Terör örgütü PKK elebaşı Abdullah Öcalan, PKK’nın 5-7 Mayıs 2025 tarihlerinde düzenlenen fesih toplantısına yaklaşık 20 sayfalık bir yazı gönderdi.
“Perspektif” başlıklı yazı, örgütün Avrupa’da yayımlanan Serxwebûn mecmuasının 521. ve son sayısında yayımlandı, lakin kısa müddet sonra geri çekildi.
Öcalan, yazısında Kürt sorunu, PKK’nın geleceği ve yeni bir siyasi yapılanma üzerine görüşlerini lisana getirirken yeni bir tartışmanın da fitilini ateşledi.
Komünist müzisyen ve muharrir Barış Yıldırım, X hesabından Öcalan’ın yazısını yorumladı.
“KATEGORİLERİ KARIŞTIRIYOR”
Metin için “Bir tıp Apocu kısa dünya tarihi” nitelemesi yapan Yıldırım, Öcalan’ı şu sözlerle eleştirdi:
“Kendi meşhur tabiriyle, aştığını söylediği Marksizm’e dönük epeyce vülger, modası geçmiş bir anlayışı var. Değme ‘beton Marksist’e taş çıkaracak bir Marksist telaffuz kullanıp bunu ‘aşıyor.’ Aşma formülü de sınıf yerine komün koymak (komünü de etimolojik kökeni belediye ile eşitliyor). Elveda proletarya’dan beri bildiğimiz öykü. Burada kategorileri karıştırıyor olağan. Komün, sınıf kategorisinin değil olsa olsa proletarya diktatörlüğünün tersi olabilir (ki değil).”
“KAPİTALİZMİ OLDUĞU ÜZERE KABUL ETMEYE MÜSAİT DEĞİL”
Yıldırım, Öcalan’ın saiklerini ise şöyle sıraladı:
“Aslında saikleri açık: Ulus devletten ve/ya sosyalist devletten vazgeçip Kürtlerin mevcut kapitalist ulus devlet(ler) içinde yaşamasına razı geldiği için proletarya diktatörlüğünde ısrar edemiyor ancak genetiği (veya vicdanı) de kapitalizmi olduğu üzere kabul etmeye müsait değil. Öbür tabu kırıcılıkları da var fakat aslında daha evvel hiç söylemediği fikirler değil bunlar: Pir Sait, Seyit İstek ve öbür Kürt liderlere tenkitleri, Sünniliğe, Aleviliğe, İslama ve genel olarak dine dönük tenkitleri, feminizmi ve ataerkini adeta birebir kefede eleştirmesi vb.”
“ASIL İLGİNCİ, BUNU PKK’NIN FESHİNE BAĞLAMASI”
Öcalan’ın uzun uzun siyasal “antropoloji “kastığını” belirten Yıldırım, yazıda Öcalan’a ilişkin “(…) Çok çarpıcıdır, saflarımıza kadar sızmalar oldu. PKK’yi bölüp parçalamak için bu türlü özel bayanlar yollandı. Çok çarpıcıdır. Bunları biz yaşadık, ben bile tahminen yaşamış olabilirim. Bu türlü bir gerçeklik var. Şu anda da çok yaygın. İşte örgütün başına musallat etme, hatta örgütün kendi kendini lağvetmesi bu olgu etrafında gerçekleşiyor. Bir tarihî temeli elbette bu topraklarda var. Enkidu Zagroslardan getirilmiş” sözleri için şöyle dedi:
“Büyük ölçüde yapısalcılık ve sonrası antropolojilerden etkilenmiş üzere görünüyor. Gılgamış’a yaptığı özgün yorumda Enkidu’yu bir fahişe tarafından kandırılan dağdaki proto-Kürt olarak görüyor. Asıl ilginci, bunu PKK’nın feshine bağlaması.”
