Sık sık Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in politikalarını eleştiren haberleri manşetine taşıyan Yeni Şafak’ın maksadında bir kere daha iktisat var.
Gazetenin müelliflerinden Levent Yılmaz, “Krediler, konkordato ve finansal yine yapılandırma” başlıklı yazısında, “Reel dalda işlerin giderek zorlaştığı bir periyodun içindeyiz. Sıkılaştırma programının sıkıştırdığı işletmelerin finansmana erişimi her geçen gün zorlaşırken finansman maliyetleri de astronomik seviyelerde” dedi.
“Bir müddettir faiz indirimlerinin tesiri ile gevşeyen faiz periyodunda bile finansmana erişimi zorlaştıran makroihtiyati önlemler bugün artık çok daha önemli bir mahzur olarak gerçek bölümün önünde duruyor” diyen Yılmaz’ın yazısı şöyle:
Hali hazırda bankaların aylık kredi büyümesi yabancı para tarafında %0,5, KOBİ kredilerinde %2,5 ve başka ticari kredilerde %1,5. Bankalar bu oranlara uymadıkları vakit hayli önemli yaptırımlarla karşı karşıya kaldıkları için bu oranları aşmamak için epeyce önemli bir mesai harcıyorlar. Öbür yandan işletmelerin de finansmana erişim gereksiniminin şiddeti gün geçtikçe artıyor. Hal bu türlü olunca da kredi faizleri, siyaset faizinin ima ettiği düzeylerin de çok üzerinde gerçekleşiyor. Lakin o düzeylerden de kredi bulmak imkansız.
İşletmelerin değerli bir kısmı iktisatta azalan iç talep ve bir türlü düzelmeyen dış talep şartları ile baş etmeye çalışıyor. Bu ortada çabucak hemen hepsinin nakit akışlarında da önemli zahmetler var. Faali çok güçlü ve iş modeli çok yanlışsız olan işletmeler bile son devirde hiç beklemedikleri formda karşı karşıya kaldıkları yüksek faizin tesiri ile nakit akışlarını yönetmekte zorlanıyor. Eldeki gayrimenkuller de ya bankalarda ipotekli ya da “sat geri kirala” ile bankalarda olduğu için orada da hareket alanı kalmamış durumda.
“BU SEFER BENİM SIK SIK ELEŞTİRDİĞİM BANKALAR DA YETERLİ DURUMDA DEĞİL”
Bu durum sonucunda pek çok işletme evvel bankalarda finansal yine yapılandırma bahtını deniyor. Herkesin gayesi 6-12 ay ödemesiz 36-48 ay vadeli bir kredi bulup kısa vadeli yüksek faizli borçlarını uzun vadeli düşük faizli krediler ile değiştirmek. Lakin bankaların genel hali bu bahse uzak. Birden fazla vakit da işletmelerin varlık yapısı ve bölümü nedeni ile haklı olarak bankalar finansal tekrar yapılandırma niyetinde olmuyor. Görüştüğüm kimi bankacılık kaynakları “işletme artık mi batsın yoksa bir çeşit daha dönüp mü batsın” formunda karar vermek zorunda kaldıklarını söz ediyor. Yani bu defa benim sık sık eleştirdiğim bankalar da âlâ durumda değil.
Nakit akışını yönetmekte zorlanan işletmeler krediye erişemeyince ve finansal yine yapılandırma için de uygun görülmeyince maalesef ülkemizde çok basitçe devreye alınabilen konkordato kuruluşuna başvuruyorlar. Konkordato sonucu kelam konusu işletmelerden alacağı olan ve tahminen de o güne kadar nakit akışı sorunu olmayan işletmeler de alacaklarını tahsil edemedikleri için sorun yaşamaya başlıyorlar. Yani gerçek bölümde domino tesiri ile problemler üst üste geliyor.
“PARA SİYASETİ TARAFINDA KREDİ BÜYÜMESİNE GÜZEL GÖZLE BAKILMADIĞINI BİLİYORUM”
Örnekleri ayrıntılandırmak mümkün lakin özetle söz etmek gerekirse geldiğimiz noktada gerçek dalı rahatlatacak bir adıma gereksinim olduğu aşikâr. Son periyottaki gelişmelerden ötürü bir mühlet daha yüksek kalacağını öngördüğümüz faiz bir yana temel olan şu anda gerçek bölümün nakit akışını dengeleyecek ve piyasalarda domino tesiri ile oluşacak önemli külfetlerinin önüne geçecek bir kredi paketi.
Para siyaseti tarafında kredi büyümesine düzgün gözle bakılmadığını biliyorum. Lakin benim bahsettiğim sorun bir kredi büyümesinden daha çok var olan önemli nakit akışı sorununu hafifletecek bir takviye paketi. Gerçek kesimin kalıcı hasar görmemesi için şiddetle buna gereksinim var!
