Türkiye’de gitgide artan obezite oranları hakkında açıklama yapan Şahbaz, mevzuya dair yaptığı açıklamada “Obeziteyle gayret insanları sokakta tartmakla, afiş asmakla değil, bilimsel, kamucu ve eşitlikçi siyasetlerle mümkündür. Yoksulluğu, sıhhatsiz kentleri, eğitimsizliği ve adaletsiz besin erişimini görmezden gelen hiçbir strateji muvaffakiyete ulaşamaz” kelamlarına yer verdi.
‘SAĞLIK BAKANLIĞININ BU KRİZE VERDİĞİ CEVAP POPULİST BİR UYGULAMAYA İNDİRGENMİŞTİR’
Türkiye’nin bir halk sıhhati krizi ile karşı karşıya olduğunu belirten Şahbaz, kelamlarına şöyle devam etti:
“Obezite, yalnızca ferdî bir ömür biçimi sıkıntısı değil; diyabetten kalp-damar hastalıklarına, hipertansiyondan birtakım kanser tiplerine kadar pek çok ölümcül hastalığın direkt tetikleyicisidir. Lakin Sıhhat Bakanlığının bu krize verdiği karşılık, halkı çarşı pazarda tartmak üzere bilimsel desteği olmayan, popülist ve gösterişli bir uygulamaya indirgenmiştir.”
‘TÜRKİYE, OECD ÜLKELERİ ORTASINDA EN YÜKSEK OBEZİTE YÜKÜNE SAHİP ÜLKELERDEN BİRİ’
Şahbaz, konuşmasında Türkiye’nin obezite datalarını açıkladı:
“Türkiye Beslenme ve Sıhhat Araştırması bilgilerine nazaran, yetişkinlerde obezite oranı yüzde 31,5’tir. Bayanların yüzde 39,1’i, erkeklerin yüzde 24,6’sı obezdir. Her 10 erişkinden 3’ü obezdir. Çocukluk çağında obezite oranı yüzde 9,9; fazla kilolu oranı yüzde 14,6’dır. Bu sayılarla Türkiye, OECD ülkeleri ortasında en yüksek obezite yüküne sahip ülkelerden biri hâline gelmiştir. 1998 yılında yüzde 22 olan obezite oranı, bugün yüzde 32’nin üzerine çıkmıştır.”
ÖNERİLERİNİ SIRALADI
Şahbaz, mevzuya dair tekliflerini şöyle sıraladı:
“Okul öncesinden başlayarak tüm kademelerde sağlıklı beslenme ve etkin hayat dersleri mecburî hale getirilmelidir. Tıp ve sıhhat bilimleri müfredatında obeziteyle çabaya yönelik programlar yer almalı, sıhhat çalışanlarına yönelik hizmet içi eğitimler düzenlenmelidir
Çocukluk çağına yatırım yapılmalıdır. Her okulda diyetisyen ve fizyoterapist istihdamı zarurî hâle getirilmelidir. Tüm çocuklara bir öğün fiyatsız, sağlıklı okul yemeği sağlanmalı, kantinler sıkı biçimde denetlenmelidir.
Sağlıklı kentler ve etkin hayat teşvik edilmelidir. Kent planlamasında yürüyüş yolları, bisiklet parkurları ve açık spor alanları yaygınlaştırılmalıdır. Lokal idarelerin toplumsal antrenman programları teşvik edilmeli ve yaygınlaştırılmalıdır.
Birinci basamak sıhhat hizmetleri güçlendirilmelidir. Aile sıhhati merkezlerinde diyetisyen, fizyoterapist ve psikologlar zarurî olarak istihdam edilmelidir. Riskli bireyler için tarama ve yönlendirme sistemleri geliştirilerek e-Nabız üzere dijital sistemlerle entegre edilmelidir.
Bilimsel izlem ve faal kontrol sağlanmalıdır. Türkiye genelinde her 5 yılda bir obezite ve diyabet sıklığını ölçen saha araştırmaları yapılmalı, sonuçları kamuoyuyla şeffaf halde paylaşılmalıdır. ‘Mucize diyet’ ismi altında sunulan bilim dışı uygulamalara ve geçersiz tedavi vaatlerine karşı tüzel yaptırımlar uygulanmalıdır.”
