Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın faiz indirimi serisini 12 ayın andından sonlandırdı ve siyaset faizini 18 Nisan’da yüzde 42,50’den yüzde 46’ya yükseltti. Kararla birlikte bankalar da kredi ve mevduat faizlerinde artışa gitti. Bu hafta Pazartesi günü itibaarıyla mevduatta 2-3 puan, kişisel tüketici kredilerinde 2-3 puan, ticaride ise 3-4 puanlık artışlar gerçekleşti.
Bankadan bankaya marjlar, hacim ve piyasa şartlarına nazaran değişmekle birlikte, 32 gün vadede TL mevduat faiz oranları, “hoş geldin” faiziyle birlikte yüzde 45-47’lerden yüzde 50-52’lere yükseldi. Kelam konusu oranla 100 bin TL vadeli mevduatta 32 günlük vade sonunda ödenen faiz, vergi kesintisiyle birlikte 3 bin 700 lira olarak hesaplandı. Kredi tarafında ise ticari kredilerin 4-5 puanlık artış gösterdiği öğrenildi. Böylece 24 ay vadeli 500 bin TL’lik ticari kredide aylık oranlar 4,25-6,50 bandına gelirken, yıllık maliyeti de yüzde 60’ları aşmaya başladı. Merkez Bankası, geçen yıl mart ayında siyaset faizini yüzde 45’den yüzde 50’ye çıkarmıştı.
FAİZ ARTIŞI TÜM KALEMLERE YANSIDI
Faiz artışı ticariden taşıta kadar tüm kredi kalemlerinde tesirini gösterdi. Buna nazaran, muhtaçlık kredisi faiz oranlarında 2-3 puan artışa gidilirken, kelam konusu oranlar kredilere aylık 0,2-0,62 puan aralığında artış olarak yansıdı. Bankadan bankaya, sigorta ve kredili mevduat hesabına (KMH) nazaran değişmekle birlikte gereksinim kredisinde faiz oranları yüzde 3,50 ile yüzde 5,80 bandı aralığında değişti. Kimi bankalarda ise aylık oranların yüzde 6,50’lere yaklaştığı belirlendi. Konut kredilerinde aylık oranlar 2,95-3,99, taşıtta ise yüzde 3,29 – 4,49 aralığına geldi.
GÖZLER HAZİRAN KARARINDA
Bankacılık etraflarından edinilen bilgilere nazaran, Merkez Bankası’nın 18 Nisan’daki son Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında 350 baz puanlık artışa gitmesiyle birlikte bankalarda bu artışı kredi ve mevduat kalemlerine yansıtmaya başladı. Faiz artışlarıyla, döviz ve altına olan talebi azaltarak tasarrufların TL mevduata yönlendirilmesinin amaçlandığını, ayrıyeten bankaların bu periyotta mevduat faizlerini 2-4 puan artırarak yatırımcıları TL’de tutmayı hedeflediği belirtiliyor. Bir sonraki PPK toplantısının haziran ayında yapılacağına işaret eden bankacılar, “Mayıs ayında faiz toplantısı yok, dolayısıyla tüm dikkatler haziran ayında yapılacak toplantıda olacak” yorumunu yaptı.
‘GIDA ENFLASYONU KARARDA BELİRLEYİCİ OLUR’
Diğer taraftan tarım ürünlerinde yaşanan don olayının besin enflasyonu üzerinde belirleyici olacağına işaret eden bankacılık kaynakları, “Faiz düşüş döngüsüne girilir mi diye soruyorsanız, burada enflasyon kritik öneme sahip. Zira bir don olayı yaşandı ve bu ziraî eserler üzerinde tesirli oldu. O nedenle faiz kararını değerlendirirken, besin enflasyonunun tesirleri de dikkate alınacaktır” yorumunu yaptı.
FAİZ İNDİRİMİİ SERİRİ SON MBULDU
Enflasyonla birlikte faiz indirimine geçen Merkez Bankası, geçen yıl mart ayında yüzde 50 olan siyaset faizini 27 Aralık 2024’te yüzde 47,50’ye düşürmüştü. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, kelam konusu oranı en son bu yıl mart ayında yüzde 42,50’ye çekmiş, fakat 18 Nisan 2025’de faiz indirim döngüsünü 350 baz puanlık artışla yüzde 46’ya çıkartarak sonlandırmıştı.
REKOLTE KAYBI TELAŞI İLE FİYATLAR YÜKSELİYOR
2025’in birinci çeyreğinde yaşanan çünkü don olayı, besin fiyatları üzerinde tesirini gösterdi. Bilhassa ağaçların çiçeklendiği mart ve nisan aylarında tesirli olan don nedeniyle Akdeniz ve Ege bölgelerinde meyve-sebze üretiminde rekolte kaybından tasa ediliyor. 34 vilayette 16 farklı tarım eser etkilenirken, çekirdekli eserlerde beklenen rekolte kaybı hasebiyle fiyatlar şimdiden yüzde 50’lere kadar yükselmeye başladığı belirlendi. Üretim kayıpları ve artan maliyetlerle fiyat artışlarının enflasyon üzerinde tesirli olması bekleniyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bilgilerine nazaran, mart ayında tüketici enflasyonu yıllık yüzde 38,10 olurken, besin ve alkolsüz içeceklerde yıllık yüzde 37,12 artış göstermişti.
KURUMSAL KREDİ KARTLARINA LİMİT
DÜNYA gazetesine konuşan bankacılık kaynakları, ayrıyeten ticari tarafta da şirketlerin kredi kartı harcamalarına limit getirdiğini belirterek, “Günlük, haftalık ya da aylık limitiler kelam konusu, günlük 50 bine kadar düşen limitler var, daha öne bu kadar düşmemişti” yorumunu yaptı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) bilgilerine nazaran, tüketici kredileri 2.2 trilyon TL olurken, ticari ve öbür kredilerin büyüklüğü 13,8 trilyon TL’ye dayandı. Taksitli ticari krediler 2,55 trilyon TL’ye yükselirken, kurumsal kredi kartlarının büyüklüğü 600 milyar TL’ye ulaştı.