“MARKSİZME TENKİTLERİ BÜYÜK ÖLÇÜDE BAYAT”
Barış Yıldırım, teröristbaşı Öcalan’ın yazısındaki, “(…) Yeniden Marx’ın ulus devlete dair dişe de önemli bir ideolojik boşluk bırakılmıştır. Hakkını teslim etmek bakımından söyleyelim. Marx da sonradan bu eksik tahlilinin farkına vardı. Kapitali yazma sürecinde üçüncü kitap devlet üzerine olacaktı, ömrü yetmedi. Yazsa da yanlışsız yazması zordu zira Marx’ta ulus devleti çözümleme perspektifi eksikti. Marx’ta endüstriyalizm çözümlemesi, eleştirisi de yok seviyesindedir. Yalnızca anti kapitalizm üzerinden bir sosyalizm tahlili var. Eksiklikler barındırıyor. Geliştirilememiştir. Bu sosyalist teorinin moderniteyi o tahlilde bir müracaat kaynağı olma kapasitesi çok sonludur. Hatta onun bir kesimidir modernite sonları içinde kalır” değerlendirmeye ait ise şu görüşü paylaştı:
“Burayı tam anladığımı söyleyemem lakin Marksizm’e tenkitlerinin büyük ölçüde bayat şeyler olduğunu söyleyebilirim. Marksizm şunu eksik bıraktı, ulus devleti çözümlemedi vs. Kapitalist ulus devleti kabul edip onunla görece barış içinde yaşama üzere bir şeyi Marx’ta bulmak güç olağan.”
“KAPİTALİST ULUS DEVLETİN ULUSU O DEVLET MEVCUTKEN NASIL DEMOKRATİKLEŞECEK”
Yıldırım, Öcalan’ın yazısındaki, “Biz moderniteyi ve ona hizmet eden gerçek sosyalizmi aşmak için yeni bir tahlil alternatif sosyalist teori geliştirmeye çalıştık. İsmine Demokratik Modernite dedik. Modernitenin sacayakları olan ulus devlet yerine demokratik ulus, kapitalizm yerine komün komünalite, endüstriyalizm yerine eko iktisat tahlillerini geliştirdik. Bu üç alan tahlilinin ilişki-selliğinden oluşturduğumuz özgür-lükçü toplum sistemimizi Demokratik Modernite olarak tanımladık, yazılı hale getirdik ve kıymetli toplumsal bir karşılık bulduğunu gördük” satırlara da şöyle cevap verdi:
“Sunduğu anarkokomünist alternatifin ana çizgileri burada. Lakin mevcut ulus devletlere dair hiçbir müdahale yahut değişim stratejisi önermiyor (kapitalizm yıkılmadan yerine komünalite nasıl konulacak, kapitalist ulus devletin ulusu o devlet mevcutken nasıl demokratikleşecek vs.).”
“Kürdistan sömürge bile değil çöp toplumudur, mezarlıktır. 50 yıldır kendimi anlatmaya çalışıyorum anlamadınız. Kürdistan’ı Türk hakanlar kurdu. Alparslan aslında Kürt başkanı sayılır. İdris-i Bitlisi Yavuz işbirliği önemlidir” vs. üzere tezler mevcut durumunun teorisi üzere duruyor” diye devam eden Yıldırım, şöyle dedi:
“PKK’nın ‘sosyalizm tandanslı ulusal kurtuluşçu damar’ olarak yaşaması, Barzanilerin vb. ‘judentrat’laşıp kendi ulusuna düşman hale gelmesi üzere tespitleri ise kendi mantığı içinde hayli dengeli ve sahih görünüyor. Sosyalizmin kendisinde değilse bile lafzında epeyce ısrarlı.
“MUHTEMELEN KANUNÎ BİR TEKRAR YAPILANMAYI DIŞLAMIYOR”
Ezcümle (muhtemelen legal) bir tekrar yapılanmayı dışlamıyor, silah bırakmayı aceleye getirmek istemiyor, Birleşik Sosyalist Kürdistan, UKKTH, proletarya diktatörlüğü yerine Laclau vb. sol liberallerce geliştirilen ‘demokratik sosyalizm’ öneriyor. Sınıf uğraşını reddediyor.
Orta Doğu çapında bir demokratik konfederalizm ve yeni bir Enternasyonal davetiyle biten metin, Barzanici hesaplara nazaran ‘sızdırılıp’ geri çekilmiş. Ne derece resmi versiyondur bilmiyorum, ben şu hesaptan okudum.”
“ULUSALCI” SUÇLAMASI”
Rehat Kaya isimli kullanıcı ise Barış Yıldırım’ın tenkitlerini, “Perspektif metnine bir Türk ulusalcıları saldırmaya çalışıyor, bir de kendilerini Kürt milliyetçisi olarak tanıtanlar. Bu iki kesim silah bırakma konusunda da hem fikirdi. Demek ki Perspektif yanlışsız yoldadır. Serkeftin hevalno” kelamlarıyla reaksiyon gösterdi.
