Türkiye’de haber alma hakkına, haber kuruluşlarına ve basın mensuplarına yönelik hak ihlalleri, Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın raporuna yansıdı. Tutuklamalar, fizikî ve ruhsal şiddet, dijital ve klâsik mecralara yönelik müdahaleler, bölüm içerisindeki meseleler üzere ana başlıkların yer aldığı 2024-2025 Basın Özgürlüğü Raporu Şişli’deki TGS Akademi’de açıklandı.
Rapora nazaran bir yıl içinde en az 29 gazeteci cezaevine girerken, bugün 18 gazeteci hala cezaevinde. Raporda gazeteciler hakkında 313 soruşturma açılırken 123 gözaltı süreci uygulandığı; 300 gazetecinin ceza davalarında; 11 gazeteci ve 4 kurumun ise özel hukuk davalarında hakim karşısına çıktığı; son bir yılda en az 6 gazeteci hakkında konutu terk etmeme isimli denetim önlemi uygulandığı belirtildi.
TUTUKLU GAZETECİLERİN MEKTUPLARI RAPORDA
Bu yılki raporda bir birinci yaşandı. Cezaevindeki gazetecilerin gönderdiği mektuplar rapora eklendi. Gazeteci Yıldız Tar mektubunda, “Yoğun gündemlerde birbirimizle haber paylaşmamız üzere Silivri nöbeti paylaşıyoruz. Neden alındığımı hala bilmiyor, bununla ilgili haber ögelerini birleştirip haber bile yapamıyorum” dedi.
Bir öbür tutuklu gazeteci Ercüment Akdeniz ise, konutunun gürültüyle basılarak gözaltına alındığını belirterek, “Bir gazeteci bu türlü mi gözaltına alınır? Halkın haber alma hakkı için çalışan insanlarız. Her tutuklama hadisesinde bağımsız muhalif Medya zora giriyor” tabirlerini kullandı.
“EN AZ 56 GAZETECİYE ŞİDDET”
Rapora nazaran son bir yılda en az 56 gazeteci fizikî akına uğradı; en az 90 gazeteci kelamlı olarak tehdit edildi. 3 basın kurumuna hücum düzenlenip 3 basın kurumu da amaç gösterilirken 90 haber içeriğine erişim engellendi.
34 haber içeriğine hem erişim engellendi hem de büsbütün silinmesine karar verildi. RTÜK tarafından alınan kararlarda basın yayın kuruluşlarına 59 farklı idari para cezası kararı çıktı ve toplamda yaklaşık 87 milyon lira idari para cezası kesildi. SZC TV’nin ekranı 10 gün karartıldı, Açık Radyo’nun karasal yayın lisansı iptal edildi.
“KREDİ KARTLARINI BİLE ÖDEYEMİYORLAR”
Sektör içerisindeki olumsuz şartları da gözler ününe süren raporda; gazetecilerin yarısının kendisini fakir hissettiğine, neredeyse tamamının alım gücünün düştüğüne, işsiz kalma kaygısı duyduklarına değinilerek şu bulgulara aktarıldı:
“Gazetecilerin çoğunluğu ek iş yapmıyor lakin fırsatını bulsa ek iş yapmaya hazır olduğunu belirtiyor. Her ay kredi kartı borcunun tamamını ödeyebilenlerin sayısı toplamın üçte biri bile değil. Gazetecilerin çoğunluğu mesleği bırakmaya hazır”
