TBMM Genel Kurulu, kamuoyunda 10. Yargı Paketi olarak bilinen kanun teklifini 8 unsurun çıkarılmasıyla kabul etti. Partiler ortası uzlaşıyla metinden çıkarılan hususlar ortasında; toplu alanlarda güvenlik ihlali, çocuk hükümlü infazı ve BTK’nın internet yetkileri yer aldı. Geriye kalan 22 hususla ceza alt/üst sonları artırılırken, konutta infaz kaideleri genişletildi.
Binlerce kişinin salıverilmesini sağlayacak yasanın yürürlüğe girmesiyle tahliye edilecek. Tahliyelerin başlayacağı tarih ise belirli oldu.
ÇIKARILAN UNSURLARIN DETAYLARI
TOPLU ALANLARDA GÜVENLİK İHLALİ: “Genel güvenliğin taammüden tehlikeye sokulması kabahatinin, şahısların toplu olarak bulundukları yerlerde işlenmesi halinde verilecek cezanın yarısından bir katına kadar artırılmasını” öngören teklifin 12. unsuru,
Madde 12: Genel güvenliğin taammüden tehlikeye sokulması hatasının kapsamı genişletilip cezası arttırılıyor. Genel güvenliğin taammüden tehlikeye sokulması hatasında hatanın silahla yahut patlayıcı unsurla işlenmesi halinin kapsamına ses ve gaz fişeği de dahil ediliyor. Cürmün cezası, (6ay-3 yıl) dan 1yıl – 5yıla çıkartılıyor. Suça nitelikli hal ekleniyor. Buna nazaran bu cürüm, insanların toplu bulunduğu yerde işlenirse ceza, yarısından 1 katına kadar artırılacak. (5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu)
TRAFİKTE YOL KESME: Trafikte yol kesme hatası kapsamında ceza artırımını öngören 13. ve 15. Hususlar metinden çıkarıldı.
Madde 13: Trafik güvenliğini tehlikeye sokma cürmünün cezası arttırılıyor. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma hatasında kara, deniz, hava yahut demiryolu ulaşım araçlarının şahısların hayat, sıhhat yahut malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek halde sevk ve yönetim edilmesi halinde verilecek cezanın alt sonu, 3 aydan 4 aya çıkartılıyor. Alkol yahut uyuşturucu husus tesiriyle ya da diğer bir nedenle emniyetli bir biçimde araç sevk ve yönetim edemeyecek halde olmasına karşın araç kullanan bireye 6 aydan 2 yıla kadar ceza verilecek. (5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu)
Madde 15: Genel güvenliğin taammüden tehlikeye sokulması cürmünün insanların toplu olarak bulunduğu yerlerde işlenmesi halinde; seri muhakeme yolu uygulanmayacak. genel kararlara nazaran ceza verilecek. Genel güvenliğin taammüden tehlikeye sokulması kabahatinin insanların toplu olarak bulunduğu yerlerde işlenmesi halinde; seri muhakeme tarzı uygulanmayacak. Genel kararlara nazaran ceza verilecek. (NOT: Olağanda seri muhakeme adabı failin lehinedir. Lakin bu cürmün nitelikli hali olduğu için faile avantaj sağlanmamıştır.) (5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu)
ÇOCUK HÜKÜMLÜ İNFAZI: “Çocuk mahkumların cezalarının infazına çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanması ardından çocuk eğitimevlerine gönderilmesi”ni içeren 16. ve 17. hususlar çıkarıldı.