Rehat Kaya ise “Rehat arkadaşın kiminle tartıştığından haberi yok. Siyasal ayrımları ‘Reis aksisi ve taraftarı’ seviyesinde. Ulusalcı kelamını kendisine iade ediyorum (ki esasen öyle) fakat bu kanıları de not aldım” diye karşılık verdi.
ÖCALAN NEYİ SAVUNUYOR
26. ve 27. HDP Ağrı Milletvekili Dilan Dirayet Taşdemir de Barış Yıldırım’ın paylaşımlarına şöyle cevap verdi:
“Bu tenkit, Öcalan’ın teorisini hem tarihi bağlamından hem de kendi bütünlüğünden koparıp, klasik Marksist şablonlarla yargılamanın tipik bir örneği. Sorun, Öcalan’ın Marksist tabirleri kullanıp kullanmaması değil, tarihe ve topluma bakıştaki yöntemsel farktır.
Mesele ‘komün mü, sınıf mı’ değil. Öcalan, sınıf merkezli indirgemeci okumalara karşı, tarihin sadece sınıflar üzerinden değil; iktidar, bayan, tabiat ve ahlak üzere tahakküm biçimleri üzerinden okunması gerektiğini savunuyor. Bu yaklaşım, çağdaş eleştirel teorinin de geldiği noktadır.
Elveda Proletarya’dan beri bildiğimiz hikâye’ denilen şey burada eksik kalıyor. Zira proletarya diktatörlüğü, iktidar ve devlet sıkıntısını çözmez; yeni bir iktidar biçimi üretir. Öcalan’ın komün anlayışı ise devletin aksisi değil, devletli toplum sisteminin alternatifi olarak tanımlanıyor.
“KLASIK MARKSİST MODELLERİN ÖTESİNDE”
Öcalan kapitalist moderniteye karşı, proletarya diktatörlüğü üzere yeni bir merkezi iktidar biçimi önermiyor. Onun önerdiği model; demokratik konfederalizm. Devletsiz, lokal ve otonom meclislerle, kapitalist ulus devletleri içten aşındıran bir strateji.
Sanıldığı üzere problem ulus devletle barış içinde yaşamak değil. Öcalan’ın çizgisi, ulus devletleri fonksiyonsuz bırakacak yerel-demokratik komünlerle alternatif bir toplumsallık inşa etme gayreti. Bu da klasik Marksist modellerin ötesinde bir sistem.
Marksizm’in ulus devleti gereğince çözümleyemediği eleştirisi bugün sadece Öcalan’ın değil; David Harvey, Hardt-Negri, Judith Butler ve Wallerstein üzere çağdaş düşünürlerin de gündeminde. Burada bayat olan Öcalan’ın eleştirisi değil; bu tenkidin hâlâ şimdiki olmadığını sanmak.”
YAZININ İÇERİĞİ VE TEMEL BAŞLIKLARI
Öcalan, yazısında Kürt sorunu, PKK’nın geleceği ve yeni bir siyasi yapılanma üzerine görüşlerini lisana getirdi. Yedi ana başlık altında topladığı bu perspektifte, PKK’nın silahlı gayretinin sona erdirilmesi ve örgütün feshi üzere mevzulara değindi.
ÖRGÜTE VE KÜRT TOPLUMUNA ELEŞTİRİLER
Öcalan, yazısında PKK idaresini ve Kürt toplumunu sert bir lisanla eleştirdi. Örgütün kendisini anlamadığını belirterek, “50 yıldır hakikat anlaşılmayı bekliyorum” sözünü kullanmıştır. Ayrıyeten, Kürt toplumunun mevcut durumunu “sömürge ötesi bir durum” ve “bir cins çöplük” olarak nitelendirdi.
Öcalan yazıda, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin DEM heyetine “Yeni bir devir başlatmak istiyorum” dediğini aktardı ve Bahçeli için “devletin en yetkili sesi ve eli” sözü kullandı. Öcalan, bu süreci “barış denemesi” olarak kıymetlendirdi.
Öcalan, demokratik ulus, eko-ekonomi ve komünalizm temelinde toplumun yine inşasını savundu. Bu çerçevede, devletin hedeflenmediği, demokratik toplumun siyasi program olarak benimsendiği bir yapılanma önerdi.
