma, lojistik) gelişimini sağlayacaktı. Çevreyi de kirleten kesimlerde üretimi sürdürmek yerine, G7 ekonomileri kelam konusu pek çok sanayi malını ucuz işgücü ve ucuz güç ile 11 gelişmekte olan ülkeye ürettirecek, ucuza ithal edecek ve kendi halklarının ömür standartlarını yükseltmeyi sürdüreceklerdi.
G7 ÜLKELERİNİN GELİŞMEKTE OLAN EKONOMİLERE BAĞIMLILIĞI: ORTALARINDA TÜRKİYE DE VAR
Bu modelin, bu planın en hassas tarafı 11 gelişmekte olan ülkenin muhtaçlık duydukları teknolojiyi daima G7 ülkelerinden temin etmeyi sürdürmeleri; G7 ekonomileri daha düşük katma bedelli sanayi eserlerini kelam konusu gelişmekte olan ekonomilerden alırken, sattıkları yüksek katma pahalı teknolojiyle para kazanmayı sürdürmeleriydi. Nükleer teknoloji, savunma, havacılık ve uzay teknolojileri, dijital teknolojiler daima kendilerince dünyaya temin edilecekti. Lakin, bu model, bu plan 10 yıl içerisinde çöktü. Ortalarında Türkiye’nin de yer aldığı 11 gelişmekte olan iktisat, G7 ekonomilerinin uzunca bir müddet kendi inhisarlarında kalacaklarını zannettikleri tüm yüksek teknoloji odaklı alanlarda kendi yerli ve ulusal teknolojilerini üretmeye; hatta, G7 ekonomilerinden daha yüksek teknoloji odaklı eserleri G7 ülkelerinden daha ucuza üretmeye başladılar. Bu durum, G7 ekonomileri için, başta Çin, 11 gelişmekte olan iktisada ‘bağımlılığın’ adeta patlaması manasına da geldi.”
TRUMP’IN ELEŞTİRDİĞİ ‘TARİHİ HATA’
“Bugün, Lider Trump, şahsen iş dünyasının direkt içinden başkanlık koltuğuna iki defa gelmiş bir kişi olarak, kendisinden evvelki tüm liderleri, özellikle da Demokrat olanları, ABD iktisadı için bu ölçüde bir ‘sanayisizleşme’ kusurunu nasıl yaptıkları noktasında ağır eleştiriyor.” diyen Alkin, “Aynı reaksiyon, Birleşik Krallık ve Avrupa ülkelerinin birçok için de geçerli. ABD ve Avrupa’daki yüzbinlerce KOBİ Vaşington ve Brüksel’deki bir küme neoliberal siyasetçi ve bürokratın son 30 yıllık ‘sanayisizleşme’ siyasetine tepkililer. Bu reaksiyon, yeni sağ siyasetin yükselişinin de motivasyon kaynaklarından birisi oldu. Birleşik Krallık’taki referandumdan ‘Brexit’ın çıkmasına sebep oldu. Avrupa’nın her yerinde sanayi personellerinin ve KOBİ’lerin önemli reaksiyonlarını tetikledi. Her kim ki bölümlerin misyonunun tamamlandığını, artık ‘sanayileşme’nin kıymetsiz olduğunu söyler, bilin ki ülkesinin hayrına bir çabayı kaçırmış demektir.” diye yazdı.
