Türkiye’nin dört bir yanında bulunan zincir marketler geniş eser yelpazesini tek çatı altında topluyor. Fakat bu durum küçük esnafı sıkıntı durumda bırakıyor. Son bir yıl içerisinde Türkiye genelinde yaklaşık 4 bin yeni zincir market şubesi açılırken toplam şube sayısı 57 bini aştı. Buna karşılık, ülkemizde küçük esnaf işletmeleri binlerle söz edilen sayıda kepenk indiriyor.
Resmi datalara nazaran 2023 yılında 111 bin, 2024 yılında 97 bin, 2025’in birinci yarısında ise 52 binden fazla esnaf kapanış yaptı. Böylelikle yalnızca son 2,5 yılda 250 bin küçük esnaf kesimden çekilmek zorunda kaldı.
ESNAF MARKETE TEZGAHTAR OLDU
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Bendevi Palandöken zincir market sayısının süratle arttığına dikkat çekerek “Esnafın dükkân kapatmasına neden olan bu zincir marketlerin sayısı 55 bini geçti. Ülkemizde büyüğün daha da büyümesi, küçüğün daha da küçülmesi sorunu yaşanıyor. Zincir marketlerin mantar üzere çoğalmasına kurallar konularak, küçük esnafın ayakta kalması sağlanmalı. Esnafımız zincir marketlerde tezgâhtar oluyor” diye konuştu.
“PAZAR GÜNÜ KAPALI OLSUN”
Palandöken, zincir marketlerin haftada bir gün, bilhassa pazar günü kapalı olması gerektiğini ve çalışma saatlerinin akşam 19.00 prestijiyle sonlandırılmasını gerektiğini savunarak, “Bu bir market düşmanlığı değildir. Esnaf artık nefes alamıyor. Zincir marketler sabah 9’da açılıyor, gece 11’e kadar açık kalıyor. Esnaf nasıl rekabet etsin?” dedi.
NELER YAPILABİLİR
Uzmanlar ve esnaf örgütleri başta olmak üzere, kamu ve mahallî idareler şu adımların atılmasını öneriyor:
Perakende Yasası ivedilikle güncellenmeli, açılış-kapanış saatleri ile şube yoğunluklarının sonlandırılmalı. Zincir marketler haftanın 6 günü 19.00’da kapatılmalı. Hafta sonu ise bir gün kapalı olmalı.
Zincir marketlere belli kategorilerde satış yasağı getirilmeli; bilhassa bakkal ve manav hissesi korunmalı.
Küçük esnaf için vergi, kira ve toplumsal güvenlik alanlarında süratli takviyeler sağlanmalı.
Mahalle esnafının dijitalleşmesine, e-Ticaret’e ve lojistik altyapıya devlet dayanaklı teşvikler getirilmeli.
