İnternet alışverişinde büyük değişim: İade süreci sil baştan… ‘Eğer satıcı bilgi vermezse…’

Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan düzenleme ile birlikte, Uzaklıklı Kontratlar Yönetmeliği’nde kimi değişiklikler gerçekleştirildi. Bu değişikliklerle, tüketicilerin iade masrafı ödememesi sağlanacak ve e-ticaret platformlarının sorumlulukları artırılacak. Yeni düzenlemelerle, tüketicilerin haklarını ihlal etmeye yönelik uygulamalar ortadan kaldırılacak.

İADE SÜRECİNDE TÜKETİCİNİN MASRAFI YOK
Yeni düzenlemeyle iade sürecindeki masraflar büsbütün tüketicinin üzerinden alınmış oldu. “13. hususun üçüncü fıkrası kararı gizli kalmak üzere” ibaresi büsbütün yürürlükten kaldırıldı. Birebir hususun 5. fıkrası ise değiştirilerek, şu kıymetli kararlar alındı:

Satıcının belirlediği taşıyıcı ile yapılan iadelerde, tüketici rastgele bir fiyat ödeme zorunluluğuna sahip olmayacak.

Satıcı, taşıyıcı bilgisi vermezse, tüketiciden fiyat talep edilemeyecek.

Eğer satıcının belirttiği taşıyıcı, tüketicinin bulunduğu yerde hizmet vermiyorsa, iade süreci fiyatsız olarak satıcı tarafından düzenlenecek.

E-ticaret platformları üzerinden yapılan kontratlarda, taşıyıcı bilgisi eksikse ya da tüketici taşıyıcıya ulaşamıyorsa, bu sorumluluk aracı hizmet sağlayıcıya ilişkin olacak.

ZORUNLU ÖN BİLGİLENDİRME VE TÜKETİCİ HAKLARI
Yönetmeliğin 5. hususunda yapılan bir öteki kıymetli değişiklik ise, cayma hakkı ile ilgili bilgilendirme metinlerinin daha açık ve anlaşılır hale getirilmesidir.

Artık, bu hakların nasıl kullanılacağına dair bilgiler, açıkça tüketiciye sunulacak. Ayrıyeten, tüketicilere, hakem heyeti ya da arabulucuya müracaat yaparak, gerektiğinde tüketici mahkemesine müracaat yapabilecekleri bilgisi de sağlanacak.

YENİLİKLER 1 OCAK 2026’DA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan bu düzenlemeler, 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Sozcu.com.tr’den Merve Kapan’ın derlemesine nazaran, e-ticaret ve uzaktan alışveriş süreçleri, yeni düzenlemeler çerçevesinde daha inançlı ve adil bir hale gelecek.

Buna rağmen, 4 Eylül 2024’te düzenlenen 28. Tüketici Kurulunda gündeme getirilen teklifler ve Bakanlığın değerlendirmeleri sonucu değişiklikler yapıldığı bildirilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Tüketicilerimizin aralı olarak kurulan kontratlarda cayma hakkını kullanmaları halinde iade kargo fiyatlarının satıcı yahut sağlayıcı tarafından karşılanması biçimindeki uygulamanın korunması istikametinde tekrar mevzuat değişikliği yapıldı. Böylelikle Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un temel hedeflerinden biri olan tüketicilerimizin ekonomik menfaatlerinin korunması sağlanmıştır.”

CEP TELEFONUNDA CAYMA HAKKI DEVAM EDECEK

– Cep telefonu, akıllı saat ve bilgisayar eserlerinde cayma hakkı devam edecek

Açıklamada, tüketicilerin sıklıkla kullandıkları elektronik eserlerden cep telefonu, akıllı saat ve bilgisayar eserlerinin aralı olarak alışverişe mevzu edilmesi halinde cayma hakkının kullanılamayacağına yönelik değişikliğin de yine gözden geçirildiğine işaret edilerek, bu eserlerin cayma hakkı istisnaları kapsamından çıkarıldığı belirtildi.

Böylece, kelam konusu eserler için de cayma hakkını kullanabilme imkanının korunduğu vurgulanan açıklamada, “Tüketicilerimizin e-ticaret siteleri ve platformlar üzere mecralarda aralı olarak kurulan mukavelelerde daha inançlı bir alışveriş yapma imkanına kavuşmaları hedeflenmiştir.” değerlendirmesinde bulunuldu.

Yürürlüğe 1 Ocak 2026’da girmek üzere, tüketicilerin satıcı ve sağlayıcılar tarafından gerçek bilgilendirilmesi hedefiyle ön bilgilendirme formunda düzenleme yapıldığı belirtilen açıklamada, şu tabirler kullanıldı:

“Mesafeli mukavele kurulmadan evvel ve ön bilgilendirme formu aracılığıyla tüketici uyuşmazlıklarına yönelik olarak mali limitler dahilinde tüketici mahkemelerinin misyon ve yetki alanına giren uyuşmazlıklar için tüketici mahkemesine dava açmadan evvel arabulucuya başvurulması kaidesine ait bilgiye de yer verilmesi mecburiliği düzenleme altına alınmıştır. Bu doğrultuda, tüketicilerimizin ekonomik menfaatlerinin korunmasına yönelik mevzuat çalışmalarına azami ölçüde itina gösterilmesine Bakanlığımızca devam edilecektir.”