CHP Genel Merkezi’nin koridorlarında artık yalnızca siyaset değil, tedirginlik dolaşıyor. Özgür Özel’in CHP Genel başkanı seçildiği kurultaya dava açıldı. Kılıçdaroğlu mağdur; İmamoğlu ve Özgür Özel ile Özgür Çelik, Cemil Tugay, İstek Akpolat üzere isimler kuşkulu sıfatıyla…
Kurultayın iptali, mümkünlük değil, ihtimal değil, gerçekleşmesi kuvvetle olası bir senaryo artık. Bu yüzden de gözler tekrar birebir isme çevriliyor: Kemal Kılıçdaroğlu.
Kurultayın iptali davası 30 Haziran’a ertelendi ki yeni yasama yılına sarkması da muhtemel…
Görünüşe nazaran 38. Kurultay, mutlak butlan ile iptal edilecek. CHP Genel Merkezi’nde de mahkemeden mutlak butlan kararı çıkacağına dair güçlü bir beklenti var. Pek çok isim de konumunu bu olasılığa nazaran belirliyor, şimdiden hazırlık yapıyor.
Kurultay delegelerinin iradeleri sakatlanmış sayılacak ve 38. Kurultay öncesine dönülecek. (Bilindiği üzere kurultayda, Kılıçdaroğlu ile Özgür Özel ortasındaki oy farkı sadece sekizdi. Münasebetiyle bu türlü bir kararın çıkabilmesi için, en az sekiz delegenin iradesinin hukuken geçersiz sayılması gerekiyor.) Şayet mahkeme bu kararı verirse eski idare geri dönecek. Yani Kılıçdaroğlu. Yani onun MYK’sı, onun Parti Meclisi. Özgür Özel dahil… O da o MYK’nın bir kesimiydi zira. Ne ironidir ki, bugün Kılıçdaroğlu’na karşı “değişim” bayrağını çeken birçok isim, o günlerde onun gölgesinde serinliyordu… Mahkeme bu türlü bir karar verirse, bu bireylere, misyonları hukuken iade edilecek ve misyonu iade edilmiş idare de partiyi bir buçuk sene içinde bir sonraki kurultaya taşıyacaktır…
GEREKÇE BELLİ
Mutlak butlan için münasebet belirli: Delegelerin “iradesinin sakatlanması.” (Bu, üniversal siyasal literatürde çok da rastladığımız bir kavram değil; fakat Türkiye’de hukuk, birçok vakit siyasetin “yaratıcı” kaleminde şekillenir.) Olağan şüpheliler Özgür Özel, Özgür Çelik ve Ekrem İmamoğlu olarak gösteriliyor savcılık tarafından. Meclis üyeliği ve öteki çeşitli misyon vaatleriyle ikna edilenler, direkt para verildiği sav edilen delegeler ve daha öteki irade sakatlayıcı, akçeli işler, nedenler…
İHBARLAR VAR
Bu bireylerden kimileri artık dönüp “biz kandırıldık” diyerek ihbarda bulunuyor. Kandırılanların mağduriyetinin güce evrildiği bir ülkede yaşadığımızı biliyorlar ne de olsa…
KILIÇDAROĞLU DÖNERSE
Peki ya Kılıçdaroğlu geri dönerse, sırtına hançer indirenleri tanıyacak mı? Dün onun tarafından görevlendirilip, onun sofrasında oturup bugün ona en galiz küfürleri savuranlar, o sofraya bir daha oturacak mı?
KILIÇDAROĞLU’NA YÜKLENİLDİ
Gariptir, Kılıçdaroğlu’na yöneltilen suçlamaların birden fazla onun yapmadığı şeyler üzerinden şurası. Bugün CHP’de yaşananların faili Kılıçdaroğlu değil. Mahkemeye gitmedi, dava açmadı, kurultayı iptal ettirmek için uğraşmadı. Lakin maksat tahtasına yeniden o yerleştirildi. Olaylar onun dışındayken, suçlamalar adeta onun etrafında kurgulanıyor. Kılıçdaroğlu’ndan beklenen ise açık: Mahkemeye gidip, “Kurultayın iradesi sakatlanmamıştır” demesi. Onun ağzından çıkacak tek cümleyle bu süreci legalleştirmek istiyorlar. Bugün Kılıçdaroğlu’na, “Çık konuş,” diyenler, dün ona “Sus be adam” diyenlerle tıpkı beşerler. Ne garip değil mi? Sessizken konuş dedikleri adam, konuşunca da susturulmak isteniyor. Konuşsa sorun, sussa yeniden sorun.
Şimdi sorulmalı: Bu beşerler o gün -görev vaadiyle, makam umuduyla- Kılıçdaroğlu’na yakın dururken, bugün neden ve nasıl onun aleyhine en ağır sözleri savurabiliyorlar? Karşılık kolay lakin yakıcı: Zira güç değişti. Zira bir biçimde güç sahibi olanın (hangi biçimde olduğunun değeri yok) yanında olmak meziyet sayılıyor bu topraklarda.
