Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Avrupa Siyasi Topluluğu 6. Tepesi’ne katılmak üzere gittiği Arnavutluk’un başşehri Tiran’daki temaslarının akabinde yurda dönüşünde uçakta gazetecilere açıklamalarda bulundu ve soruları yanıtladı.
Arnavutluk’un mesken sahipliğinde düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğunun 6. Tepesi’ndeki temaslarını tamamladıklarını belirten Erdoğan, dorukta 50’ye yakın devlet, hükümet başkanı ve uluslararası kuruluş temsilcisiyle “Yeni bir dünyada, yeni Avrupa” temasıyla Avrupa’nın karşı karşıya olduğu sınamaları ele aldıklarını söyledi.
Avrupa’nın ekonomik ve askeri güvenliği, rekabetçiliğin korunması ve göç üzere ortak sınamalar ve bunlara mukabelede bulunmak üzere işbirliği yolları değerlendirildiğini bildiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Malumunuz Avrupa Siyasi Topluluğunun 2022’de Prag’da yapılan birinci tepesi ile geçtiğimiz yıl kasım ayında Budapeşte’de düzenlenen 5. doruğuna de iştirak etmiştim. Her iki tepe toplantısında da bölgesel ve global bağlamda karşı karşıya kaldığımız sıkıntıları ve tahlil yollarını aktarmıştım.” tabirlerini kullandı.
Tiran doruğunda de Türkiye’nin Avrupa’nın güvenliği, refahı ve istikrarı için kilit rolünün altını çizdiğini vurgulayan Erdoğan, şöyle devam etti:
“Rusya-Ukrayna savaşının sona ermesi için son günlerde sürdürdüğümüz temaslara dair bilgi paylaştım. Avrupa’da barış ve istikrarın tekrar tesisi için yapılması gerekenlerin ve ülkemizle iş birliğinin ehemmiyetini bir kere daha vurguladım. Avrupa Güvenlik Mimarisi ve savunma sanayi alanındaki düzenekleri tekrar ele aldığımız bu günlerde, Türkiye’nin Avrupa’nın geleceğindeki vazgeçilmez rolünü tabir ettim. Tüm bu alanlarda daha derin işbirliğinin önündeki siyasi mahzurların ve ön yargılı tavırların artık geride bırakılması vakti gelmiştir. Aksi takdirde Avrupa’nın çok gereksinim duyduğu dönüşümü yakalaması mümkün olmayacak ve rekabet gücü her manada çok daha azalacaktır.
Amerikan Lideri Sayın Donald Trump, Rusya Devlet Lideri Sayın Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Lideri Sayın Volodimir Zelenskiy ile Ukrayna’da barışın bir an evvel tesisi emeliyle yürüttüğümüz hassas sürece, Avrupa Birliği dahil ilgili tüm tarafların takviyesini bekliyoruz. Yaptığım hitapta ve ikili temaslarda Gazze’de yaşanan insanlık dramı ve Batı Şeria’ya yönelik ataklar karşısında Avrupa’nın sessiz kalma lüksü olmadığını tekrar vurguladım. Netanyahu hükümeti üzerindeki baskının artırılması için eldeki tüm araçları kullanmaya devam edeceğiz. Suriye’nin terörden temizlenmesi, yaptırımların kaldırılarak tekrar inşa faaliyetlerine başlanması için, Avrupa’nın da sorumluluk alması gereklidir”
“TRUMP’IN KARARININ ÖRNEK OLMASINI TEMENNİ EDİYORUM”
Erdoğan, “ABD Lideri Sayın Trump’ın Suriye’ye yönelik yaptırımların kaldırılması kararını bu bağlamda çok değerli ve manalı buluyorum. Dostum Trump’ın kararının, Avrupa Birliği başta olmak üzere ilgili tüm taraflara örnek olmasını temenni ediyorum” dedi.
