Türkiye’de özel okullarda misyon yapan binlerce öğretmen, düşük ücret, angarya iş üzere birçok haksızlığa karşı sesini yükseltmeye devam ediyor. Kimi vakit taban fiyatın altında, kimi vakit taban fiyatın bir tık üzerinde maaşla geçinmeye çalışan özel dal öğretmenleri, “Artık geçinemiyoruz” diyerek taban maaş uygulamasının geri getirilmesini talep ediyor.
Özel Kesim Öğretmenleri Sendikası İstanbul Temsilcisi Meskenin Turgut, öğretmenlerin yaşadığı geçim kasvetini, güvencesizliği ve sistematik sömürüyü Evrensel’den Hareket Nazlıer’e anlattı:
“Geçtiğimiz yıl birlikte çalıştığım bir bayan meslektaşım, okulda verilen yemek hakkını kullanmıyor, yemeği yanına alıp sonraki gün çocuğunun beslenme çantasına koymak üzere konuta götürüyordu. Zira maaşı, çocuğunun beslenmesine koyacak meyve yahut tatlı parasına bile yetmiyordu.”
“Mevcut maaşımızla bırakın bir ömür kurmayı, hayatta kalmak bile önemli bir çabaya dönüşmüş durumda” diyen Turgut, bugün özel bölümde çalışan öğretmenlerin büyük çoğunluğunun taban fiyat ya da çok az üstünde maaşlara mahkûm edildiğini söyledi. Öğretmenliğin artık bir meslekten çok geçim savaşına dönüştüğünü, toplumsal hayatlarının kalmadığını, hatta kitapçıya uğramaya bile yürek edemediklerini anlatan Turgut, “Barınma, ulaşım, sıhhat ve en temel besin gereksinimlerimizi dahi karşılayamaz hâle geldik” dedi.
Turgut, “Öğretmen maaşlarının tabanlarda olduğu, öğretmenlerin mutfak alışverişi yapmakta dahi zorlandığı bir sistemde motivasyondan bahsetmek gerçekçi olmaz. Öğrencilerimize bilgimizi aktarmaya çalışırken zihnimiz daima ‘Ay sonunu nasıl getireceğim?’ sorusuyla meşgul. Bu şartlarda nitelikli eğitim bekleyen sistem, aslında hem biz öğretmenleri hem de öğrencileri cezalandırıyor” tabirlerini kullandı.
‘MESLEKTAŞIM, YEMEĞİNİ OĞLUNA GÖTÜRÜYORDU’
Öğretmenlerin periyot sonuna gerçek mukavelelerinin yenilenip yenilenmeyeceği, yaz maaşı ve yeni bir iş bulabilecek miyim tasalarının arttığından bahseden Turgut, “Çoğu vakit yalnızca işten atılmamak için meslek onurumuza yakışmayacak angarya işler yapmak zorunda kalıyoruz. Bir yandan itibarsızlaşmanın bizlerde açtığı derin yara, bir yandan geçinememe hali ve bir yandan da okullarda maruz kaldığımız ağır mobbing ile ders anlatmaya çalıştığımız için aslında ne motivasyonumuz oluyor ne de dersin niteliği. Keyifli olmadığımız için yeteri kadar verimli de olamıyoruz haliyle. Geçtiğimiz sene birlikte çalıştığımız bir bayan meslektaşım okuldaki yemek hakkını yemez, yanına alıp sonraki gün oğlunun beslenme çantasına koyardı. Zira çocuğunun beslenmesine koyacak meyve ve tatlı parasına yetmiyordu aldığı maaş” örneğini verdi.
‘KAMUDAKİ ÖĞRETMENLE ORTAMIZDA 20-25 TL’YE VARAN FARK VAR’
Turgut’a nazaran sorun sadece maaşlarda değil. Kamuda çalışan öğretmenlerle özel kesim öğretmenleri ortasında 20-25 bin TL’ye varan maaş farkı bulunduğunu söyleyen Turgut, bu farkın toplumsal haklar, kıdem garantisi ve sendikal müdafaa üzere hayati alanlarda da kendini gösterdiğini belirtti.
“Aynı işi yapıyoruz, tıpkı çocuklara ders veriyoruz ancak sistem bizi ikinci sınıf öğretmen olarak görüyor. Bu ayrımcılık kabul edilemez. Kamudaki öğretmenle özeldeki öğretmen arasında değil, öğretmenle işveren ortasında fark vardır.”
‘ÖĞRETMENLER AÇLIK HUDUDUNDA YAŞIYOR’
2014’e kadar yürürlükte olan taban maaş uygulamasının kaldırılmasının akabinde, özel dal öğretmenlerinin fiyatlarının adeta “serbest piyasa”nın insafına bırakıldığını belirten Turgut, “Bugün işverenler lüks otomobillerde gezerken, öğretmenler açlık hududunda yaşıyor. Önerdiğimiz 60.000 TL’lik taban maaş; kira, ulaşım, besin, kitap, kıyafet üzere en temel muhtaçlıklar göz önünde bulundurularak belirlenmiş bir taban ömür sonudur. Bu bir lütuf değil, alın teriyle çalışan öğretmenin hakkıdır” dedi.
‘EMEK SÖMÜRÜSÜ SON BULMALI’
Turgut, haftalık ders saatlerinin kağıt üstünde 30-35 saat üzere görünse de, fiiliyatta 60 saate kadar çıktığını söylüyor. Nöbetler, etütler, veli toplantıları, WhatsApp kümelerindeki mesai dışı iletilere dönüşler üzere birçok angarya işin karşılıksız yapıldığını anlatarak “Görünmeyen emek sömürüsü son bulmalı” diyor.
Turgut, mukavelelerin çoğunlukla patron lehine, öğretmen aleyhine düzenlendiğini de vurguluyor. Bilinmeyen hususlar, eksik sigorta yatırımları, yaz tatilinde maaş ödenmemesi üzere uygulamalar öğretmenlerin istikrarsız, korkulu bir iş hayatına mecbur bırakıldığını gösteriyor.
“Ben bu yıl yeni bir okulla kontrat yaptım. Birinci sene yarım sigorta, elden ödeme, hafta sonu mesaisi, maaşın yarısı elden veriliyor. Okulda tek özgürlüğüm çarşamba günü kot giymek!”
‘BU YALNIZCA MAAŞ DEĞİL, ONUR MÜCADELESİ’
Yürüttükleri uğraşın yalnızca ekonomik talepleri içermediğini söyleyen Turgut, sendikanın öğretmen onuru, güvenceli istihdam ve eğitim hakkı için topyekûn bir gayret yürüttüğünü vurguladı.
Eylemlerin sonuç verdiğini belirten Turgut, Ankara’da gerçekleşen 52 günlük eğitim nöbeti dahil olmak üzere, toplumsal medyada ve alanda görünür olmanın kamuoyunda farkındalık yarattığını belirtti:
“Bu aksiyonlar yalnızca taleplerimizi duyurmakla kalmadı, tıpkı vakitte öğretmenlerin endişe ikliminden çıkmasına, hamasetle ayağa kalkmasına da vesile oldu. Hak, lakin gayretle alınır”