SİYASAL BİR AFİŞ
Bazı beşerler “size değil, size olan ihtiyaçlarına” sadıktır. Muhtaçlıkları değiştiğinde sadakatleri de değişir… Bugünkü CHP tablosu, bu kelamı ne acıdır ki siyasal bir afişe dönüştürüyor.
Kılıçdaroğlu’nun en büyük cürmü nitekim de kurultayın şaibesiz olduğunu savunmaması mı? Bu yüzden mi partisine ziyan vermekle suçlanıyor? Uygun de bu adamın o denli olduğunu düşünme hakkı yok mu? Ortada hukuksal bir süreç var. Delegelerin kendi beyanlarıyla ortaya saçtığı şaibeler. Yargıya yansıyan önemli iddialar…
Kılıçdaroğlu bu karmaşık tablo içinde üç kere şahit sıfatıyla söze çağrıldı; gitmedi. “Bu savların muhatabı ben değilim,” dedi. Hatta, “Bu süreci Erdoğan yargısı çözsün, madem onların savları var, onları çağırın,” diyerek siyasetin yargıya dönüşen yüzünü işaret etti. Bu suskunluk, sırf hukuksal değil; tıpkı vakitte ahlaki bir tercihti.
Dün ismini anmaktan imtina edenler, onunla yürüyenleri dahi amaca koyanlar, bugün hangi yüzle Kılıçdaroğlu’ndan geri adım atmasını bekliyor? Kaldı ki, Kılıçdaroğlu bu türlü bir tutum sergilese bile, ortada ferdî değil kamusal bir dava var; süreç artık onun tavrıyla değil, yargının vereceği kararla şekillenecek.
PANİK HALİ Mİ
Ancak bugün Kılıçdaroğlu’na dönük sistematik ve organize bir itibarsızlaştırma kampanyası yürütüldüğü açık. Her gün öteki bir cepheden, diğer bir mecradan, birebir merkezden beslenen karalama dalgaları yükseliyor. Siyasi tenkidin ötesine geçen, kişilik haklarına saldıran, yaşamsal tehditlere varan bir linç sistemi bu. Onun “dönmemesi” için gösterilen gayret, aslında bir tıp panik halidir.
Şimdi bir de deniyor ki: “Mutlak butlan kararı çıkarsa, Kılıçdaroğlu partinin kapısından giremez.” Uygun de, siz o kapılardan nasıl giriyorsunuz? Şayet o kurultaylara dair ortaya saçılanların yüzde biri bile doğruysa, sizlerin CHP Genel Merkezi’nde bir dakika kalması bile başlı başına bir vicdan krizi değil midir.
İHANETİN DİLİ
İşin trajik yanı şu: Dün onun gölgesinde büyüyen, onun sayesinde makam ve mevki sahibi olanlar, bugün onun ismini silmeye çalışıyor. Evvel yok sayarak, artık de en ağır hakaretlerle, aşağılamalarla… İhanetin lisanı çok süratli öğreniliyor bu ülkede.
Asıl endişe neye dair? Kurucu bir partinin, şeffaflık ve örneklik tezini yitirme tehlikesine dair mi? Yoksa o tezin peşinden yürüyebilecek bir figürün hâlâ hayatta ve tesirli olmasından mı?
Bağışlarla imar, iskan müsaadeleri, akçeyle oylar, yakınlara takımlar, adam kayırmalar, fesatlar, saltanat kayıkları… Bunlar sıradan partilerin günahları olabilir. Fakat CHP’nin bu günahlarla anılması, yalnızca bugünü değil, geçmişi de, geleceği de zehirler.
TEHDİT, NASIL SİYASETİN LİSANI OLABİLİYOR
Türkiye siyasetinde muhalefet olmak zordur. Lakin muhalefetin içinden muhalif olmak, birden fazla vakit hayati tehlike hududuna yaklaşmak demektir. Kemal Kılıçdaroğlu şu an tam da bu hudutta duruyor. Zira yalnızca eleştirilmiyor. Açıkça tehdit ediliyor. Ve tehditler artık politik hudutları çoktan aşmış durumda.
“Beni elektrik direğine asmakla tehdit ediyorlar” diyor. “Silahla vurulmamı isteyenler var…” Bu kelamlar rastgele bir muhalifin değil, Cumhuriyet Halk Partisi’nin on üç yıllık genel liderinin ağzından çıkıyor. Bu, bir siyasi polemik değildir artık. Bu, direkt bir güvenlik sıkıntısıdır. Bir insanın can güvenliğine yönelmiş organize tehditler karşısında susan herkes, aslında bu suça iştirak etmektedir.
LİNÇ KÜLTÜRÜ
Peki bu tehditlerin hamaseti nereden geliyor? Kılıçdaroğlu’na “yüzüne tükürürler”, “sokağa çıkamaz” diyenler hiç mi sorumluluk taşımıyor? Bilmiyorlar mı ki bu ülkede hakaretin tonu yükseldikçe, linç yalnızca dijital bir taarruz olmaktan çıkar; sokakta, gerçek hayatta karşınıza dikilir.