Bir gazetecinin, “Sayın Devlet Bahçeli’yle birlikte 50 yıllık bir kabusu bitirdiniz. Bu, aslında Nobel Barış Mükafatı gerektiren bir adım, bir ihtilal. Zira PKK, tarihinde birinci kere, fesih ile birlikte, silah bıraktığını açıkladı. Bundan sonra beklenti ya da beklentilerimiz ne olacak? Tam olarak ne olduğunda biz ‘tamam işte oldu’ diyeceğiz?” sorusuna Erdoğan, şu karşılığı verdi:
“Terörsüz Türkiye’nin kesin maksadı belirlidir. Silahları gömmek. Terör örgütünün silahlarını büsbütün bırakması, fesih kararının eksiksiz biçimde uygulanması, illegalitenin terk edilmesi kaide. Alınan kararların tatbikini çok yakından takip edeceğiz. Şehitlerimizin manevi anısına, şehit yakını ve gazilerimizin haklarına halel getirmeden terörsüz Türkiye’ye kavuşacağız. Terörün, Türkiye’nin gündeminden büsbütün çıkmasıyla birlikte yesyeni bir devrin kapısı aralanacaktır. Bakın, terör belası yıllarca bu ülkenin ayağına vurulmuş bir prangaydı. Süratimizi azaltan, ayaklarımızı bağlayan zincirleri kırmaya başladık. Terör örgütünün, bulunduğu bölgeleri terk etmesiyle Güneydoğu’da, Doğu’da halaylar niçin çekildi? Bütün bu halayların bir manası vardı. Artık Doğu’ya, Güneydoğu’ya huzur geldi diye benim vatandaşım orada halaylar çekti. Bölgeye gelen bu huzuru, bu refahı Tayyip Erdoğan kendi için istemiyor, ülkesi için istiyor, bölgesi için istiyor. Şunu bir sefer çok düzgün bilmemiz lazım. Bütünüyle bu bölgede ekonomik ayağa kalkış, bu huzur iklimiyle bir arada olacak. Benim Doğu’daki, Güneydoğu’daki halkımın ömrü çok daha farklı bir hale gelecek. Hem ticari hayat canlanacak hem de benim vatandaşım caddelerde, sokaklarda nefes alacak. Yaylalar canlanacak, ayağa kalkacak. Çobanlarımız yaylada sürüsüyle bir arada inançlı biçimde hayat sürdürebilecek. Ülkemin dört bir yanında da artık huzur, tam manasıyla hissedilecek. Birkaç cılız ses çıkıyor, vatandaşımız sürece sahip çıktıkça bu sesler de kesilecek. Beklentimiz, terör defterinin bir daha açılmamak üzere kapanmasıdır”
BU ADIM İKİ ÜLKENİN HUZURUNA HİZMET EDECEK
Erdoğan, “Bu sürecin devamı için, Suriye’de Şam idaresiyle yapılan muahedenin sonuçlarına mı bakılacak? Tekrar Bağdat ve Erbil idarelerinin teröristlerin silah bırakması ve bu silahların teslimiyle ilgili süreçlerdeki rolleri neler olacak?” sorusuna şöyle karşılık verdi:
“Bundan sonra örgütün feshi ve silahların teslimiyle ilgili çalışmaların nasıl yapılacağı, devletimizin güvenlik ünitelerinin takibindedir. Sonlarımız dışındaki teröristlerin silahlarını ne biçimde teslim edeceğiyle ilgili komşularımızdaki muhataplarıyla da görüşmeler yürütülüyor. Bağdat ve Erbil idaresinin bu süreçte nasıl yer alacağına ait planlamalar var. Silahların teslimi ve örgütün büsbütün tasfiyesi gerçekleştiğinde ise birlik ve beraberliğimizi güçlendiren adımlarla terörün büsbütün Türkiye gündeminden çıkışı sağlanacaktır. Annelerin, babaların yüreklerine su serpilecektir. Şiddetin büsbütün devreden çıkması, sivil siyasetin güçlenmesini beraberinde getirecek. Türkiye’nin maksatlarına daha kolay ulaşması mümkün olacaktır. Bu adım, birebir vakitte Irak ve Suriye’nin de huzuruna, kalkınmasına, istikrarına hizmet edecektir. Biz halihazırda Suriye idaresi ile çok uygun münasebetlere sahibiz. Suriye Cumhurbaşkanı Sayın Ahmed Şara iki kere Türkiye’ye geldi. Son derece verimli görüşmelerimiz oldu. Sorduğunuz soruyla ilgili birinci etapta Dışişleri Bakanımız Hakan Fidan, İstihbarat Liderimiz İbrahim Kalın ve Savunma Bakanımız Yaşar Güler görüşmeler yaptılar. Temaslarımız sürüyor. İnşallah umduklarımıza vasıl olacağız”
AKP TBMM Küme Toplantısı’nda, Terörsüz Türkiye ile ilgili gelinen noktayı çok başarılı bulduğunu söylediği ve bu muvaffakiyetin altında da 86 milyon nüfusun yattığını vurguladığı hatırlatılan Erdoğan, “Bu mevzuyu biraz açabilir misiniz? Bu başarıda milletin ne cins bir işlevi, rolü oldu?” sorusu üzerine şunları kaydetti:
