Birinci kere göreceksiniz… Odatv Adıyaman’daki dostlarından aldı: Sırrı Süreyya’nın aile albümü

1962 yılında Adıyaman’da dünyaya gelen Sırrı Süreyya Başkan’ın ailesi Türkmen kökenli…

Hem berber hem de arzuhalci olan babası Ziya Lider, Türkiye Emekçi Partisi’nin Adıyaman kurucusu ve vilayet lideriydi.

Sırrı Süreyya Adıyaman’ın Oduncular Mahallesi’nde büyüdü. (Fotoğraf: Adıyaman Belediyesi Arşivi)

Henüz 8 yaşındayken babasını sirozdan kaybeden Sırrı, annesi ve 4 kardeşi ile birlikte dedesinin meskenine yaşamaya başladı. (Fotoğraf: Dedesi Ali Önder)

Fotoğrafçı çırağı olarak çalışıyor, hem okuyup hem ailesini geçindirmeye dayanak oluyordu (elinde fotoğraf makinesi ile bir düğünde)

Notları düzgündü fakat kazandığı para yetmeyince 16 yaşında Sıtma Savaş ve Eradikasyon Teşkilatına mevsimlik emekçi olarak girdi.

Milliyetçi Cephe Hükümeti kurulunca ailesi ve kendisinin sol görüşü nedeniyle bu işini kaybeden Lider, bir lastik tamirci dükkânı açtı. (Fotoğraf:1946’da Adana’da kurulan Sıtma Savaş Teşkilatı)

İlk ve orta tahsilini memleketi Adıyaman’da tamamladı: Sırasıyla Adıyaman Cumhuriyet İlkokulu, Adıyaman Ortaokulu ve Adıyaman Lisesi…

1978 yılında Adıyaman Lisesinde lise ikinci sınıf öğrencisi iken Maraş Katliamı’nı protesto ettiği için tutuklanarak cezaevine giren Lider, tahliye olduktan sonra üniversite imtihanında birinci tercihini kazandı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesini kazanarak Ankara’ya gitti.

Bir yandan Said Nursi tarafından şahsen talebe kabul edilen Işıkçı dayısı Abdülkadir Kayır, Adıyamanlı Mahmut Allahverdi üzere isimlerle ölene kadar bölgede faaliyette bulundu..

12 Eylül Darbesi yapıldığında Ankara’daydı. Birinci tutuklama dalgasında mahpusa girdi.

105 gün tutukluluğun akabinde mahkûmiyeti sona erdi. Açlık grevi üzere protestolar ve hareketler nedeniyle infazlarının yakılması sonucu çeşitli cezaevlerinde yedi yıl mahpus yattı.

Dedesinden el aldığı fotoğrafçılığa fırsat buldukça devam etti.

Yönetmenlik, senaristlik, oyunculuk, müzik yapımcılığı ve ulusal basında köşe müellifliği yaptı.

1991 yılında Halide Tülay Özdemir ile evlendi ve sonraki yıl kızı Ceren’i kucağına aldı.

Ceren hayatının odak noktası oldu. Baba – kız kimsenin koparamadığı bir bağ ile birbirlerine daima takviye oldu.

Sırrı Süreyya Başkan geçimini sağlamak için çok sayıda iş yaptı, bunların ortasında kamyon sürücülüğü de var…

O devir yaşadıklarını her fırsatta buruk ancak huzurlu bir gülümseme ile anmayı hiç bırakmadı.

Siyaset arenasında en büyük çıkışlarından biri 2013 yılı Seyahat Olayları’nın başladığı günlerde iş makinalarını engellediği sırada oldu.

Her hafta Galatasaray’da buluşan Cumartesi Anneleri’ne müdahale için toplanan polisin önünde durduğu fotoğrafı da yıllardır unutulmayan anlardan biri olarak arşive geçti.

Gezi Olayları sırasında bedenine isabet eden plastik merminin izini gösteren Sırrı Süreyya da bir öbür unutulmayan kare…

Sinemaya da gönül veren Başkan 2005 – 2008 yılları ortasında yayımlanan ‘Emret Komutanım’ dizisinde senarist, 2008 yılında yayımlanan ‘Kalpsiz Adam’ dizisinde senaryo danışmanlığı olarak vazife aldı.

14. Altın Koza Sinema Şenliği’nde Beynelmilel sinemasıyla ‘En Yeterli Senaryo’ mükafatını kazandı.

18. Ankara Memleketler arası Sinema Şenliği’nde de tıpkı kategori mükafatını yeniden ‘Beynelmilel’ ile aldı.

Sadece kamera gerisi değil, kamera önünde de bulundu. Rol aldığı fimler şöyle:

Beynelmilel (2006)

Sis ve Gece (2006)

Ada: Zombilerin Düğünü (2009)

Ejder Kapanı (2009)

Mar (2010)

Yeraltı (2012)

Feraahfeza (2012)

Düğün Dernek (2013)

İtirazım Var (2014)

İçimdeki Ses (2015)

14 Tirmeh (2017)

Manyak (2018)

2007 yılında ‘Taş yok mu taş’ isimli bir kısa metraj çalışması oldu: Direktör, üretimci, senarist ve oyuncu kendisiydi.

Gazeteciliğe Ocak 2010 – Mart 2010 tarihleri ortasında BirGün gazetesinde köşe yazıları yazarak başladı.

Ekim 2010’dan sonra Radikal gazetesinde, 2011 Mayıs – Haziran aylarında Özgür Gündem gazetesinde köşe müellifliği yaptı.

Ailesi ile bağlarını her daim güçlü tuttu.

Sırrı Süreyya’nın fotoğrafları, aile ve akrabalarının çabucak hepsinin albümlerinde yer alıyor.

Kızı Ceren ve torunu Can, hayatının merkezindeydi.

‘Sırrı Abi’ olarak anılan Sırrı Süreyya Lider, 15 Nisan 2025’te kalp krizi geçirdi ve hastanede tedaviye alındı.

18 gün hayat gayreti veren Başkan, 3 Mayıs 2025 günü hayatını kaybetti. Cenazesi 4 Mayıs 2025 günü AKM’de düzenlenen merasimin akabinde Zincirlikuyu’da toprağa verildi.