Üstelik bu kampanya tek cepheli de değil. Geçersiz hesaplar üzerinden yürüyen linç dalgasına kelamda akademisyenler, manipülasyonla mesleğini kirleten gazeteciler ve günübirlik yorumcular da eşlik ediyor. Kılıçdaroğlu’nun tabiriyle: “Tehditler, iftiralar ve kirli kampanyalar bir ortaya gelmiş durumda.” Bu cephe, bir fikir cephesi değil; bir tasfiye makinesi. Maksat susturmak, yok saymak, itibarsızlaştırmak.
Nevşin Mengü, Uğur Dündar, Fatih Altaylı… Bugün kimin eli güçlüyse, seslerini oraya yönlendiriyorlar. Halbuki dün birebir isimler, Kılıçdaroğlu’nun kurduğu o demokratik yerde konuşuyorlardı. Bugünse, o tabanı dinamitleyenlere methiye diziyorlar.
Hafıza, bu topraklarda uzun sürmüyor…
Yıllardır Kılıçdaroğlu’yla tansiyonlu bir çizgide yürüyen, 2023 seçimlerinden sonra “Değişim ve Adalet Yürüyüşü” başlatan Tanju Özcan’dan da Kılıçdaroğlu’na karşı benzeri bir hasımlık yükseliyor tekrar. Kurultay savlarını ısıtıyor. Kılıçdaroğlu’na açıkça sesleniyor: “AKP’nin yaktığı ateşe odun atmaya devam ederseniz, 2014 dahil tüm CHP kurultaylarını tartışmaya açarım!” Kelamlar sert, niyet açık. Bu çıkışlar, şahsî bir hesapla siyasi durum arayışının iç içe geçtiği bir hareket üzere okunabilir…
KILIÇDAROĞLU HATA DUYURUSU
Kılıçdaroğlu, kendisine yöneltilen hakaret ve tehditler için yargıya başvurdu. Hata duyurusunda bulundu. Kimi belgeler açıldı, kimileri hazırlanıyor. Bu, yalnızca onun değil, her yurttaşın en doğal hakkı. Zira bu tıp tehditler, şayet yargı önüne taşınmazsa, fiili hücuma dönüşebilir. Bugün toplumsal medyada “vurun” diyenler ve onlardan güç alanlar, yarın hakikaten eline taş alabilir. Bu ülke bunu gördü. Madımak’ta, Hrant’ta, Tahir Elçi’de… Bu ihtarlar aslında geçmişin çığlığıdır.
Kılıçdaroğlu, tüm bu hücumlar karşısında bir cümle kuruyor: “Herkes bilsin ki; bu partinin düşmanlarını, tekrar bu partinin harim-i ismetinde boğmaya muktediriz.”
KILIÇDAROĞLU’NDAN ATATÜRK GÖNDERMESİ
Bu kelam sadece bir meydan okuma değil. Atatürk’ün Sakarya Meydan Muharebesi öncesi söylediği o tarihi tabire bir gönderme. “Düşmanı Anadolu’nun harimi ismetinde boğacağız,” demişti Mustafa Kemal. Artık o kelam, partinin içindeki kirli hesaplara karşı yine yankılanıyor.
Çünkü sıkıntı artık bir koltuk savaşı değil. Bu, “siyaset” ismi altında gerçekleştirilen linçin yasallaştırılıp meşrulaştırılamayacağı problemidir.
BU GÖLGE BÜYÜRSE…
Bugün Cumhuriyet Halk Partisi’nde fiilen yürürlükte olan şey bir siyaset anlayışı değil; tek bir isme endeksli genel merkez anlayışı, bir isim merkezli sadakat sistemidir. Tüm hareket kabiliyeti İmamoğlu’na endekslenmiş durumda. Genel merkez; bir fikir üretim merkezi değil, tutuklu bir belediye liderinin gölgesine sığınmış bir yönetim ofisi manzarası veriyor. Kimse sormuyor: Ya bu gölge büyür de ışığı yok ederse?
Bu yapı sürdürülebilir değildir. Zira şahıslar değişir, güç değişir, hesap değişir. Halbuki prensipler kalıcıdır. Kurultay soruşturması şimdi ortada yokken bile CHP’nin üzerine çöken şaibe bulutu, bu tek merkezli yapılanmanın nasıl bir kırılganlık ürettiğini gösteriyor. Bugün İmamoğlu’nun savunulabilirliği üzerinden yapılan hesaplar, yarın iddianamelerle aksi yüz olursa ne olacak? Ne olursa olsun yalnızca savunabileceğimiz durumların ortaya çıkacağını nasıl garanti verebilirsiniz ki? Gözü kapalı her şeyi nasıl kabullenebiliriz? Bugün gözünü kapatanlar, sonra gözlerinin içine bakıla bakıla ihanete uğradığını anlayabilir…
Siyaset, mutlak sadakatle değil, kontrollü itimatla yürütülür. Zira güç, kontrolsüz kaldığında fazileti de yerle bir eder. CHP, adeta “İmamoğlu’nu savunmak, partiye sadakattir” üzere bir zihinsel kıskaca sıkışmış durumda.
Oysa gerçek şu ki: Parti, bir bireye emanet edilecek kadar küçük; bir kişinin zaafıyla çökebilecek kadar kırılgan olmamalıydı.