Madde 16: Çocuk mahkumlar, direkt çocuk kapalı ceza infaz kurumuna gönderilecek. Çocuk tutukluların yanı sıra çocuk mahkumlar, direkt çocuk kapalı ceza infaz şayet kaideleri sağlarsa çocuk eğitim konutuna gönderilebilecek. (5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Önlemlerinin İnfazı Hakkında Kanun)
Madde 17: Çocuk mahkumların ve çocuk tutukluların çocuk eğitim konutlarına alınabilmesine yönelik kurallar yeninden belirleniyor. Çocuk mahkumların çocuk eğitimevlerine alınabilmesine yönelik kaideler yeninden belirleniyor. Çocuk hükümlü, kapalıdan eğitimevine ayrılacaksa md. 89’a nazaran pahalandırılacak (iyi hali var mı yok mu bakılacak) Çocuk hükümlü hakkında olumsuz kanaat varsa. en fazla 6 ay müddetle tekrar değerlendirmeye tabi tutulacak. Çocuk mahkumların cezasının direkt eğitimevinde infaz edilebileceği haller: Kasıtlı hatalardan toplam üç yıl yahut daha az mahpus cezasına mahkûm olanlar. Taksirli kabahatlerden toplam beş yıl yahut daha az mühletle mahpus cezasına mahkûm olanlar. Çocuk eğitimevindeyken çocuk kapalı ceza infaz kurumuna geri gönderilecek haller: firar edenler yahut öbür bir fiilden ötürü haklarında tutuklama kararı verilenler idare ve gözlem kurulu kararıyla, kapalı ceza infaz kurumuna iade yahut odaya kapatma disiplin cezası alıp, bu cezası katılaşmış olanlar yahut asayiş ve tertibin sağlanması emeliyle disiplin cezası katılaşmamış olsa bile aksiyonu kurum tertibi ya da kişi güvenliği bakımından tehlike oluşturanlar idare ve gözlem kurulu kararıyla 15 yıl ve daha azla yargılanan çocuk tutuklular da idare ve gözlem kurulu kararı ve infaz hakimi onayıyla kapalı ceza infaz kurumundan eğitimevine alınabilir. Lakin tehlikeli hâlde bulunan, kanıt karartma tehlikesi olan, soruşturmanın yahut kovuşturmanın gayesini ya da tutukevinin güvenliğini tehlikeye düşüren yahut kabahatin tekrarına imkan verecek davranışlarda bulunan çocuk tutuklular hariçtir. Çocuk eğitimevlerinde barındırılma koşullarını kaybeden çocuk tutuklular, idare ve gözlem kurulu kararıyla kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilecek. (5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Önlemlerinin İnfazı Hakkında Kanun)
BTK’NIN İNTERNET YETKİSİ: “İnternet ortamında yapılan paylaşımlara ait düzenlemeler ve mahkeme kararı olmaksızın Bilgi Teknolojileri ve İrtibat Kurumu’na (BTK) içeriğin çıkarılması yahut erişimin engellenmesi yetkisi” öngören 23, 24 ve 25. Hususlar büsbütün çıkarıldı.
Madde 23: İçeriğin yayından çıkarılması ve ikaz yolu tarifleri değişiyor. İçeriğin yayından çıkarılması ve ihtar sistemi tarifleri değişiyor. İçeriğin yayından çıkarılması: İçerik yahut yer sağlayıcılar tarafından içeriğin sunuculardan yahut barındırılan içerikten çıkarılmasını, söz ederken; içeriğin internet ortamından çıkarılmasını söz edecek. İkaz tekniği: İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle haklarının ihlal edildiğini argüman eden bireyler tarafından içeriğin yayından çıkarılması emeliyle öncelikle içerik sağlayıcısına, makul müddette sonuç alınamaması hâlinde yer sağlayıcısına irtibat adresleri üzerinden gerçekleştirilecek bildirim sistemini, tabir ederken; internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle Kurum yahut haklarının ihlal edildiğini sav eden şahıslar tarafından yapılan bildirimi tabir edecek. (5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Cürümlerle Çaba Edilmesi Hakkında Kanun)
Madde 24: BTK başkanı resen, içeriği kumar, fuhuş vb. kabahatleri oluşturan yayınlara ait olarak erişimin engellenmesi kararının yanı sıra içeriğin çıkarılması kararı verebilecek. BTK Başkanı resen, içeriği kumar, fuhuş vb. hataları oluşturan yayınlara ait olarak erişimin engellenmesi kararının yanı sıra içeriğin çıkarılması kararı verebilecek. Bu kararın, erişim sağlayıcılar ile ilgili içerik ve yer sağlayıcılara bildirilerek gereğinin yerine getirilmesi istenecek. Konusu kumar, fuhuş vb. cürümleri oluşturan içeriğin yayından çıkarılması halinde; erişimin engellenmesi kararı, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından kaldırılacak. İdarî önlem olarak verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının yerine getirilmemesi halinde, BTK Lider tarafından erişim, içerik, yer sağlayıcılara idari para cezası verilecek. (5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Kabahatlerle Uğraş Edilmesi Hakkında Kanun)
Madde 25: Kişilik haklarının ihlal edilmesi nedeniyle erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması kararı düzenleniyor.
DENETİMLİ ÖZGÜRLÜKTE YENİ DÖNEM
Teklifle, ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasına mahkum olanlar hariç hasta mahkumlara, tahliye ve konutta infaz yolu açılıyor.
Bu kapsamda kontrollü özgürlükte yeni periyot başlayacak. Mahkumlar kontrollü özgürlükten yararlanmak için cezanın onda birini ceza infaz kurumunda geçirmek zorunda olacak. Bu mühlet 5 günden az olamayacak.
YÜRÜRLÜĞE GİREN DEĞERLİ DEĞİŞİKLİKLER
CEZA HUDUTLARINDA ARTIŞ
Kasten yaralama cezası 1 yıl 6 aya çıktı (TCK m.86).