“Milletin içinde olmadığı, milletin işlevsel olmadığı bir zafer düşünülebilir mi? Şu anda benim en doğudan en batıya, en kuzeyden en güneye vatandaşım bu işin içinde. Millet bu işin içinde. Bu kararlılıkta milletimin çok çok büyük hisseleri var. Allah milletimden razı olsun. Daima bir arada bu gelişmeleri, bu oluşumu paylaşıyoruz ve paylaşmaya da devam edeceğiz. Gerçekten bu sürecin içerisinde şayet büyük bir heyecanla, büyük bir coşkuyla Doğu, Güneydoğu halay çekebiliyorsa, Hakkari’ye kadar, Iğdır’a kadar bu halaylar çekiliyorsa, demek ki artık bu iş onların ciğerlerinden geliyor. Bu heyecanı, bu coşkuyu işte caddelerdeki halaylarla lisana getiriyorlar. Teröre karşı milletimizin tamamı dimdik durdu. Terörle uğraşta elde ettiğimiz muvaffakiyetler yalnızca devlet siyasetleriyle olmadı, milletimizin kararlılığı ve dayanışmasıyla da oldu.
Bu uğraşın sonucu bizi Terörsüz Türkiye’yi inşa sürecine getirdi. Münasebetiyle bu sonuç, milletin tamamının başarısıdır. Bu başarıda hiçbir ayrıma, hiçbir istisnaya yer yoktur. Terörle çabadaki başarımızda, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da terör örgütüne karşı devletinin yanında yer alan bölge insanımızın hissesi vardır. Karadeniz’e teröristlerin girmesine mani olan insanımızın hissesi vardır. Kimi devirler çabucak her gün şehit cenazelerinin kalktığı İç Anadolu insanımızın hissesi vardır. İktisada katkısıyla savunma endüstrimizin gelişmesini sağlayan Marmara’nın, Ege’nin, Akdeniz’in hissesi vardır. Milletimizin başarısı derken 86 milyonun ortak kararlılığıyla elde edilen bir muvaffakiyetten kelam ediyorum. Malazgirt ruhuyla geleceğimizi daima birlikte inşa ediyoruz ve edeceğiz. Gençlerimiz, çocuklarımız terörün gölgesinde değil; özgür, huzurlu ve inançlı bir ortamda yaşamalıdır. İktidar ve ittifak olarak tek isteğimiz, onlara huzurlu ve inançlı bir Türkiye, inançlı ve müreffeh bir bölge bırakmaktır”
LOZAN MESAJI
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, ‘terörsüz Türkiye’ olarak isimlendirdikleri yeni tahlil sürecine dair yaptığı açıklamada, terör örgütü PKK’nın kendini feshettiğini duyururken Lozan Antlaşmasını maksat almasına yönelik olarak ise şu açıklamayı kaydetti:
“Bizim gündemimizde, terörün büsbütün devre dışı, saf dışı bırakılması var. Terör örgütünün kendini feshetmesi, silahı bırakması var. Bunun eksiksiz, problemsiz ve yol kazası yaşanmadan gerçekleşmesine odaklanıyoruz. Devletimizin birliği, bütünlüğü, üniter yapısı, rejimi, bayrağı, resmi lisanı üzere bahislerin tartışmaya açılmasına istek göstermeyiz. Kimsenin tereddüdü olmasın, devletimiz, hükümetimiz gündemine hakimdir. Cumhur İttifakı tam bir dayanışma içindedir”
RUSYA-UKRAYNA GÖRÜŞMESİ
İstanbul’da yapılması öngörülen Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Lideri Volodimir Zelenskiy ortasındaki görüşmenin gerçekleşmemesinin hangi faktörlere bağlı olduğu, bundan sonra sürecin yeniden olumlu bir noktaya gelebilmesi için hangi adımların atılması gerektiği tarafındaki soruya karşılık Erdoğan, şunları söyledi:
“Burada bizden kaynaklı rastgele bir durum kelam konusu değil. Burada faal pozisyonda olan önderler kimlerdir diye baktığımız vakit, Sayın Putin burada önemli bir başat aktör. Sayın Trump da aynı biçimde başat aktör. Sayın Zelenskiy de aynı durumda. Biz bunların hepsine davetimizi yaptık. İstanbul’da iki ülkenin heyetlerini bir ortaya getirmemiz 24 Şubat 2022’de başlayan savaşın sona ermesi ve bölgede barışın tesisi için son derece değerli. Biz başından beri savaşın sona ermesi için ağır bir gayret sarf ediyoruz. Bu tepe de çabalarımızın nihayetinde barışın kapılarını açacak kıymetli bir adım olarak planlandı.
