Diyanet İşleri Başkanlığı’na ait düzenlemeler öngören kanun teklifi evvelki gün Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi. ‘Kur’an-ı Kerim meallerini Başkanlık ile öbür kamu kurumları, özel kişi ve kuruluşların talebi üzerine yahut re’sen incelemek ya da incelettirmek’ başlıklı teklif tartışma yarattı. Buna nazaran, İslam dininin temel nitelikleri açısından sakıncalı olduğu şura tarafından tespit edilen meallerin basım ve yayını durdurulabilecek. Dağıtılmış olanlar toplatılacak ve imha edilecek. Dijital ortamda yayınlananlara ise erişim manisi getirilecek.
Karar’ın haberine nazaran İstanbul bağımsız milletvekili Mustafa Yeneroğlu, yapılmak istenen düzenlemenin sakıncalarına dikkat çekti: Teklif, ‘İslâm’ın temel nitelikleri’ üzere ucu açık bir kavramı kanun unsuruna yerleştirerek, ilahî kelâmın yorumunu bir bürokratik heyetin inhisarına bırakıyor. Böylelikle, âlimler ortası ihtilâfın rahmet oluşu prensibi ortadan kaldırılıyor. Geçmişte üç farklı meal toplatılmıştı. Yarın onlarca yapıtın yakılmasına ve dijital hafızadan silinmesine tanıklık edebiliriz. Teklif, AYM tarafından daha evvel iptal edilen 703 sayılı KHK’nın yasaya dönüştürülmüş hali.
DİYANET’E ‘UYGUN OLMAYAN ESERLERİ’ İMHA YETKİSİ
Kur’an mealleri, Din İşleri Yüksek Kurulu’nun kontrolüne açılıyor. Şura talep üzerine ya da resen inceleme yapabilecek; meallerin toplatılmasını, yayımdan kaldırılmasını ve dijital ortamlardan silinmesini talep edebilecek. İstanbul milletvekili Mustafa Yeneroğlu, düzenlemenin hem Anayasa’ya hem İslam’ın çoğulcu geleneğine muhalif olduğunu savundu.
TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen ve Diyanet İşleri Başkanlığına yönelik düzenlemeleri de içeren kanun teklifi, bir müddettir tartışma konusu. Yeni maddeyle birlikte Din İşleri Yüksek Kurulu, Kur’an-ı Kerim meallerini Diyanet İşleri Başkanlığı ile öbür kamu kurumları, özel kişi ve kuruluşların talebi üzerine yahut resen inceleyecek, incelettirecek. Şura, “İslam’ın temel niteliklerine aykırı” bulunan meallerin toplatılmasını, yayımdan kaldırılmasını ve dijital ortamlardan silinmesini talep edebilecek. Yasaya birinci reaksiyon İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu’ndan geldi. Kur’an meallerinin artık devlet kontrolünde filtreleneceğini belirten Yeneroğlu “Diyanet’i sansür kurumuna dönüştüren bu kanun, hem temel hak ve özgürlüklere hem de İslam niyet geleneğine karşıttır. Geçmişte üç farklı meal toplatılmıştı. Yarın onlarca yapıtın yakılmasına ve dijital hafızadan silinmesine tanıklık edebiliriz” ihtarında bulundu.
Teklifin Anayasa Mahkemesi tarafından daha evvel iptal edilen 703 sayılı KHK’nin yasaya dönüştürülmüş hali olduğuna işaret eden Yeneroğlu, şöyle devam etti:
“Tefsir geleneği, tarih boyunca çok sesliliğe dayanmaktadır. İmam Şafiî ‘Bu benim kanaatimdir, daha iyisini işiten bana haber versin’ derken; Taberî, ‘Benim tercihim budur lakin öteki görüşler de mevcuttur’ diyerek istişareyi temel almıştır. Bugün bu çeşitliliği bürokratik bir konseyin filtresine bırakmak İslam’a da, bilime de karşıttır. Diyanet ne dinin sahibi ne de İslam’ın resmi temsilcisidir. Bu yetkiyle birlikte siyasi iktidarlar hoşlanmadıkları mealleri basitçe yasaklatabilir. Yayınevleri ve muharrirler, otosansüre zorlanabilir. Kur’an, hiçbir iktidarın ya da bürokrasinin zimmetine geçirilemez. Yalnızca mealler değil, söz özgürlüğünü ve inanç özgürlüğü de maksat alınıyor. İnancımıza da özgürlüklerimize de sahip çıkmak zorundayız.”
