71. liste belirli oldu: İş dünyasının şampiyonlar ligi… Cinayetle gölgelenen yükseliş
Fortune 500, 71. yılında, ABD’nin en büyük şirketlerini gelirlerine nazaran sıralama geleneğini bozmadı:
Listedeki şirketler toplamda 19,9 trilyon dolarlık gelirle ABD GSYİH’sinin üçte ikisini temsil ediyor ve dünya çapında 31 milyon kişiyi istihdam ediyor.
Geçen yıla nazaran %10’luk artışla 1,87 trilyon dolar kar elde eden şirketler dolar cinsinden de bir rekora imza attı.
Amerika’nın en büyük 500 şirketini yıllık gelirlerine nazaran sıralayan liste, yalnızca finansal başarıyı değil, tıpkı vakitte şirketlerin ekonomik, toplumsal ve global tesirlerini de gözler önüne seriyor.
1955 yılından bu yana yayımlanan liste, Amerikan iş dünyasının nabzını tutuyor. Hangi dalların yükselişte olduğu, hangi şirketlerin öne çıktığı ya da gerilediği üzere datalar, iktisat etrafları tarafından yakından takip ediliyor.
ABD’nin 2025 yılı en bedelli birinci 10 şirketi şöyle sıralandı:
10- CENCORA
Cencora (eski ismiyle AmerisourceBergen), 2001 yılında Bergen Brunswig ve AmeriSource Health’in birleşmesiyle ortaya çıktı. Pensilvanya merkezli sıhhat hizmeti toptancısı, kapsamlı bir markalı ve reçetesiz satılan ilaç yelpazesinin yanı sıra tıbbi gereç ve ekipman dağıtımı sağlıyor. Cencora, ABD’deki ikinci büyük ilaç dağıtıcısı: Şirket, son birkaç yıldır ülke çapındaki opioid krizindeki argüman edilen rolü nedeniyle binlerce dava ve federal bir ceza soruşturmasıyla karşı karşıya kaldı.
2019’da, öteki iki ilaç dağıtıcısıyla birlikte Cencora, federal bir dava arifesinde Ohio’daki iki ilçeyle 260 milyon dolarlık bir muahedeye vardı.
Mayıs 2021’de şirket ve öteki iki büyük ilaç dağıtıcısı, krizi körükledikleri istikametindeki daha fazla savla yüzleşmek üzere Batı Virginia federal mahkemesine gitti.
9- McKESSON
McKesson, reçetesiz satılan ilaçlar ve başka sıhhat hizmetleriyle ilgili eserlerin dağıtımı üzere çok çeşitli hizmetle Amerika Birleşik Devletleri’nde ve memleketler arası alanda sıhhat hizmetleri sunuyor. Öte yandan biyofarmasötik ve hayat bilimleri ortaklarına hizmet veriyor ve ilaç zorluklarını ele almak için hastalarla birlikte çalışıyor.
Tıbbi-cerrahi tahliller işletmesi, doktor muayenehaneleri, cerrahi merkezleri, huzurevleri, hastane referans laboratuvarları ve meskende sıhhat hizmeti acenteleri dahil olmak üzere sıhhat hizmeti sağlayıcılarına çeşitli hizmetler sunuyor.
Şirket, 1833 yılında kuruldu.
8- EXXON MOBIL
1999 yılında iki büyük petrol şirketi olan Exxon ve Mobil’in birleşmesiyle kurulan ExxonMobil, ham petrol ve doğalgaz arama, üretim, rafinaj, dağıtım ve satış alanlarında faaliyet gösteiyor. Ayrıyeten kimyasal eserler ve motor yağları da üretiyor.
Şirketin faaliyetleri dünya genelinde sürüyor. Hem kara hem deniz alanlarında güç kaynakları arayan ve işleyen ExxonMobil, birebir vakitte akaryakıt istasyonları zinciriyle de direkt tüketiciye ulaşıyor.
7- ALPHABET
Google ve Google yan kuruluşlarının çokuluslu çatı şirketi olan Alphabet, 2015 yılında Google’daki yine yapılanmayla kuruldu. Büyük ölçüde Google’ın başarısı ve YouTube’un süratli büyümesi sayesinde Alphabet, dijital reklam gelirinde dünya lideri oldu ve 2020 yılında yaklaşık 183 milyar dolar gelir ve 40 milyar dolardan fazla kârla birinci kere Fortune 500’ün birinci 10’una girdi.
Son yıllarda, Alphabet ve öteki teknoloji devleri, kullanıcı datalarının saklılığı ve güvenliğindeki muhtemel ihlaller nedeniyle ABD’de ve yurtdışında incelemeye tabi tutuldu.
2021 prestijiyle Alphabet hala federal ve eyalet antitröst davaları, yeni kurulan bir çalışan sendikasının baskısı ve YouTube’da yayılan sıkıntılı içerik nedeniyle çeşitli incelemelerle karşı karşıya.
