Şahin Mehmet Ali Paşa, Osmanlı Paşaları ortasında hakkında en az bilgi bulunan paşalardan.
Atılgan ve gözü pek bir asker olması sebebiyle ‘Şahin’ lakabını almış. Fatih Sultan Mehmet periyodunda Osmanlı ordusunun kıymetli paşalarından biri olarak öne çıktı. İstanbul’un fethi sürecinde de önemli vazifeler üstlendi. Evvel Kaptan-ı Derya Baltaoğlu Süleyman Bey’in, akabinde Hamza Bey’in buyruğunda donanmada vazife aldı. Resmi kayıtlarda yer almasa da genel kabule nazaran fetih sürecinde meşhur ‘gemilerin karadan yürütülmesi’ operasyonunu o yönetti.
‘AMAN YAVAŞÇA HA’
Dolmabahçe’den kızaklarla yola çıkarılan kadırgalar, halatlarla çekilerek Haliç’e indirilirken başında Yavaşça Paşa vardı. Haliç’in girişine zincir gererek gemilerin girişine büsbütün kapattıklarını düşünen Bizanslılar bir sabah onca gemiyi görünce büyük moral bozukluğu yaşadı. Bir rivayete nazaran halatları çeken askerlere daima ‘Aman yavaşça ha’ dediği için bir öteki rivayete nazaran de Sultan’a bu operasyonu anlatırken ‘Düşman duymasın diye yavaşça geldim hünkârım’ dediği için ‘Şahin’ sıfatının önüne ‘Yavaşça’ lakabını da aldı.
KABRİ KENDİ YAPTIRDIĞI CAMİNİN HAZİRESİNDE
Fetihten sonraki hayatına dair de çok fazla bir bilgi bulunmuyor. Lakin kendi ismine yaptırdığı Eminönü’nün Mercan Yokuşu’ndaki cami bugün hâlâ varlığını koruyor. 1478’de vefat eden paşanın mezarı da bu caminin haziresinde bulunuyor. Ayrıyeten caminin duvarına 1950’den sonraki tadilatlarda konulan metal levhada ‘kadırgaları karadan yürüten komutan’ yazıyor. 1950’li yıllarda cami büyük bir tadilat görmüş. Vakitle yanından geçen yol da yükselmiş. Paşanın mezarı duvar ile minarenin ortasına sıkışan bir aralığın ardında kalmış. Sonradan duvara iliştirilen ve şadırvan görevi gören lavaboların önünden dikkatle geçmek gerekiyor. Mezara giden aralıktan bir kişinin zorlanmadan, sıkışmadan geçmesi çok güç. Yani şimdilerde 572 yıl evvel ‘gemileri karadan yürüten’ paşanın mezarına ulaşmak en az gemileri karadan yürütmek kadar güç.
GEMİLER KARADAN YÜRÜDÜ MÜ
İstanbul’un fethinin neredeyse her yıldönümünde gemilerin karadan yürütülüp yürütülmediğine dair tartışmalar gündeme gelir. Hem Fatih periyodu tarihçilerinin hem de sonradan araştırmalar yapan birçok tarihçinin makalelerinde bu bahis açık olarak belirtiliyor…
