Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, X hesabından, “Demokrasi hukuku notları (7)” başlıklı bir yazı kaleme aldı.
Uçum, “Demokratik kazanımları koruyarak değişim; değişim vakitlerinde yurtsever demokrasinin temel gücü olan halkın demokratik birikimlerini korumak demektir. İşte Türkiye’de halkın iki oy hakkının ve %50+1 kuralının korunması demokratik birikimin gereğidir” diye yazdı.
Uçum’un paylaşımı şöyle:
Demokrasi hukukunun unsurları bahsini tamamlamıştık. Artık ise demokrasiye ait kavramsal çerçeveyi ve yurtsever demokrasinin niteliklerini ele alarak demokrasi hukuku notlarını bitiriyoruz.
DEMOKRASİ TARTIŞMALARI
Literatürde; – demokrasi (halk iradesine dayanan yönetim),
– demokrasinin uygulama biçimleri (doğrudan, yarı-doğrudan, temsili demokrasi),
– demokrasinin hükümet modelleri (başkanlık, yarı-başkanlık, parlamenter demokrasi),
– demokrasinin tipleri (liberal, muhafazakar, ulusal, toplumsal, yurtsever, sosyalist, hükümran demokrasi…),
– demokrasinin alanları (siyasal, ekonomik, kültürel demokrasi…),
– yer asıllı demokrasi (ailede, işyerinde, okulda demokrasi, mahallî, ülkesel, bölgesel, global demokrasi…) üzere hususlarda bir çok tartışma var.
Bu tartışmalar uzunca mühlet batıcılığın fikri monopolünde sürdü. Lakin demokrasiyi batıya ilişkin gören ve batıcı kıymetlere indirgeyen ideolojik yaklaşımların teşhiriyle günümüzde demokrasi tartışması genel ve nötr bir hukuk tartışmasına dönüştü.
Daha evvel demokrasi ve hukuk münasebetini ele almış ve demokrasi hukukuna geçiş gereksinimine işaret etmiştik. Demokrasi hukukunun unsurlarına değinmiştik.
Son olarak yurtsever demokrasinin niteliklerine değineceğiz.
“YURTSEVER DEMOKRASİNİN NİTELİKLERİ”
1-) Egemenliğin kayıtsız koşulsuz millete ilişkin olduğu bir cumhuriyette yurtsever demokrasinin temel niteliği ulusal egemenliğin bütünlüğüdür. Bütünlüğü sağlamanın yegane yolu halkın ulusal egemenliğe tek başına sahip olmasıdır. Bunun için hiçbir biçimde ulusal egemenliğin yanında bürokratik kurumsal egemenliğe direkt yahut dolaylı yer vermemek ana kuraldır.
2-) Vesayetsiz demokrasi ulusal egemenliğin bütünlüğünü teminat altına alır. Demokratik irade üzerinde hiçbir makam olmamalıdır. Cumhuriyetle demokrasi eksiksiz bütünleşmeli, millet ve halk egemenliği birleşmelidir. Egemenlik iradesi halkta tekleşmelidir. Ulusal egemenliğin yalnızca halk tarafından kullanıldığı bir devlet işleyişi sağlanmalıdır.
3-) Kuvvetlerin egemenliğin işlevi olması yurtsever demokrasi bakımından belirleyicidir. Kuvvetler ayrılığı kurumsal ayrılık değildir. Kuvvetler ulusal egemenliğin fonksiyonudur ve işlevsel ayrılık olarak düzenlenmelidir.
4-) Başkanlık demokratik cumhuriyete en uygun hükümet modelidir. Başkanlık modelinde yurtsever demokrasi gereği, ülke liderliği; halk tarafından direkt ve salt çoğunlukla seçilen, cumhuriyeti ve milletin birliğini temsil eden lidere verilir. Halkın seçtiği lider, direkt demokratik meşruiyete sahip olarak yürütme yetkisi ve vazifesi de üstlenir. Başkan hem halkın başkanı hem de devlet lideri sıfatlarına sahip olur, devletin işleyişi tümden halk iradesine bağlanır.
“MİLLİ HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ YURTSEVER DEMOKRASİNİN OLUMLU HUKUK NİTELİĞİDİR”
5-) Ulusal hukukun üstünlüğü yurtsever demokrasinin olumlu hukuk niteliğidir. Memleketler arası kontratlardan oluşan ve bugün çöküş yaşayan dış hukuk nizamını bir üst otorite üzere iç hukuk sistemine asla üstün tutmamak, çelişki halinde iç hukuka üstünlük tanımak bu niteliği tanımlar.
6-) Ulusal yargının belirleyiciliği yurtsever demokrasinin yargısal niteliğidir. Dış yargı mercilerinin, egemenlik yetkisi kullanan ulusal yargıyla ilgisinde, hiçbir kaidede hiyerarşik (dikey) bir pozisyonda olmaması bu niteliği şekillendirir.
7-) Demokratik kazanımları koruyarak değişim; değişim vakitlerinde yurtsever demokrasinin temel gücü olan halkın demokratik birikimlerini korumak demektir. İşte Türkiye’de halkın iki oy hakkının ve yüzde 50+1 kuralının korunması demokratik birikimin gereğidir.
😎 Tam bağımsızlık perspektifi yurtsever demokrasinin temelidir. Egemenlik ve yetki zamanlarına -dış ve iç- asla müsaade verilmez. Güç savaşlarının hakim olduğu günümüzde ulusal demokrasiler lakin siyasal ve toplumsal sistemi, milli kimliği, milli birliği ve emperyalizme karşı ulusal iradenin ülke hukukunu belirleme iktidarını koruyarak yurtsever demokrasi olur.
Sonuç olarak demokrasi hukuku yurtsever demokrasiye tüzel teminat sağlayan normlara nazaran işlediğinde tam bağımsızlık hukukî olarak hayata geçer.