6- BERKSHIRE HATHAWAY
Berkshire Hathaway, 1965’ten beri yatırımcı Warren Buffett tarafından yönetilen çok bölümlü bir şirket: En önemli iş kolları sigorta, demiryolu nakliyeciliği ve kamu hizmetleri kesimleri, lakin kutulu çikolatadan konut boyasına kadar uzanan pek çok bölümde onlarca tanınmış şirkete de sahip…
Şirketin birçok yan kuruluşu ortasında sigorta kuruluşu Geico, demiryolu BNSF, See’s Candies, Dairy Queen restoran zinciri, koşu ayakkabısı üreticisi Brooks, pil üreticisi Duracell ve boya üreticisi Benjamin Moore yer alıyor.
Şirket ayrıyeten değerli ölçüde pay senedi ve öteki yatırımlara sahip.
5- CVS HEALTH
Merkezi Woonsocket’te bulunan CVS Health, çoğunluğu Kuzeydoğu ABD’de bulunan 9 bin’den fazla fizikî lokasyona sahip ülkenin en büyük eczane zincirine sahip. Halka açık şirket 300 bin’den fazla çalışandan oluşuyor ve eczane hizmetleri, sıhhat ve hoşluk eserleri, hazır yiyecekler ve fotoğraf baskısı üzere hizmetler sunuyor.
CVS Health, 1967’ye kadar yeni mağazalarına eczane eklemeye başlamadı, lakin o vakitten beri birincil bakım tekliflerini artırmak ve kendi sigorta kolunu geliştirmek için Aetna, Signify Health ve Oak Street Health üzere sıhhat alanında büyük şirketleri satın aldı.
CVS Health’in öbür yan kuruluşları ortasında yarar hizmetleri yöneticisi CVS Caremark ve aşılama, sıhhat taramaları ve öbür süratli randevular için bir sıhhat kliniği olan MinuteClinic yer alıyor.
4- APPLE
Apple herkesin bildiği üzere akıllı telefon şahsî bilgisayar, tablet, giyilebilir aygıtlar ve aksesuarlar tasarlıyor, üretiyorr ve satıyor. En bilinen eserleri ortasında iPhone, Mac serisi ferdî bilgisayarlar, iPad tabletler ve Air Pods ve AppleWatch üzere aksesuarlar var.
Şirketin hizmetleri ortasında isteğe bağlı radyo istasyonları sunan Apple Music; abonelik haber ve mecmua hizmeti olan Apple News+; Apple TV+; ve nakitsiz ödeme hizmeti olan Apple Hisse bulunuyor.
3- UNITEDHEALTH GROUP
UnitedHealth Group’un dört ana segmenti, patronlara, küçük işletmelere ve bireylere sıhhat hizmeti kapsamı sunan UnitedHealthcare; sıhhat hizmeti sunumu ve idaresi sağlayan Optum Health; sıhhat hizmeti yazılımı, bilgi tahlili ve danışmanlık hizmetleri satan Optum Insight; eczane yararları idaresi ve öteki eczane hizmetleri sunan Optum Rx…
1974’te kurulan UnitedHealth, süratle, organik olarak ve satın almalar yoluyla büyüdü; 2023’te gelire nazaran en büyük ABD sıhhat hizmeti şirketiydi.
UnitedHealthcare’in CEO’su Brian Thompson, 4 Aralık 2024 tarihinde Manhattan’da öldürüldü. Cinayetle ilgili olarak Luigi Mangione yakalandı ve cezaevine gönderildi. Mahkeme süreci ise devam ediyor.
2- AMAZON
Amazon. com 1994 yılında kuruldu; 2023 prestijiyle ABD’deki en büyük e-ticaret perakendecisiydi. Ayrıyeten, kısmen Whole Foods süpermarket zincirinin sahibi olması nedeniyle market bölümünde de bir oyuncu.
Şirket, Amazon Web Services segmenti aracılığıyla bulut hizmetleri sunuyor; 2023’te pazar hissesine nazaran ölçüldüğünde ABD’nin en büyük bulut hizmetleri sağlayıcısıydı.
Öte yandan birçoklarını Amazon Prime üyelik programı aracılığıyla yayınladığı medya içeriği geliştiriyor ve üretiyor; 2021’de Metro-Goldwyn-Mayer stüdyosunu satın aldı.
Amazon ayrıyeten Kindle e-kitap okuyucu ve Echo “akıllı hoparlör” dahil olmak üzere elektronik aygıtlar üretiyor ve satıyor.
1- WALMART
Walmart, hem fizikî perakende hem de e-ticaret sunan dünyanın en büyük perakendecisi pozisyonunda.
2023’te gelir bakımından Amerika’nın en büyük şirketiydi. Marketler mevcut satışlarının yaklaşık %60’ını oluşturuyor, fakat şirket ayrıyeten Walmart U.S., Walmart International ve Sam’s Club depo mağazaları aracılığıyla çok çeşitli genel eserler satıyor.
Walmart ayrıyeten sıhhat eserleri ve eczane hizmetleri de sunuyor.
1945’te kurulan şirket, ismini 2018’de Wal-Mart Stores’dan Walmart’a çevirdi.
