Türkiye, 5 Haziran Dünya Etraf Günü’ne, atık ithalatına ait tartışmaların gölgesinde girdi. Karar gazetesinden Bengü Kargı’nın haberleştirdiği Eurostat datalarına nazaran, Türkiye 2024 yılında Avrupa Birliği ülkelerinin ihraç ettiği atıkların yaklaşık yüzde 39’unu ithal etti.
Ekonomist İnan Keyifli, dataları toplumsal medya hesabından kamuyla paylaştı:
ALTYAPI VE KONTROL EKSİKLİKLERİ GERİ DÖNÜŞÜMÜ SEKTEYE UĞRATIYOR
Söz konusu atıkların büyük bir kısmını plastik gereçler oluştururken, uzmanlar bu durumun etraf ve halk sıhhati açısından önemli tehditler içerdiğini vurguluyor. Atıkların geri dönüşüm emeliyle ithal edildiği söz edilse de, mevcut altyapı ve kontrol eksiklikleri nedeniyle bunların büyük kısmının etrafa direkt karıştığı bildiriliyor.
İthal edilen ve geri dönüştürülemeyen plastiklerin bir kısmı, yakma yoluyla bertaraf ediliyor. Lakin uzmanlar, bu süreçte açığa çıkan toksik gazların hem toprak ve su kirliliğine hem de önemli sıhhat sıkıntılarına neden olabileceği konusunda uyarıyor. Greenpeace’in 2021 yılında yayımladığı rapor da, bilhassa İngiltere’den gelen ambalaj atıklarının yakıldığı bölgelerde ölçülen zehirli unsur seviyelerinin yasal hudutların binlerce kat üzerinde olduğunu ortaya koydu.
‘GELECEK KUŞAKLARA PAK BİR TABİAT BIRAKMALIYIZ’
Ekonomist İnan Keyifli, toplumsal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Bugün Dünya Etraf Günü. Ülkemizi Avrupa’nın çöplüğüne çevirdiler. 2024’te 12 milyon 254 bin ton çöp ithal ettik. Bazıları ‘bu atık, geri dönüşüm için kullanılıyor’ diyor. Halbuki ithal edilen çöplerin birçok geri dönüştürülemiyor, toprağımıza, suyumuza, havamıza karışıyor. Gelecek kuşaklara plastik değil, pak bir tabiat bırakmalıyız.” sözlerine yer verdi.
Çevre Mühendisleri Odası yetkilileri ise hususla ilgili değerlendirmelerinde, kısa vadeli ekonomik çıkarların uzun vadede önemli çevresel maliyetler yaratabileceğine dikkat çekiyor. Yetkililer, Türkiye’nin kendi atık idaresi sıkıntılarını şimdi çözemezken, dış kaynaklı atıklarla baş etmeye çalışmasının sürdürülebilir bir yaklaşım olmadığını söz ediyor.
OECD’nin son bilgilerine nazaran Türkiye, belediye atıkları bazında geri dönüşüm oranı açısından üye ülkeler ortasında alt sıralarda yer alıyor. Bu da, ithal edilen atıkların büyük bir kısmının geri dönüştürülmeden yakıldığı ya da uygunsuz biçimde bertaraf edildiğine dair kaygıları artırıyor.
