TÜİK’in sepetinden ‘sürpriz’ yumurta çıktı… Memur ve emekli maaş artırımı ne kadar olacak

Piyasaların yavaşlama beklentisi ile yüzde 2 civarında öngördüğü mayıs ayı enflasyon dataları, don ve kuraklığa karşın sürpriz bir düşüş kaydetti. Enflasyon, besin fiyatları ile beklentilerin epeyce altında açıklandı. Analistlerin bilhassa besin fiyatları, giysi ve ayakkabı tesiri ile aylık bazda yüzde 2 yıllık, bazda ise yüzde 36 beklediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yıllık yüzde 35.41, aylık yüzde 1.53 olarak duyuruldu.

‘DÜŞÜK MAAŞ ARTIRIMLARINA YER HAZIRLIĞI

ENAG aylık yüzde 3.66, yıllık yüzde 71.23, İTO ise aylık yüzde 2.83, yıllık yüzde 46.57 hesaplamıştı. Nisanda gerçekleşen zirai don felaketinin yansımasının beklendiği mayıs datalarında, besin ve alkolsüz içeceklerde yüzde 0.71’lik sürpriz bir azalış bildirilirken, uzamanlar ve analistler bu bilgilerle düşük maaş artırımlarına yer hazırlandığı yorumlarını yaptı.

ENFLASYON DÜŞÜYORMUŞ ÜZERE YAPMAKLA DÜŞMEZ

Beklentilerin altında gelen bilgileri kıymetlendiren İktisatçı Mahfi Eğilmez, “Enflasyon düşüyormuş üzere yapmakla enflasyon düşmez ancak maksat düşük fiyat artışları ve düşük kira artırımları için taban hazırlamaksa iş öteki doğal. Gerçeklerin üzerini örterseniz hiçbir sorunu kalıcı olarak çözemezsiniz” dedi.

Başkent Üniversitesi Finans ve Bankacılık Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Babuşcu ise “Emekli ve memur maaşlarına düşük artırım için enflasyon ayarı” diye kıymetlendirdi.

‘YIL SONU YÜZDE 20’LERE ULAŞIRIZ’

Enflasyonun 2021 Kasım ayından sonraki en düşük düzeye indiğini aktaran Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Dezenflasyonla birlikte yatırım ortamı güzelleşecek, yüksek büyümeyle refah artışı sağlanacak” dedi. Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, ise “Uyguladığımız iktisat programı sayesinde bu yıl sonunda 20’li sayılara ulaşmayı hedefliyoruz” dedi.

Verilere bakıldığında aylık bazdaki düşüşe karşılık besin fiyatlarının yıllık enflasyonu sürükleyen ana etkenlerden biri olduğu görülüyor. Besin ve alkolsüz içecekler yıllık yüzde 32.87’lik artarken, yıllık enflasyona olan yüzde 8.25’lik katkısı ile konuttan sonra en fazla tesir eden küme oldu. Konuttaki yıllık artış yüzde 67.43, enflasyona katkısı ise yüzde 9.34 oldu.

TÜİK SEPETİNDE SÜRPRİZ YUMURTA

Türkiye İstatistik Kurumu bilgilerinde fiyatı en çok düşen eserlerde başı besin eserleri çekerken, yumurta, tavuk eti, zerzevat, peynir ve süt üzere temel besin eserlerinin tamamında “sürpriz” fiyat düşüşleri açıklandı. Bu yıl tesirli olan kuş gribi nedeniyle doruğa tırmanan yumurta fiyatları mayıs ayında yıllık bazda yüzde 80.24 artarken, aylık bazdaki yüzde 18.81’lik düşüşle fiyatı en çok düşen eser oldu. Sebzede yıllık yüzde 33.49’luk fiyat artışına karşılık aylık bazda yüzde 18.58’lik düşüş açıklanırken, balıkta yüzde 6.70’lik, tavuk etinde ise yüzde 3.73’lük düşüş açıklandı. Tekrar TÜİK datalarına nazaran mayıs ayında süt fiyatları yüzde 0.42, peynir fiyatları ise yüzde 0.63 düştü. Mayısta artırım şampiyonu olan ana harcama kümesi ise yüzde 6.97 ile giysi ve ayakkabı oldu. Başka taraftan yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) yıllık yüzde 23.13 artarken, aylık bazda ise 2.48 arttı.

