Sabah muharriri Emre Alkin, ABD’nin “Artık yıkıcı olmayacağız” yaklaşımı ile 21. Yüzyıl’da daha dengeleyici, daha çoğulcu; fakat hala global sisteme iz bırakmak isteyen bir strateji izleyebileceğini öne sürdü. Yeni ABD idaresinin verdiği iletilerin “küresel polis rolünü artık geride bırakma tezi taşıdığını” kaydeden Alkin, “Trump ve takımı, ‘yeni sağ’ olarak isimlendirilebilecek bir perspektifle bu tabloya net bir karşılık veriyor. Bu yeni anlayışta, neocon-müdahaleciliğe, ulus inşa projelerine, saklı operasyonlarla rejim değiştirme ataklarına yer olmadığı izlenimini alıyoruz. Yeni sağ, ABD’nin kaynaklarını yine kendi refahı ve teknolojik rekabetçiliği için kullanma stratejisiyle hareket ediyor.” dedi.
Alkin’in yazısı şöyle:
“ABD bir kere daha tarihi bir yol ayrımında. West Point’te Lider Trump’ın, Annapolis’te Dışişleri Bakanı Rubio’nun ve son olarak ABD’nin Ankara Büyükelçisi Barrack’ın açıklamaları, sadece bir dış siyaset söylemi değil; global sistemde ABD’nin yeni durumunun adeta işaret fişeği niteliğinde. Trump ‘yeni maceralara atılmayacağız’ dedi. Rubio, ‘yeni darbelere taban hazırlamayacağız’ diye ekledi. Barrack ise ‘Orta Doğu esasen ziyadesiyle bedel ödedi’ tabiriyle bir manada gerisi gerisine yapılan açıklamalara Orta Doğu’nun geleceği için umut verici iletilerle noktayı koydu. Tüm bu iletiler Trump idaresinin ABD’nin Soğuk Savaş sonrası müdahaleci yaklaşımını, 20. Yüzyıl’ın kendine nazaran ‘siyasi ve ahlaki normlarını dayatan’ misyoner diplomasi anlayışını ve global polis rolünü artık geride bırakma argümanını taşıyor.
Bu çıkışlar, ABD’nin 1945’den günümüze, 20. Yüzyıl’ın ikinci yarısında oluşturduğu global ekonomi-politik sisteme dayalı kurucu dış siyaset nosyonlarından bir tarafıyla esaslı bir kopuşu da temsil etmekte. Bir evvelki yüzyılın Amerika’sı; savaşın mutlak galibi, tekrar kurucu, sanayi devrimleriyle serpilmiş kapitalizmin taşıyıcısı, NATO ve Bretton Woods’un, Atlantik İttifakı bazlı bir ekonomik, siyasi ve askeri yapının mimarıydı. İki dünya savaşının da sebebi ve hatalısı olan Avrupa’ya ve Japonya’ya ‘artık silahlanmayın, yalnızca kaliteli mal üretin’ diyen bir hegemon olarak dünyanın standartlarını belirleyen bir ABD. Kapitalizmin devamlılığı ismine global talebi sürdürülebilir kılacak, sermaye hareketlerini ve milletlerarası ticareti özgürleştirecek bir ABD. Ta ki, 1980’lerin başlarında neoliberaller ABD ve Atlantik İttifakı’na arkası arkasına büyük yanlışlar yaptırana kadar.
‘Küreselleşme 2.0’ o kadar bağnazca, o kadar taparcasına pazarlandı ki, ticaret ve finans sisteminde oturmuş ve gerekliliği kanıtlanmış kurallar o kadar gevşetildi ki, 21. Yüzyıl’ın birinci çeyrek periyodu ABD ve Atlantik İttifakı ülkeleri açısından pek çok ekonomik krizle boğuştukları bir periyoda dönüştü. İçinde bulunduğumuz 21. Yüzyıl, çok kutuplu bir sistemin ayak seslerini duyduğumuz bir periyot olmasının yanı sıra, dijital sermaye hareketliliği, siber güvenlik tehditleri, yapay zekâ dayanaklı rekabet ve yeni bölgesel güç merkezlerinin yükselişiyle şekilleniyor. Bu yeni yüzyılda ABD global çatışmaların baş aktörü olmanın bedelini hem prestij kaybıyla, hem zorlanan bir iktisatla, hem de zayıflayan dolar ile ödeyen bir ülke haline geldi. Irak ve Afganistan savaşlarının toplumsal ve ekonomik yükü, içeride Amerikan toplumunu yordu, dışarıda ise kredibiliteyi erozyona uğrattı.
Trump’ın iki defa seçilmesindeki dinamik yeterli okunmalı. Bu nedenle, Trump ve takımı, ‘yeni sağ’ olarak isimlendirilebilecek bir perspektifle bu tabloya net bir karşılık veriyor. Bu yeni anlayışta, neocon-müdahaleciliğe, ulus inşa projelerine, saklı operasyonlarla rejim değiştirme ataklarına yer olmadığı izlenimini alıyoruz. Yeni sağ, ABD’nin kaynaklarını yine kendi refahı ve teknolojik rekabetçiliği için kullanma stratejisiyle hareket ediyor. Barrack’ın açıklaması da bunu teyit ediyor: ABD, artık savaşlarla değil, stratejik iştiraklerle tesir üretmeye çalışacak. Trump ve grubu, ABD’yi yine tanımlarken, dünyaya da net bir ileti veriyor: ‘Kurucu bizdik, fakat artık yıkıcı olmayacağız.’ Bu yaklaşım, şayet tutarlılıkla devam ettirilirse, 21. Yüzyıl’da daha dengeleyici, daha çoğulcu; lakin hala global sisteme iz bırakmak isteyen bir ABD’nin kapısını aralayabilirler.”