CHP’nin ayakları yere basmıyor. Güya yerden birkaç santim havada süzülüyor; ne halkla ne hakikatle tam bir temas halinde. Halbuki evvel hasar tespiti yapılmalıydı. Evvel içe dönüp, neyi eksik bıraktık, neyi abarttık, kimleri ziyadesiyle yetkilendirdik, kimleri haksızca dışladık soruları sorulmalıydı. Fakat sorulmadı. Sorulmasın diye sistemli bir sessizlik örgütlendi.
KIRMIZI ÇİZGİMİZ NEREDE
İmamoğlu’na dönük yolsuzluk tezleri siyasaldır, deniyor, doğrudur. İktidar rakiplerini saf dışı bırakmak istiyordu ve bu büyük oyunu kurguladı… Pekala lakin bir zafiyetin üzerine gidilmesini nereye koyacağız? Rakiplerde bulunan zayıf karınları? Biz niçin daima “siyasi olduğu için geçersiz” üzere bir kolaycılığa sığınıyoruz? Sıkıntı savların siyasi olup olmadığı değil; gerçek olup olmadığı! Daha kıymetlisi: Bizim bu tezlere karşı içsel bir ölçümüz, ahlaki bir kırmızı çizgimiz var mı?
Toplumun bir bölümü için bu isimler hâlâ sütten çıkmış ak kaşık; öbür kesim içinse yaşananlar “asrın yolsuzluğu.” Ortada derin bir algı yarığı var. Pekala artık ne olacak? Halk başındaki soru işaretlerini nasıl giderecek, kamu vicdanı nasıl rahatlayacak? Bir taraf her şeyi siyasete yorar, başka taraf inançla suçlamalara sarılırken, dengeyi sağlayacak olan yargı mercileridir. Keşke tüm bu süreçler gözaltısız, daha şeffaf ve itidalli biçimde yürütülebilseydi. Lakin mevcut ortamda bu da pek mümkün görünmüyor. Artık mahkemelerin ortaya koyacağı kanıt temelli, kuşkuya yer bırakmayan kararlar; hem hukuk ismine hem de toplumun vicdanı ismine belirleyici olacak.
TURNUSOL MİSYONU GÖRÜYOR
Ve bu noktada Kılıçdaroğlu’nun varlığı, bir turnusol kağıdı üzere fonksiyon görüyor. Onun tertemiz geçmişi, naif kişiliği, eline beline lisanına hâkim hali, siyasette bir istisna değil, özlenen norm olmalıydı. Fakat olmuyor. Zira bu ülkede “dürüst” olanın değil, “kurnaz” olanın prestiji var. Bu ülkede “vicdanlı” olmak, çoklukla “zayıflık” olarak okunuyor.
Üzerine gelen dalgaların çapı büyüdükçe Kılıçdaroğlu’nun duruşu daha da netleşiyor. O mahkeme kararıyla partinin başına dönse de dönmese de, tarih onu daima misal tabirlerle anacak: Şaibesiz, vakur.
Bazı beşerler yalnızca sustuğu ya da susmadığı için değil, gerçek vakitte sustuğu ve gerektiğinde konuştuğu için hürmet görür.
Belki de Kılıçdaroğlu, bu ülkenin pak siyaset anlayışını temsil eden son mohikanıdır ve bu yüzden yalnızdır. Yalnızlık, bazen yalnızca güçlülerin taşıyabileceği bir onurdur.
HANÇER SAPLANDI
Kılıçdaroğlu, cumhurbaşkanlığı seçiminde az bir farkla kaybetmişti. Daha teri kurumadan sırtına hançer saplandı. “Kaybetti” dediler. “Gitsin artık” dediler. Lakin asıl kayıp, o gittikten sonra başladı.
Kurultayda birinci tipi az farkla kaybetmişti. İkinci cinse girmemeliydi lakin girdi, fark açıldı. Bu yalnızca bir oy sayısı farkı değildi. Bu, vefasızlığın, sabırsızlığın ve fırsatçılığın yarattığı uçurumdu.
PARTİDEN KAZIDILAR
Kurultaydan sonra yeni grup ipleri eline aldı. Değişimciler dediler kendilerine. Ancak evvel nezaketi değiştirdiler. Akabinde içtenliği, sonra da kapsayıcılığı. Kılıçdaroğlu’nu dışlamadılar yalnızca; ona ilişkin olan ne varsa partiden kazımaya çalıştılar.
Ama siyaset, hesaplaşma değil, kapsama sanatıdır. İşte bu sanatı beceremediler. Halbuki Kılıçdaroğlu uzun mühlet sessizliğini koruyarak onlara alan açmıştı. Lakin onlar bu alanı büyümek için değil, onu gömmek için kullandı. Beton döktüler, üzerine toprak attılar.
Bugün Özgür Özel’in etrafında saf tutan isimlerin birçok, siyaset sahnesine Kılıçdaroğlu’nun eliyle çıkmış isimler. Umut Akdoğan, Ali Yetenekli Başarır, Veli Ağbaba, Tekin Bingöl, vaktinde, Kılıçdaroğlu Doktrini adlı kitabı vilayet il, ilçe ilçe gezerek tanıtan Yunus Emre… Onunla yürüyenlerdi bunlar bir vakitler. Artık Özgür Özel’in yanındalar. Özgür Özel ise İmamoğlu’nun gölgesinde….