MEMUR VE EMEKLİNİN MAAŞ VARSAYIMLARI DEĞİŞTİ

Mayıs ayı enflasyon sayılarının açıklanmasının akabinde memur ve emeklilerin alacağı 5 aylık artırım farkı netleşti. Buna nazaran SSK ve Bağkur emeklileri yüzde 15.09, memur ve memur emeklileri yüzde 14 oranında artırımı şimdiden hak ettiler. Haziran ayı enflasyon sayılarının açıklanmasıyla birlikte maaşlara yapılacak artırım oranı aşikâr olacak.

4 farklı artırım senaryosunu milliyet.com.tr’ye açıklayan Toplumsal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz şu sözleri kullandı: “2025 yılı I. Devrinin tamamlanması için geriye yalnızca Haziran ayı kaldı. Enflasyonda birinci 5 ayda yüzde 15,09 oranı katılaştı. Merkez Bankası’nın mayıs ayında açıkladığı Piyasa İştirakçileri Anketi’nde haziran ayı enflasyonunun yüzde 1,77 olarak gerçekleşeceği iddia edilmişti. Buna nazaran hesaplarsak 2025 yılı birinci 6 ayında enflasyon %17,13 çıkacaktır.

SSK VE BAĞKUR EMEKLİ ARTIRIMI İÇİN 4 FARKLI SENARYO!

Hatta burada haziran ayı için 4 farklı enflasyon iddiası yaparsak;

Haziran ayı enflasyonu %0,50 olursa 2025’in I. Devri için SSK ve Bağkur emeklilerine enflasyon farkı %15,67 olacaktır.

Haziran ayı enflasyonu %1,00 olursa 2025’in I. Devri için SSK ve Bağkur emeklilerine enflasyon farkı %16,24 olacaktır.

Haziran ayı enflasyonu %1,50 olursa 2025’in I. Periyodu için SSK ve Bağkur emeklilerine enflasyon farkı %16,81 düzeyinde gerçekleşecektir.

Haziran ayı enflasyonu %2,00 olursa birinci 6 ay için SSK ve Bağkur emeklilerine %17,39 artırım farkı doğacaktır.

MEMUR VE MEMUR EMEKLİSİNE ARTIRIM İÇİN 4 FARKLI SENARYO!

Memur ve memur emeklileri için toplu mukavele devreye giriyor. 7.dönem toplu mukavelesinde 2025 birinci yarıyılı için %6 ikinci yarıyılı için ise %5 üzerinden muahede sağlanmıştı. Mayıs prestijiyle memur ve memur emeklilerine katılaşan artırım farkı %14 oldu. Haziran ayı için dörtlü iddia formülünü burada da çalıştırabiliriz.

Haziran ayı enflasyonu %0,50 olursa memur ve memur emeklisine artırım oranı %14,58 olacaktır.

Haziran ayı enflasyonu %1,00 olursa 2025’in birinci yarıyılı için memur ve memur emeklisine artırım oranı %15,14 olacaktır.

Haziran ayı enflasyonu %1,50 olursa artırım oranı %15,71 çıkacaktır.

Eğer haziran ayı enflasyonu %2,00 olursa artırım farkı %16,28 olacaktır.

EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI NE KADAR OLUR?

Örnek verdiğimiz dörtlü formüle nazaran en düşük emekli maaşı 14.469 TL düzeyinden 16.736 TL ile 16.985 TL aralığına çıkacaktır. Tabi en düşük emekli maaşı artışı için bir yasal düzenleme gerektiğini hatırlatmak isterim.”