TÜİK bilgilerine nazaran, 2025’te meyve üretiminde yüzde 24,4’lük bir düşüş bekleniyor. Bu da geçtiğimiz yıl 28,4 milyon ton olan toplam meyve üretiminin bu yıl 21,4 milyon tona gerilemesi manasına geliyor. Yani meyve rekoltesinde yaklaşık 7 milyon tonluk büyük bir kayıp kelam konusu.
EN DİKKAT ÇEKEN DÜŞÜŞLER
Kayısı: %65,1 azalma (1,2 milyon tondan 443 bin tona)
Kiraz: %55,7 azalma (726 bin tondan 322 bin tona)
Antep fıstığı: %54,6 azalma (383 bin tondan 174 bin tona)
Zeytin: %40 azalma (3,7 milyon tondan 2,25 milyon tona)
Elma: %38,7 azalma (4,4 milyon tondan 2,7 milyon tona)
Şeftali: %32 azalma (822 bin tondan 558 bin tona)
Fındık: %27,5 azalma (717 bin tondan 520 bin tona)
Tarım uzmanları, bilhassa Malatya’daki kayısı ve Manisa’daki üzüm bağlarında yaşanan şiddetli zirai don olaylarının üretimi vurduğunu vurguluyor . Kimi bölgelerde kaybın %100’e vardığı bildiriliyor.
SEBZEDE DURUM GÖRECE DAHA İYİ
Sebze kümesinde ise düşüş daha sonlu. 2024’te 33,6 milyon ton olan üretimin, bu yıl %1,7 azalarak 33 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Domateste %5,7’lik düşüşle 13,7 milyon ton üretim öngörülürken, kuru soğan ve karpuzda hafif artış kestirim ediliyor.
TAHILLARDA KARIŞIK TABLO: BUĞDAY VE ARPA DÜŞERKEN MISIR ARTIYOR
Tahıllar ve öteki bitkisel eserlerde de %5,3 oranında bir azalma bekleniyor. En dikkat çeken düşüş buğday ve arpadayken, mısır üretiminde artış yaşanacağı öngörülüyor. Geçen yıl 75,5 milyon ton olan toplam tarla bitkisi üretiminin bu yıl 71,4 milyon ton düzeyinde kalacağı varsayım ediliyor.
TEK UMUT: İNCİR, AVOKADO VE EGZOTİK MEYVELER
Tarımda moral bozan bu tablo içerisinde az da olsa sevindiren gelişmeler de var. TÜİK bilgilerine nazaran, kimi eserlerde artış öngörülüyor. En dikkat cazibeli artışlardan biri incirde yaşanacak.
İncir: 2024’te 375 bin ton olan üretimin, 2025’te %10,1 artışla 413 bin tona çıkması bekleniyor. Bilhassa Aydın başta olmak üzere Ege bölgesindeki üreticiler için bu büyük bir moral oldu.
Avokado: %14,7 artışla 74 bin tona
Kızılcık: %13,6 artışla 10 bin 800 tona
Böğürtlen: %11,5 artışla 4 bin 500 tona
Mavi Yemiş (Blueberry): %7,3 artışla 7 bin 100 tona
Greyfurt: %9,3 artışla 164 bin tona
Mandalina: %0,6 artışla 2 milyon tona
Bu eserlerin genel üretim içindeki hissesi düşük olsa da, bilhassa incir üzere stratejik kıymeti olan eserlerdeki artış, hem iç piyasa hem de ihracat açısından kıymetli.
PAZARDAKİ ETİKET OYUNU: 250 GRAMLIK FİYATLAR, KİLO ÜZERE SUNULUYOR
Rekolte düşüşlerinin direkt yansıdığı bir öteki alan ise tüketici cephesi. Pazarda meyve fiyatları süratle yükselirken, kimi satıcıların dikkat çekmemek için etiketlere kilo yerine 250 gram yahut yarım kilo fiyatı yazdığı görülüyor. Bu da fiyat algısını düşük göstererek, tüketicinin reaksiyonunu azaltmayı amaçlıyor.