VEFA: SEMT ADI
Hatırlayalım: Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin akabinde kurultaya giden süreçte kendini muhakkak eden çevrimiçiciler vardı… Özgür Özel de o isimler ortasındaydı. Lakin Kılıçdaroğlu, ona dokunmadı. Kellesini istemedi. Tam aksine, onu Küme Başkanvekilliği vazifesinde tuttu. Başkalarını de MYK’da korudu… Tahminen de kusur tam da burada yapıldı: Vefaya güvenildi, halbuki Vefa, yalnızca bir semt adıydı… Siyasette vefa yoktu. Lakin bu kadarı vefasızlıktan da fazlası: Bu, siyasal hafızayı imha etmektir. Tahminen de en çarpıcı olan şudur: Kılıçdaroğlu, kendisine karşı kurulan bu ittifakı parçalayacak tek cümle bile kurmadı şimdiye kadar. O susarak büyüdü.
KURTULUŞ ÇABASI
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik beşinci dalga operasyon da hayata geçti. Ancak fırtına dinmiş değil. Her yeni sav, yalnızca belediyeyi değil, direkt CHP Genel Merkezi’ni de içine çekiyor artık.
Ayrıca bu çeşit davalarda alışık olduğumuz seyir çoklukla birinci dalgalarda yüksek sayıda gözaltı, sonraki süreçte ise azalan gözaltı sayıları formundadır. Lakin bu defa tablo farklı. Son gerçekleştirilen beşinci dalgada beş belediye liderinin, eski CHP Milletvekili Aykut Erdoğdu’nun, CHP PM üyesi Baki Aydöner’in ve çok sayıda bürokratın gözaltına alınması, işin kapsamının daralmadığına, aksine genişlediğine işaret ediyor. Görünen o ki yeni dalgalar yolda. Zira konuşanların sayısı artıyor. Aktif pişmanlıktan yararlananlar, tanıklık yapanlar, isim vererek ayrıntı anlatanlar çoğalıyor. Belge büyüyor; zira beşerler birbirini ifşa ediyor. Asıl tehlikeli olan da bu: Siyasi dayanışmanın yerini şahsî kurtuluş eforu almış durumda.
KONUŞANLAR ÇOĞALIYOR
Böylece İmamoğlu’nun ismi, ihaleye fesat karıştırmadan adapsız istihdama, imar düzenlemelerindeki kayırmalardan birtakım bağış karşılığı süreçlere kadar pek çok akçeli sıkıntıyla birlikte anılıyor. 20-30 milyon dolarlık villaların 300-400 bin dolarlık pahalarla kendi şirketlerine geçirildiği, birtakım alım-satım süreçlerinde usulsüzlükler yaşandığı, toprak döküm alanlarına ait ödemelerin yurt dışındaki hesaplara yönlendirildiği üzere şaibeli başlıklar gündemde. Şimdilik yalnızca tez. Lakin aktif pişmanlıkla konuşanlar çoğalıyor.
Aziz İhsan Aktaş üzere isimler bugün itirafçı olarak konuşuyor. İhaleye fesat karıştırma, rüşvet ve irtikap süreçlerinde Ekrem İmamoğlu’nun şahsen devrede olduğunu, hatta verilecek rüşvet ölçüsünü dahi kendisinin belirlediğini argüman ediyor.
ENKAZ DURUYOR
Devlette temas etmedikleri kurum, iş yapmadıkları AKP’li belediye kalmamış. Artık sorulması gereken şu: CHP’li belediyeler bu isimlerle neden ve nasıl çalıştı? 2019’dan bu yana birçok büyükşehir ve ilçe belediyesiyle sürdürülen bir işbirliği kelam konusu. Yani ortada bir “tercih” var. Bir periyot AKP’li belediyelerle yakın çalışmış, sonra dönüp CHP’li belediyelerde danışmanlık yapmış, hatta genel müdür takımlarına getirilmiş… Devşirme kadrolar… Ne yazık ki CHP’li belediyelerin bugün yaşadığı kriz, büyük ölçüde kendi eliyle hazırlanmış bir enkaz üzere duruyor.
AKBİL YOLSUZLUĞU
Bu Türkiye’nin birinci yolsuzluk öyküsü değil elbette. Erdoğan da bir zamanlar Refah Partisi içinden çıkıp “temiz bir sayfa” vaadiyle yola çıkmıştı. O devirde de savlar, savrulan evraklar, çarpıtılan evraklar vardı. Ancak o vakit devlet manueldi. İz sürmek zordu. Dijital bilgi yoktu, kanıt zinciri kırıktı. Akbil yolsuzluklarıyla anılanlar bugün saraylarda. Zira vakit mahkeme belgesinden süratli koştu.
Ama bugün farklı bir çağdayız. Her dijital iz bir potansiyel kanıt. Her ihale kaydı, her transfer izi, her doküman, vakte karşı değil vakte karşın korunabiliyor artık. Yolsuzluk artık eskisi üzere saklanamıyor. Bu yüzden de bugünkü savlar daha tehlikeli. Zira belgelenebilir.
