ABD’de tarım dışı istihdamın nisanda 177 bin kişi artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti ve işsizlik oranının yüzde 4,2 düzeyinde sabit kaldı. Gelişmeler ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimine yönelik beklentileri zayıflattı. Para piyasalarında temmuz ayı için faiz indirimi mümkünlüğü artarken, haziran ihtimali azaldı.
Fed’in gelecek hafta faiz oranını sabit bırakması beklenirken, yatırımcıların odağı Fed Başkanı Jerome Powell’ın açıklamalarına çevrildi.
Bu gelişmelerle yatırımcıların inançlı liman talebi azalırken, tahvil faizlerinde hudutlu bir artış görüldü. ABD 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,31 düzeyinde tamamladı. Dolar endeksi de yüzde 0,5 artışla 100 düzeyine yükseldi ve bu durum varlık fiyatları üzerinde satış baskısını artırdı.
EMTİA FİYATLARINDA DÜŞÜŞ BEKLENİYOR
Dünya Bankasının nisan ayı Emtia Piyasaları Görünüm Raporu’na nazaran, global emtia fiyatlarının 2025’te yüzde 12,4, 2026’da ise yüzde 4,8 düşmesi bekleniyor. Bu düşüşün, Kovid-19 sonrası devirde birinci defa fiyatları 2015–2019 ortalamasının altına indireceği öngörülüyor.
Küresel piyasalarda risk iştahının artması, ABD-Çin ticaret müzakerelerine yönelik optimistlik ve Çin’deki düşük likidite şartları, inançlı liman talebini zayıflatarak bedelli metallerde satış baskısına yol açtı.
Dünya Bankası jeopolitik belirsizliklerin tesiriyle altın fiyatlarının bu yıl yeni bir rekor kırmasını beklerken, altın fiyatlarının 2026’ya kadar yüksek seyrini sürdüreceğini ve Kovid öncesi periyoda nazaran yüzde 150 üzerinde kalacağını öngörüyor.
Altın fiyatları, evvelki hafta test ettiği 3.500 dolarlık rekor düzeyden düşmeye devam ederek haftayı 3.241 dolardan tamamladı.
Bu gelişmelerin tesiriyle ons bazında fiyatlar, altında yüzde 2,3, platinde yüzde 1,2 ve gümüşte yüzde 3,3 azalırken, paladyumda yüzde 1,2 arttı.
ÇİN TESİRİ: TALEP ZAYIFLADI
Baz metallerde, Çin’in ekonomik yavaşlaması, ticaret tansiyonları ve bölüm bazlı bilhassa otomotiv ve batarya teknolojilerindeki dönüşümler birçok raporda tesirli rol oynarken, yatırımcıların gözü, yeni üretim kesintileri ve Çin’den gelebilecek destekleyici adımlara çevrildi.
Öte yandan, Dünya Bankası, baz metallerde Çin’in zayıflayan talebi ve ticaret tansiyonları nedeniyle 2025-2026 devrinde düşüş eğiliminin devam etmesini bekliyor.
Bakır fiyatları, artan arz ve zayıf talep görünümüyle kıymet kaybetti. Memleketler arası Bakır Çalışma Kümesi (ICSG), 2025-2026 yıllarında toplam 500 bin tonluk global arz fazlası beklendiğini açıkladı. Kurum, bu fazlanın temel nedenini ABD Başkanı Donald Trump’ın uygulamaya koyduğu yeni gümrük tarifeleri sonrası beklenen talep daralması olarak gösterdi.
Çin’de imalat faaliyetlerindeki yavaşlama ve global ticaret tansiyonlarının sürmesi, yatırımcıların risk iştahını zayıflatırken, Zambiya ve Şili üzere önde gelen üretici ülkelerden gelen güçlü arz sinyalleri, bakır fiyatlarında aşağı istikametli baskıyı artırdı.
Uluslararası Kurşun ve Çinko Çalışma Kümesi (ILZSG), 2025’te kurşun piyasasının üst üste üçüncü defa arz fazlası vereceğini açıkladı. Elektrikli araçlara geçişle kurşun-asit akülere olan talep daralırken, otomotiv bölümündeki yavaşlama da baskıyı artırdı.
Uluslararası Nikel Çalışma Kümesi (INSG) bilgilerine nazaran, nikel piyasası 2025’e yaklaşık 100 bin tonluk bir arz ziyadesiyle başladı. Endonezya’nın üretimi 2017’de 358 bin tondan 2023’te 2,2 milyon tona yükselerek dünya arzının yarısını aşarken, bu artışta Çinli şirketlerin rafinaj teknolojilerindeki gelişmeleri de değerli rol oynadı.
Nikel fiyatları, arz fazlası kaygılarına karşın kıymet kaybetmezken, lityum-demir-fosfat (LFP) üzere nikel içermeyen bataryaların kullanımının artması da fiyatlar üzerindeki baskı yaratıyor.
Alüminyum fiyatlarında da kıymet kaybı yaşanmazken, fiyatlar üzerinde tesirli olan gelişmeler ortasında Goldman Sachs’ın nisan ayı raporuna nazaran, Trump idaresinin çelik ve alüminyuma getirdiği yeni tarifelerin global büyümeyi yavaşlatacağı ve bunun 2025’te 580 bin tonluk arz fazlasına yol açacağı beklentisi öne çıktı.
Ayrıca, Çin’in üretimi hükümetin kapasite sınırlamalarına karşın yılın birinci çeyreğinde yüzde 2,6 artarak arz fazlası beklentilerini güçlendirdi.
Bu gelişmelerle baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta fiyatlar libre bazında bakırda yüzde 4,1, kurşunda yüzde 0,7 ve çinkoda yüzde 1,5 azalırken, alüminyumda ve nikelde yüzde 0,1 arttı.
PETROLDE ARZ BEKLENTİSİ
Petrol fiyatları kıymet kaybederken, dünyanın iki büyük tüketicisi ortasındaki ticaret savaşının yol açtığı talep telaşları ve artan arz fazlası beklentileri fiyatların düşmesinde tesirli oldu.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve kimi üretici ülkelerden oluşan OPEC+ kümesi üyesi 8 ülkenin üretim artışına devam edeceği beklentisi piyasalardaki arz fazlalığı tasalarını besliyor.
Dünya Bankasının yayınladığı raporda, güç fiyatlarının bu yıl yüzde 17,4 gerileyerek son 5 yılın en düşük düzeyine inmesi, Brent petrolün ise 2026’da varil başına 60 dolara kadar düşmesi bekleniyor. Raporda, elektrikli araçların yaygınlaşması, petrol talebini sınırlayan esas etken olarak öne çıkıyor.
Bu gelişmelerle bu hafta Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,9 azalırken, New York Ticaret Borsası’nda süreç gören doğal gazın İngiliz termal ünitesi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 17,1 paha kazandı.