Türkiye olarak adil ve kalıcı barış için çaba gösteriyoruz. Yalnızca ‘savaş bitsin’ demekle kalmıyor, bunun için usul öneriyor, yer hazırlıyor, davetler yapıyoruz. Öncelikle savaşın sona ermesi için silahların susması, diplomasinin konuşması lazımdır. Barış müzakereleri başlamalı, bu fırsat kaçırılmamalıdır. Bu savaşın çatışmalarla, silahlarla bir sonuca ulaşması mümkün değildir. Barış görüşmelerinden kesin bir sonuç almak en büyük dileğimiz. Hasebiyle biz bu savaşın nihayete ermesi için arabuluculuk rolümüzü sürdürmeye kararlıyız. Taraflar ortasında diyalog kanallarının açık tutulması ve müzakerelerin devam etmesi için her türlü çabayı göstereceğiz”
GAZZE’YE AİT DEĞERLENDİRME
Erdoğan, “ABD’nin direkt Hamas ile görüşerek Hamas’ın elindeki Amerikalı vatandaşı hür bırakması Netanyahu’yu açıkçası biraz kızdırdı. Netanyahu’ya yönelik Avrupa’dan da reaksiyon sesleri artmış durumda. Siz de son konuşmanızda ‘Gazze için yüreklere su serpen müjdeli haber almayı umut ediyoruz’ dediniz. Gazze’ye sizin teşebbüsleriniz sayesinde Kurban Bayramı’ndan evvel müjdeli bir haber gelebilir mi?” sorusunu şu halde yanıtladı:
“Biz şu anda Kızılayımızla, kendi altyapımızla Gazze’ye her türlü besin yardımını yapıyoruz, yapmaya devam ediyoruz. 7’den 70’e o çoluk çocuk, bayan, erkek Gazzelilerin ellerinde tencere, tava ile nasıl yemek sırasına girdiklerini görüyorsunuz. Orada adeta açlığa mahkum edilen bir millet var ve bunlara yönelik neler yapıldığını görüyoruz, görüyorsunuz. Elimizden gelen her şeyi yapıyoruz ve bölgeye yönelik besin yardımını yapmış durumdayız. Sağ olsun Kızılayımız orada çok önemli bir misyon icra ediyor. Ellerinde önemli ölçüde konserve kavurma var. Bu konservelerle Kızılay o yoksul fukaranın, aç açıkta kalmış olanların imdadına yetişmenin gayretinde”
Kurban Bayramı’nın yaklaştığını anımsatan Erdoğan, Kurban Bayramı ile bölgeye gerek et, gerek kurban olarak yardımları ulaştırmanın uğraşı içinde olduklarını vurguladı. Erdoğan, şöyle devam etti:
“Aynı halde yeniden konserve çeşidi yardımlarla oralara ulaşmanın çabası içerisinde olacağız. Gazze bu noktada sahiden çok mağdur, çok yoksun. Allah yardımcıları olsun. Gazze’nin bir gün bile kaybedecek vakti yok. Bunu her platformda lisana getiriyoruz. Biz görüştüğümüz her öndere, her muhatabımıza bunu anlatıyoruz. Gazze’deki İsrail saldırganlığı durdurulmalı. Bunun için elimizden geleni yapıyoruz. Bölgede kalıcı barışın yolu iki devletli tahlilden geçer. 1967 sonlarında, başşehri Doğu Kudüs olan, coğrafik bütünlüğü haiz Filistin devletinin kurulması en faal yoldur. Daha fazla yıkımla, bombayla, mevtle varılacak bir yer yok. İsrail vatandaşlarının güvenliğini, her gün onlarca Gazzeli çocuğu, bayanı, günahsızı katlederek sağlayamaz. Bu cinnet halini ne kadar erken terk ederlerse, herkes için o kadar güzel olur”