PROF. DR. MUSTAFA ÇAĞRICI: DEVLET DİNE DE BİLİME DE TARAF VEREMEZ
Düzenlemeye reaksiyon gösteren Prof. Dr. Mustafa Çağrıcı, hem anayasal haklar hem de dini gelenek açısından teklifin son derece problemli olduğunu vurguladı. Çağrıcı “Özellikle dinî özgürlükler bakımından tehlike arz ediyor. İslam tarihinde devletin dini alana direkt müdahalesi sonludur. Meallerin toplatılması hatta yakılmasından kelam edilmesi dinen de sakıncalıdır” dedi. Söz özgürlüğünün zedeleneceğini kaydeden Çağrıcı, şunları söyledi: “Dine de bilime de taraf verilmez. Metafizik özgürce tartışılmalıdır. Bugün bir şuranın sakıncalı gördüğünü yarın bir diğer Din İşleri Yüksek Kurulu sakıncalı görmeyebilir. Bu nedenle ölçüsü meçhul, subjektif kontroller hakikat değildir. Tarih boyunca farklı mezhepler birbirlerini eleştirmiştir lakin ‘bunu yazamazsın’ denmemiştir. Devlet, yazılanı yasaklayarak değil tartışma ortamını sağlayarak katkıda bulunabilir. Yasanın gerisinde ideolojik bir niyet olabilir. Muhakkak bir zihniyet, topluma tek bir din anlayışını empoze etmek istiyor olabilir. Bu, dinin çoğulcu yapısıyla da uyuşmaz.”
PROF. DR. İBRAHİM MARAŞ: DİYANET KONTROLÜ KİME YAPACAK
Tarikatların ve kimi kümelerin mealleri piyasada mevcut. Diyanet bunları denetleyecek mi? Sanmıyorum. Görünüşte bir kontrol olacak lakin aslında bu kontrol kime uygulanacak? Olağan ki, bağımsız ilahiyatçıların yazdığı meallere. Bu, yanlış bir yaklaşım. Denetleme bu türlü yapılmaz. Özgür bir toplumda yaşıyoruz. Diyanet olarak topluma sağlıklı bir din anlayışıyla bir meal hazırlarsınız ve onu dağıtırsınız. Lakin mevcut mealleri yasaklayamaz ya da toplatamazsınız. Üstelik Diyanet’in kendi mealinde de problemler var.
PROF. DR. ABDULAZİZ BAYINDIR: DOĞRULUĞUNU KİM GARANTİ EDECEK
Böyle bir kanun, bu türlü bir yasak kabul edilemez. Yanlışsız yapan da yazabilir, yanlış yapan da. Allahu Teâlâ, İblis’i susturdu mu? ‘Milleti yoldan çıkaracağım’ dedi, Allah da ‘Çıkar’ karşılığını verdi. Pekala, Diyanet’in kuracağı kurulun hakikat yapacağını kim garanti edebilir? Bakara Mühleti 256. ayette “Dinde baskının hiçbir türlüsü olamaz” diyor. Bir kez devletin elinde Diyanet diye bir kurum olamaz. Bu, büsbütün kilisenin Türkiye’deki versiyonudur. Diyanet 19. yüzyılda kuruldu, ondan evvel yoktu.
Odatv.com