Halk ne düşünüyor? Büyük çoğunluk “Bu bir siyasi operasyon” diyor. Haklılar da. Zira ülkede adalet neredeyse hiçbir sıkıntıda işlemiyor. Tutuklamalar seçici, zamanlamalar manidar, algılar evraklardan evvel hazırlanıyor. Son olarak 5. dalgada gözaltına alınan belediye liderlerinin ve başka çalışanların (toplam 36 kişi) adliyeye sevki sırasında servis edilen bir fotoğraf vardı: Kollara girmiş polisler, özel olarak seçilmiş bir kare… Daha mahkemeye çıkmamış, iddianameleri kabul edilmemiş, cürümleri ispatlanmamış bu beşerler, kamuoyunun önüne adeta hatalı ilan edilerek çıkarıldı. Bu açıkça bir prestij suikastıdır. O kareyi kim istedi? Kim yayılmasını sağladı? Şayet bu beşerler hatalıysa, esasen yargı karar verir. Lakin cürüm katılaşmadan, bu türlü bir görselin servis edilmesi kasıtlıdır. İşte bu yüzden beşerler, gerçek adalet arayışında bu operasyonlara aralıklı yaklaşıyor.
TEMİZ KALMAK MÜMKÜN MÜ
Yine de probleme yalnızca buradan bakmak eksik olur. Soru şudur: Tüm bunlar kurguysa, neden bu kadar çok gerçek ihtimali taşıyor?
Çünkü bu kadar çok CHP’li belediye varken, yalnızca kimilerinde bu tezler gündeme geliyor. Demek ki olabiliyor. Demek ki “temiz kalmak” hâlâ mümkün. O vakit bu farkı kim yaratıyor? Sistem mi, karakter mi? İrade mi, kontrol mi?
Unutulmamalı: Halk, her vakit içeriden gelen fısıltıya kulak kesilir. En büyük yıkımlar, dışarıdan değil içeriden gelen itiraflarla başlar. Bugün CHP’nin içinden konuşanlar, yalnızca İmamoğlu’nu değil, belediyelerin siyaset üzerindeki tesirini de tartışmaya açıyor.
NEDEN ATAK YAPILMADI
Etkin pişmanlıktan yararlananların öne sürdüğü tezler önemli; pekala buna karşı İmamoğlu’nun rastgele bir tüzel teşebbüste bulunmaması ne manaya geliyor? Şayet tüm bunlar nitekim birer karalama ise, neden prestijini korumak ismine dava açmıyor? Şu ana kadar kimseye tek bir hata duyurusu yapılmadı. Neden sessizliğin, “sükût ikrardan gelir” fikrini pekiştirmesine müsaade veriliyor?
CHP KIRILGANLIĞI
Bir siyasi partiyi ayakta tutan şey, yalnızca söylemi değil, pratiğidir. Şayet belediyeler siyasetin hem kasası hem yüzüyse, ikisini de pak tutmak zorundasınız. Yüzünüz kirliyse, ne kadar bağırırsanız bağırın kimseye inanç veremezsiniz. Kasada şaibe varsa, hesap tutmaz.
CHP’nin bugünkü kırılganlığı işte buradan kaynaklanıyor: Parti, ahlaki üstünlüğünü yitirirse, siyasi üstünlük tezi yalnızca bir gürültüden ibaret kalır.
KİM YÖNETİYOR
CHP içinde bir taraf “değişim”i iktidar olarak okuyor, başka taraf “devamlılık”ı vicdan olarak. Bu bölünme, partiyi ferdî sadakatler üzerinden yönetmeye çalışan bir yapının eseri. Kurumsal bir siyasi parti değil de, etrafında güç kümelenen bir merkeze dönüşme tehlikesi.
Oysa bir partiyi özelleştirmek, onu küçültmektir. Başkanın ağzına bakan, kararını başka birinin gözüyle alan bir yapı, sonunda herkesin sesini kaybeder.
Özgür Özel şimdilik CHP’nin başında. Lakin sahiden başında mı? Yoksa İmamoğlu’nun rüzgârında savrulan bir figür mü? Her konuşmasında, her mitinginde, her atağında onun ismi geçiyor. Haftada bir ziyaret, her kürsüde bir anma. Bu, partiye vesayet imgesi verir.
Peki ya argümanlar kanıtlanırsa? O vakit Özgür Özel bu sadakatin hesabını kime verecek? Örgüte mi, seçmene mi, yoksa tarihe mi? Kendi siyasal meşruiyetini oburunun yerinde kuran her başkan, o yer sarsıldığında kendi varlık nedenini de sarsmış olur.
MERKEZDEKİ İSİMLER
Belki de CHP’de bugün sadece bir genel başkanlık değil, tıpkı vakitte bir gölge savaşı yaşanıyordur. Görünenin arkasında daha büyük bir fotoğraf vardır tahminen. Bu fotoğrafın merkezinde iki isim: Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu.
