Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Barış Salihoğlu, Marmara Denizi’ne Karadeniz’den kâfi yoğunlukta su gelmemesi durumunda müsilajın 2021 yılındaki yoğunluğa ulaşacağını söyledi.
Marmara Denizi’nde nisan ayından itibaren ağır halde su altında gözlemlenen müsilaj artık yüzeyde görülür halde. Deniz suyu sıcaklıklarının artması, kirlilik ve kuraklık üzere etkenler müsilaj oluşumundaki riskin artmasına neden olurken uzmanlar, güney kıyıları başta olmak üzere her geçen gün daha fazla noktada görülmeye başlanan müsilaj için haziran ayının kritik olduğu ve müsilajın bu aydan itibaren ağırlaşacağı ikazında bulunmuştu.
Salihoğlu, Marmara Denizi’nde müsilajı altı hafta evvel gözlemlediklerini ve o devir Karadeniz’den boğaz yoluyla giren suyun şiddetine bağlı olarak bunun yüzeyde görülebileceği tarafında öngörülerde bulunduklarını söyledi.
“O YOĞUNLUKTAKİ MÜSİLAJI YENİDEN GÖREBİLİRİZ”
Salihoğlu, “Maalesef bugün, daha evvel öngördüğümüz durumları arka arda yaşıyoruz. Hava olaylarını kestirmek çok kolay olmasa da müsilajı ve oksijen azlığını oluşturacak faktörler geçerliliğini koruyor. Müsilajın 2021’de o düzeye ulaşmasının ana sebeplerinden biri tekrar üst sudaki değişimdeki azlıktı ve şayet Karadeniz suyundaki girdiler bu mevsimde artmazsa o yoğunlukta müsilajı yeniden görebiliriz. Son günlerde Karadeniz’den giren suda bir artış var, bu bir rahatlama sağlayacaktır fakat uzun vadede baktığımızda, iddiamız Karadeniz suyunda çok önemli bir artış olmayacağı istikametinde.” tabirlerini kullandı.
Salihoğlu, yaklaşık 15 gün evvel yüzeyde ağır olarak müsilaj görüldüğünü, sonrasında ise rüzgarın şiddeti ve dalgaların müsilajı parçalamasıyla azalma yaşandığını söyledi.
“EN BÜYÜK KAYGIMIZ KURAK KOŞULLAR”
Son günlerde tekrar yüzeyde müsilaj görülmeye başlandığını bildiren Salihoğlu,”Bizim buradaki en büyük telaşımız kurak şartlar. Bu şartlar yüzünden Marmara’nın yüzey suyundaki değişim düşük kalacaktır. Deniz aslında ağır kirlilik baskısı altında; yüksek fitoplankton üretimi, yüzey suyunun değişmemesi, iklim şartlarının giderek sıcaklıkları artırmasıyla birlikte Marmara’da hem oksijen düzeylerindeki düşüş hem de müsilaj yoğunluğundaki artış bir arada seyredecektir.” tabirlerini kullandı.
Müsilajın Marmara’nın güney kıyılarında yüzeyde daha çok görüldüğüne dikkati çeken Salihoğlu, bilhassa güney kıyılardaki körfezlerde kirliliğin daha fazla hapsolduğunu, fazla bir deniz akıntısı olmadığı için buradaki kıyıların Susurluk Havzası’ndan giren ağır kirliliğin baskısı altında bulunduğunu söyledi.
MÜSİLAJIN ÇARPAN TESİRİ
Boğazdan giren suyun, Marmara’nın üst tarafını hareketlendirdiğine işaret eden Salihoğlu, “Her ne kadar ‘Karadeniz kirlilik getiriyor’ dense de şu anda Karadeniz’den gelen suyun kirlilik yükü Marmara’dan daha az olduğu için o gelen su temelinde bir yerde Marmara’nın yüzeyini temizliyor diyebiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.
Prof. Dr. Barış Salihoğlu, “Denizdeki kirlilik durumu, denizdeki oksijen azlığı durumu motamot devam ediyor. Fakat müsilaj oluştuğu vakit ekosistem için kritik olan canların üstünü kaplayabiliyor. Bunların oksijensiz kalmalarına sebep olabiliyor. Hatta bu müsilaj çürüdükçe oradaki oksijeni daha da azaltarak oksijende ekstra bir düşüşe neden oluyor. Bu da biyoçeşitliliği daha makus tarafta etkileyen bir durum oluşturuyor. Müsilajın ekstra çarpan tesirinin ana sebebi bu.” dedi.
Marmara Denizi’nde müsilaj ağırlaştıkça Çanakkale Boğazı’ndan da çıkışının artacağına ve o bölgeyi de etkileyeceğine, bunun 2021 yılında da yaşandığına değinen Salihoğlu, Ege’nin daha oksijenli bir suya sahip olması nedeniyle müsilajın süratle parçalanarak burada kaybolacağını, Marmara’daki kadar hasar bırakmayacağını kaydetti.
“ANA KAYNAK KİRLİLİK”
Salihoğlu, “Boğazdan giren sudan bahsediyoruz, ‘kuraklık’ diyoruz, ‘iklim değişikliği’ diyoruz fakat şunu unutmayalım; bunun ana kaynağı kirlilik. Bu sürdüğü sürece bu kadar ağır bu farklı fitoplankton çeşitleri besin bulacak. Artık yazla birlikte ışık düzeyleri ve sıcaklıkla sudaki katmanlaşma artacak. Bilhassa 15-20-25 metredeki küçük fitoplankton cinsleri daha da fazla üreyecek. Hem oksijen azlığı konusunda hem de müsilaj konusunda bunlar risk oluşturmaya artarak devam edecek.” diyerek kelamlarını tamamladı.
Odatv.com
