Türk futbolunda Balkan futbolculara olan ilgi, 1980’li yıllardan itibaren dönemsel olarak artış gösterdi. 2020’li yıllarla birlikte bu talep, tekrar ivme kazandı ve Süper Lig kulüplerinin transfer stratejilerinde değerli bir yere oturdu. Hem teknik kapasitesi yüksek hem de maliyet açısından erişilebilir olan Balkan futbolcular, Türkiye’deki gruplar için cazip bir profil oluşturuyor. Balkan kültürü ile Türk futbol kültürü ortasında köprü kurmaları, çoklukla istikrarlı, çalışkan ve kadro oyuncusu olmaları da bunda kıymetli etkenler.
Lazarov, Prekazi, Bolić, Simović üzere oyuncular, 1980, 1990 ve 2000’li yıllarda Türk futboluna damga vurdu. Bilhassa Fenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş, Yugoslav ekolüne yakın teknik yönetici ve futbolcu tercihiyle dikkat çekti.
GALATASARAY HEGEMONYASINI KIRAN O EKİP
Türk futbolunda 25 sene evvel ise apayrı bir devir açıldı. Kadıköy’e ayak basan Balkan futbolcular önderliğinde Fenerbahçe, UEFA ve Muhteşem Kupalı ezeli rakibi Galatasaray’ın hegemonyasını kırmayı başardı.
2000 yazında dönemin Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım, 70’lerde fırtına üzere esen “Fenerbahçe efsanesini” ayağa kaldırmak için elini taşın altına koydu.
Bu, Galatasaray’ın 2007, 2011, 2017 ve 2022’de dört kere yaptığı ve dördünde de başarılı olduğu “sil baştan grup yaratmanın” 21. Yüzyıldaki birinci örneğiydi aslında.
Fenerbahçe için yanılgıya yer yoktu, çünkü kulüp Harika Lig’de son 20 yılda dört sefer (1983, 1985, 1989, 1996) şampiyon olmuştu. Bunların birinci ikisi on beş seneyi geçiyordu.
Mustafa Denizli önderliğinde büyük bir takım revizyonuna giden sarı-lacivertliler, o devir Balkan ülkelerinden birçok futbolcuyu takımına kattı.
BALKAN AŞISI TUTTU
UEFA ve Üstün Kupalı ezeli rakibi Galatasaray ile amansız bir şampiyonluk yarışına girişen o Fenerbahçe, topladığı 76 puanla ezeli rakibi Galatasaray’ın üç puan önünde 2000-2001 dönemini şampiyon tamamladı. Türkiye Kupası’nda da rakibini saf dışı bıraktı. Sarı-Kanarya’nın muvaffakiyetinde başta Rapaiç olmak üzere Balkan futbolcuların hissesi çok büyüktü.
KİMDİ O YAZ GELEN BALKAN FUTBOLCULAR
Milan Rapaiç – Hırvatistan
İtalya’nın Perugia kadrosundan transfer edilen Rapaiç, hamle sınırında gösterdiği performansla Fenerbahçe’nin özlenen şampiyonluğunda kıymetli rol oynadı. Rapaiç, ligde çıktığı 29 maçta 11 gol-18 asistlik performansla lige damgasını vurdu.
Zoran Mirković – Sırbistan
Juventus’tan transfer edilen tecrübeli savunma oyuncusu Mirković, defans çizgisinde istikrarı ve liderliğiyle dikkat çekti. Ligde o dönem 29 maça çıktı, sağ bekin değişilmez ismi oldu.
Miško Mirković – Sırbistan
Kocaelispor’dan transfer edilen Mirković, savunmada görev yaptı. Ligde o dönem 27 maça çıktı. Ayrıyeten Türk vatandaşlığına geçerek “Mert Meriç” ismini aldı.
Nikola Lazetić – Sırbistan
Yugoslavya’nın Obilić ekibinden transfer edilen genç orta saha oyuncusu Lazetic, Fenerbahçe’de iki dönem forma giydi. Lazetic, o dönem 30 maça çıktı. Beş gol-üç asistlik bir performans ortaya koydu.
Elvir Baljić – Bosna-Hersek
1999’da 21 milyon euroya Real Madrid’e satılan Baljic, bir sene kiralık olarak gruba dahil edildi. Baljic, 27 maça çıktı beş gol-yedi asistlik bir performansla şampiyonlukta hisse sahibi oldu.
Fenerbahçe o yaz Rapaiç’e altı milyon euro, Zoran Mirković’e dört milyon euro, Nikola Lazetić’e iki buçuk milyon euro, Miško Mirković ise bedelsiz formda takıma dahil edildi. Baljic ise kiralandı. Sarı-lacivertliler kelam konusu futbolculara toplamda 12,5 milyon euro bonservis harcadı.
Özellikle Rapaiç, Baljić ve Mirković üzere isimler, kadronun o dönem elde ettiği şampiyonlukta değerli katkılarda bulundular.
25 YIL SONRA
Çeyrek asır sonra tıpkı amaç için bir ortaya gelen Fener’in Balkanları bu sefer dağıldı…
Fenerbahçe’nin 2024-2025 dönemindeki Balkan futbolcuları, döneme yüksek beklentilerle başlasa da genel manada hayal kırıklığına neden oldu. Kadro, dönemi kupasız tamamlarken bu isimlerin kişisel performansları ve vedaları da tartışma yarattı.
Takım kaptanı Edin Džeko, dönemin birinci yarısında kritik goller atsa da yaşının da tesiriyle temposunu sürdüremedi. Son haftalarda yedek kulübesine çekilen Boşnak forvet, Kadıköy’de taraftara veda etmeden gruptan ayrıldı.
Benzer bir durum Dušan Tadić için de geçerliydi. Geçen sezonki performansıyla taraftarı etkiledi fakat bu dönem hem fizikî düşüş hem de temposuz oyunuyla eleştirildi. Çok sayıda skor katkısı yapsa da o da Džeko üzere sessiz sedasız ayrılanlar ortasında yer aldı.
Kalede forma giyen Dominik Livaković, büyük maçlarda yaptığı kritik yanlışlarla tenkitlerin maksadı oldu. Bilhassa derbilerdeki zayıf refleksi ve kişisel yanılgılar, dönemin kırılma anlarında öne çıktı. Ekipten ayrılmak istediğini idareye bildirdi.
SKRINIAR “TAMAM” FAKAT…
Juventus’tan kiralanan Filip Kostić, sol kanatta vakit zaman tesirli performanslar gösterse de beklenen istikrarı yakalayamadı. Atak katkısı hudutlu kaldı, savunma tarafı ise vakit zaman zaaf yarattı. Juve’ye geri döndü. Sarı-lacivertliler, oyuncunun bonservisini almayı düşünmüyor.
Devre ortasında gelen Slovak stoper Milan Škriniar, kısa müddette formayı aldı. Vakit zaman yanılgı yapsa da grubun savunma zaaflarını kapatmakta değerli rol oynadı. Lakin yüksek maaşı sebebiyle Fenerbahçe’de devam etmesi muhtemel gözükmüyor.
Önümüzdeki dönem ekibe katılması planlanan genç Sırp sağ bek Ognjen Mimović ve kiralıktan dönecek olan Sloven orta saha Miha Zajc, mevcut tabloya nazaran tekrar yapılanmanın modülü olacak. Lakin taraftar cephesinde Balkan transferlerine yönelik soru işaretleri giderek artıyor…
Oğuz Ok