Gebelikte düşük, organ kaybı üzere ağır yaralamalarda ceza alt hududu 4 yıl oldu.
Nitelikli tehdidin üst hududu 7 yıla yükseltildi (TCK m.106).
KONUTTA İNFAZDA YAŞ SONLARI GENİŞLEDİ
65 yaş üstü: 1 yıl – 3 yıl
80 yaş üstüne 6 yıla kadar konutta infaz hakkı tanındı.
Ağır hasta/engelli mahkumların konutta infazı elektronik takiple mümkün olacak.
TRAFİK HATALARINA SERT CEZA
Alkollü araç kullanımında ceza alt hududu 6 aya çıkarıldı.
TAHLİYELER NE VAKİT BAŞLAYACAK
Sabah’ın haberine göre, Ceza İnfaz Kanunu teklifinin yasalaşmasıyla birlikte 19 binden fazla mahkumun tahliyelerinin bugün başlanabileceği belirtildi. Kanunla, birden fazla cürüm işleyerek yinelenmiş olarak ceza alan şahıslar de kurallı salıvermeye dahil olabilecek. Böylelikle 19 bin 800 şahsa tahliye yolu açılmış oldu.
KARAR NE VAKİT YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Kararın bugün Cumhurbaşkanı’nın imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanması bekleniyor. Kararın yayımlanmasının akabinde Adalet Bakanlığı’nın yönetmeliği tüm cezaevlerine göndermesiyle tahliyelerin bugün başlaması bekleniyor.
SİYASİ YANSILAR VE MECLİS GERGİNLİĞİ
DEM PARTİ: “İNFAZDA EŞİTLİK”
DEM Parti Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş konuşmasında mevcut infaz paketinin, barış ve demokratik toplum süreci manasında kurucu bir metin olmadığın söyledi.
Beştaş, “Toplumsal adaleti sağlamak değil, siyasi münasebetlerle belli kısımların cezaevinden çıkışı engellenmek isteniyor” dedi. “İnfazda eşitlik” istediklerini, kimsenin ayrıcalık talebinin olmadığını belirten Beştaş, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Barışa her geçen gün daha fazla yaklaştığımız bugünlerde böylesi bir yasal düzenleme verilecek önergelerle düzeltilebilir. Uğraşımız buna dönüktür, bu mümkün.”
CHP: “BEKLENEN ADALETİ KARŞILMIYOR”
CHP Muğla Milletvekili Gizem Özcan da, düzenlemede yapısal bir değişim olmadığını savunarak, “Günü kurtarma var, baskıyı genişletme var” diye konuştu.
Ceza hukukunun asli gayesinin toplumu uygunlaştırmak, onarmak ve bireyin özgürlüklerini teminat altına almak olduğunu vurgulayan Özcan, “Hakim olan anlayış cezayı bir bastırma düzeneği olarak görmektedir. Bu düzenlemeler halkın adalet beklentisini karşılamadığı üzere yeni eşitsizlikler de yaratmaktadır” dedi.
İYİ PARTİ’DEN KURTULMUŞ’A SERT TEPKİ
Meclis Genel Şurası’nda teklifin tümü üzerindeki görüşmeler öncesi İYİ Parti Küme Başkanvekili Buğra Kavuncu kelam aldı. Kavuncu, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un “Yaptığımız birinci temas çerçevesinde şunu gördüm ki partilerimizin tamamı, TBMM içerisinde oluşturulacak bir efora ortak bir formda katkı vermeye hazır olduklarını ortaya koyuyorlar” formundaki sözlerinin yanlışlı olduğunu söyledi.
Kavuncu, “Partimizin bu husustaki hali son derece nettir. ‘Terörsüz Türkiye’ hayalinin terör elebaşının başını çektiği bir süreçte gerçekleşmesi bize nazaran mümkün değildir” dedi. Kavuncu, “Bu açıdan Sayın Kurtulmuş’un İYİ Parti’yi de bu türlü bir sürecin ortağıymış üzere sunmasını hiçbir formda kabul etmiyoruz” diye konuştu.
MHP: “TERÖRSÜZ TÜRKİYE İÇİN EL BİRLİĞİ”
MHP İstanbul Milletvekili Feti Yıldız: “Cezalar caydırıcı olmalı. Ekim’de yeni infaz yasası ve anayasa için tüm partiler el birliği yapmalı. Hiçbir çatlak ses birliğimizi bozamaz!”
YENİ YOL PARTİSİ: “BEKLENTİYİ KARŞILAMADINIZ”
Grup Başkanı Bülent Kaya: “Hükümet Covid düzenlemesi vaadini tutmadı. Çıkın bu millete hesap verin.”