İmamoğlu’na yöneltilen yolsuzluk tezleri şimdi kanıtlanmış değil. Fakat Özgür Özel’in bu tezleri “siyasi saldırı” olarak kodlaması, savunma değil, bir strateji de olabilir. Siyasi bir kimlik inşa ediliyor. Mağduriyet üzerinden bir meşruiyet…
Belki de asıl plan, bu meşruiyetin gölgesinden cumhurbaşkanlığına yürümektir kim bilir… Tahminen de Özgür Özel, İmamoğlu’nun üzerine çöken gölgede kendine bir ışık arıyordur. İmamoğlu diplomasızsa ve aday olamayacaksa, geriye kalan boşluğu kim dolduracak? Bu “siyasi sadakat” imajı, aslında ileride o boşluğa birinci oturan olma dileği olabilir mi?
Eğer öyleyse, karşımızda bir diğer siyaset mühendisliği var demektir. Bu kere dışarıdan değil, içeriden. Aslında mühendislikten çok, mimarlık: İmamoğlu’nun etrafına duvar örüp o duvarın gölgesinde büyüyen bir önder profili…
*
CHP bugün “değişim” telaffuzuyla geldiği noktada, partinin genetiğini değiştirmiş olabilir. Lakin bu değişim arınmaya değil, bozulmaya benziyor. Kodlarıyla oynanan her siyasi yapı, kimyasını da yitirir.
CHP’NİN KÖKLERİ
Bu parti, Türkiye siyasetinde, hakkında en çok akademik tez yazılan partidir. Zira kökleri derindir, omuzlarındaki yük ağırdır. Ancak tam da bu yüzden kusurları kolay kolay tolere edilmez. Zira yalnızca bugünün değil, yarının vicdanında da sınanacaktır.
“Demokrasi, yazılması kolay, oynanması güç bir oyundur.”
CHP işte tam da bu oyunun ortasında; senaryoyu yazarken özneyi kaybetme riskiyle baş başa.
Kılıçdaroğlu’nun dediği üzere “Biz, bu milletin gerçek gündeminden sapmadan yürümek zorunda. Şahsi değil kamusal olana; dedikoduya değil, hakikate yaslanmak zorundayız.”
**
Bugün Türkiye’de gündemde olması gereken hiçbir şey gündemde değil: Geçim kaygısı, işsizlik, enflasyon, faiz oranları, kapanan işletmeler, kaybolan geleceğe dair tasalar, adalete olan inancın yitirilmesi, toplumsal kutuplaşma, artan şiddet olayları, yaygınlaşan ümitsizlik ve ruhsal çöküntü… Bunların yerini, kurultay krizleri, yargı savaşları, yolsuzluk tartışmaları almış durumda.
YANLIŞ HESAP BAĞDAT’TAN DÖNER
Kargaşanın ortasında siyaset mühendisliği, iktidar lehine hiç durmadan işlemeye de devam ediyor… Şahsi menfaatlerini partinin önüne koyanlar, yolsuzluğa göz yumanlar, belediye imkânlarını araçsallaştırıp siyaseti çıkar aracına dönüştürenler, farkında olmadan iktidarın ekmeğine yağ sürdü. Kendi elleriyle kurdukları tertip, artık kendi ayaklarına dolanıyor. Zira yanlış hesap bir gün kesinlikle Bağdat’tan dönüyor. Gerçeklerin, er ya da geç gün yüzüne çıkmak üzere inatçı bir huyu vardır.
Nitekim son günlerde, partinin medyadan sorumlu ismi Burhanettin Bulut hakkında CHP’li Eren Erdem’in yönelttiği ciddi iddialar var: Parti bütçesinden 46 milyon liranın harcandığı, 600 kişilik trol ordusundan oluşan bir toplumsal medya yapılanmasından, eski genel liderin, Kılıçdaroğlu’nun annesine, ailesine yönelik berbat içeriklerin, iftiraların, hakaretlerin organize biçimde yayıldığından kelam ediliyor. Burhanettin Bulut ise tüm bu suçlamaları reddetti. Fakat şayet argümanlar mesnetsizse, kamuoyunu tatmin edecek net bir tüzel adım atılması beklenir. Aksi takdirde, bu sessizlik kuşkuları derinleştirir.
*
En nihayetinde işler yeniden Cumhurbaşkanı’nın çizdiği rotada ilerliyor. Muhalefet kendi iç yangınına gömülmüşken, iktidar sadece kenardan izlemiyor; bu kaotik ortamın sunduğu fırsatla anayasa değişikliği üzere kritik başlıkları da sessizce gündeme taşıyor. CHP ise bu sırada hem zihinsel hem de örgütsel olarak dağınık bir manzara veriyor. Bu tablo karşısında halkın zihninde kaçınılmaz olarak şu soru beliriyor: “Kendi içinde birliği sağlayamayanlar, ülkeyi nasıl yönetecek?