“TARAFLARDAN TALEP GELMESİ HALİNDE ÜZERİMİZE DÜŞENİ YAPARIZ”
Erdoğan, “Türkiye, Hindistan ve Pakistan ortasında kronikleşmiş daha çok kere savaş sebebi olmuş Keşmir sorununda de bir arabulucu vazifesi üstlenecek mi?” sorusu üzerine, “Bu bahisle ilgili de elimizden gelen uğraşı gösteriyoruz” sözünü kullandı. Son gelişmelerde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile her türlü görüşmeleri yaptıklarını belirten Erdoğan, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Ne yapabiliriz? Biz size nasıl yardımcı olabiliriz? Bunları kendileriyle konuşarak planladık. Ona nazaran adımlarımızı attık. Hamdolsun belirli bir yere de iş geldi. Sonunda barıştılar. Sükunet ortamı neyse ki sağlandı. Tansiyonun tekrar tırmanmaması için problemlerin itidalli bir halde ele alınması tarafları tahlile yaklaştırabilir. Türkiye olarak milletlerarası kuruluşların da dahil olduğu, insan haklarını temel alan bir yaklaşımla sorunun tahlile kavuşmasını dilek ediyoruz. Taraflardan talep gelmesi halinde biz doğal ki üzerimize düşeni yaparız. Biz barış istiyoruz, iki komşu ortasında tansiyon olmasın istiyoruz”
ABD YAPTIRIMLARI
Erdoğan, bir gazetecinin, “ABD Dışişleri Bakanlığı Türkiye’ye 300 milyon doları aşan havadan havaya füze satışına onay verdiğini açıkladı. Bu CAATSA yaptırımlarının aşılması manasında bir birinci adım mıdır? Devamı gelir mi? F-35 süreci hızlanır mı? Ve onun ötesinde son periyotta yaşanan gelişmeler Türkiye-Amerika münasebetleri açısından işbirliğinin daha da güçleneceği manasına mı geliyor? Yeni bir periyoda mi giriliyor?” sorularına karşılık, şunları kaydetti:
“CAATSA’da şunu rahatlıkla söyleyebiliriz, bir yumuşama var. ABD Lideri Sayın Donald Trump ile ve Türkiye’ye yeni atanan ABD Büyükelçisi Tom Barrack’ı kabulümüzde kendisiyle bunları görüştük, konuştuk. O denli zannediyorum ki CAATSA sürecini de çok daha hızlı aşacağız. Bizim iki büyük müttefik NATO üyesi olarak ortamızda savunma alanında hiçbir kısıtlama, pürüz olamaması lazım. Alınan karar, bu bakımdan çok isabetli bir karardır. Stratejik iştirakimizin ruhuna alışılmamış olan tüm mahzurların kaldırılması, en büyük beklentimiz. Bu tarafta atılan her olumlu adım bizim için değerli. Devamının geleceğine de inanıyorum. Dostum Trump’ın vazifeye gelmesiyle birlikte bu bahislerde daha açık, daha yapan, daha samimi bir irtibata kavuştuk. Savunma sanayiinden ekonomik alakalara, bölgesel güvenlikten global sıkıntılara kadar Amerika Birleşik Devletleri ile ortak çıkarlarımız var. İşbirliğimizi her vakit olduğu üzere karşılıklı hürmet ve anlayış temelinde devam ettireceğiz. Bölgemizde ve dünyada istikrarın tesisi için Türkiye-ABD iştiraki hayati değere sahip. Bu doğrultuda, yapan ve sonuç odaklı bir diyalog tabanı oluşturmanın gayretindeyiz”