AKP’YE FREN
CHP’de yaşanan iç çalkantılar, belediye liderlerinin gözaltına alınması, Kürt sıkıntısındaki yeni ve tarihi gelişmeler, PKK’nın kendini fesih kararı, silahların bırakılması problemi ve dış siyaset hareketleri (Ukrayna-Rusya arabuluculuğu, Suriye temasları, bölgesel diplomasi atakları) hepsi üst üste bindi. Tüm bunlar olurken, AKP’nin bir periyot barizleşen erime süreci adeta fren yaptı. Artık tablo değişmiş görünüyor; iktidar tekrar ivme kazanmaya başladı. Üstelik bu kere, kararsız seçmen değil, “bağımsız seçmen” diye tanımlanan yeni bir kitle var sahnede. Partilerden uzak duran lakin olup biteni dikkatle izleyen bu seçmen kümesi, giderek büyüyor. Deniyor ki, bu kitle artık toplumun yüzde 40’ına yaklaşmış durumda. Herkes konuşurken onlar izliyor, tartıyor, düşünüyor. Siyasi atmosfer ne kadar gürültülü olursa olsun, toplumun geniş bir bölümü sessizliğini koruyor fakat her şeyi not ediyor.
YOLSUZLUK SIRADANLAŞTI
Asıl problem derin: Türkiye’de sırf siyaset değil, toplumsal kavrayış da aşınıyor. “Yiyor lakin iş yapıyor” ya da “çok dürüst, bu iş yapamaz” üzere çarpık ön kabuller yeni değil; yıllardır bu toprakların bilinçaltında dolaşıyor ancak bugün neredeyse bir idare aklına dönüşmüş durumda. Ahlak, liyakat, şeffaflık üzere kıymetler o kadar aşındı ki, artık fazilet değil safça bir beklenti üzere görülüyor. Dürüstlüğe övgü değil, küçümseme var. Yolsuzluk sıradanlaşmış, kayırmacılık neredeyse legalleşmiş.
Bu nizamın siyasetteki en güçlü destek noktalarından biri de ne yazık ki belediyeler. Türkiye’de belediyeler, uzun müddettir yalnızca lokal hizmet üniteleri değil, birebir vakitte siyasal partilerin finans ve nüfuz kaynakları olarak fonksiyon görüyor. Bu durum sadece belediye bütçelerinin şahsî ya da örgütsel çıkarlara aktarılmasıyla sonlu değil; vakıflar, dernekler, spor kulüpleri üzere irtibatlı adreslere kaynak transferi da bu yapının bir modülü.
LİSTE UZAYIP GİDER
Belediyeler, yalnızca para değil, nüfuz da dağıtıyor. Makamın sağladığı güç, birden fazla vakit kentsel imkânların art kapılar gerisinde paylaşılmasına dönüşüyor. Pahası düşük gösterilen taşınmazlar, ucuza devredilen kamu toprakları, kolaylaştırılmış imar müsaadeleri, imarsız alanların imara açılması, imar alanlarının büyütülmesi, süratli alınan iskan evrakları, rayiç bedelin çok altında el değiştiren mülkler, imar planına son anda eklenen rant parselleri… Liste uzayıp gidiyor. Kamuya işi düşenler, müteahhitinden yatırımcısına, sıradan yurttaşına kadar, evvel “bağış yapılacak adres”e yönlendiriliyor, sonra sıra taleplere geliyor.
İşin bir öteki yüzü ise istihdam. Belediyelerde açılan takımlar, liyakatle değil, partisel aidiyetle dolduruluyor. Bu şahısların kıymetli kısmı, örgütte oy verecek delege olarak belirleniyor.
Yani belediye hem maddi kaynak hem de politik güç üretme aracı haline geliyor. Ticaretin, nüfuzun ve istihdamın bu halde siyasal emellerle iç içe geçtiği bir nizamda, sistemin içinden gelen birinin buna karşı durması neredeyse imkânsızlaşıyor.
O nedenle, bu sisteme direnen birkaç isimden biri olan Kılıçdaroğlu’nun dışlanması tesadüf değil, yapısal bir tercih, kuralsızlıkla kural koyan sistemin, kendine benzemeyeni dışlaması…
YÖN KAYBI OLUR MU
Finalde elimizde şu gerçek kalıyor: CHP, yalnızca bir siyasi parti değil; Türkiye’nin vicdan aynasıdır. O aynada oluşan her çatlak, sadece parti içi hesaplaşmaları değil, bir ülkenin bedeller sistemini, gelecek tahayyülünü ve ahlak pusulasını da kırar. Şayet bu ayna yine parlatılmazsa, yalnızca CHP değil, tüm Türkiye karanlıkta kalır. Zira kimi aynalar yalnızca yansımaz; istikamet gösterir. O taraf kaybolursa, yürüyen herkes savrulur.
Bugün görüyoruz ki, aynayı parlatması gereken eller, onu daha da buğulandırdı. Vicdanı cilalamak yerine, kendi ikballerinin buğusunu sürdüler üzerine. O nedenle bu gemi hasar gördü; yalnızca istikametini değil, pusulasını da kaybetti. Artık o aynayı yine parlatacak olanlar; şahsi hesaplardan arınmış, namuslu, faziletli, ahlaklı beşerler olmalı. Zira problem sadece bir partiyi değil, onun temsil ettiği tarihî sorumluluğu yine ayağa kaldırmaktır.
Sadık Çelik
Odatv.com
sadikcelik.gorus@gmail.com
