Asgari fiyatta yaşanacak artış milyonlarca vatandaşı direkt ilgilendiriyor. Birçok firma maaş siyasetini taban fiyata nazaran belirlerken çalışanların yanı sıra patronlarda minimum fiyat artırımındaki gelişmeleri yakından izliyor. Minimum fiyat olağan kurallarda yılda bir kere artış görüryor lakin geçtiğimiz yıllarda yüksek enflasyon nedeniyle orta artırım uygulanmıştı.
Uzmanlar iktisadın istikrarlarına dikkat çekerek, yüzde 30’luk artırımın enflasyon sebebiyle 17.39 oranına eridiğini aktardı. İşte, taban fiyat artırımıyla ilgili yapılan açıklamalar ve beklenen artırım senaryoları…
ASGARİ FİYATA TEMMUZ AYINDA ORTA ARTIRIM YAPILACAK MI?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan son yaptığı açıklamada taban fiyat için orta artırımı konuşmak için erken olduğunu vurgulayarak vakti geldiğinde kıymetlendirme yapacaklarını söz etti. Vatandaşların satın alma gücünü korumak zorunda olduklarını aktaran Işıkhan “ Enflasyonda düşüş bekliyoruz, lakin bir aksilik olursa temmuz ayında orta artırım gündeme gelebilir” dedi.
2025 yılında resmi bilgilere nazaran enflasyondaki düşüş devam ederken ocak ayında yüzde 5,03 olan enflasyon şubat ayında 2,27, mart ayında 2,46 nisan ayında 3,00 ve mayıs ayında ise 1,53 olarak açıklandı.
ÖZGÜR ÖZEL: ORTA ARTIRIM ŞART
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, “”Şimdi temmuzda orta artırım yapmamaya niyet ediyorlar. Bu, düpedüz minimum ücretlinin emeğini, alın terini sömürmektir. Tıpkı biçimde emekliye beklentiye nazaran, 12 bin 500’ü, 14 bin 500 yaptılar gerçek enflasyon sayılarının tutması için. Satın alma gücünün sıfırlandığı, açlık hududunun yarısına kadar düştüğü yerde emeklilere, gerçekçi bir seyyanen artırım, taban fiyata de orta artırım kural.” dedi.
Asgari fiyata orta artırım talebini konuşmak üzere DİSK, TİSK, HAK-İŞ ve TÜRK-İŞ’e ziyaretlerde bulunduğunu hatırlatan Özel, personel temsilcilerinin, “Asgari fiyata kesinlikle enflasyon ayarlaması yapılması gerekiyor” dediğini aktardı.
UZMANLAR ‘AÇLIK HUDUDU’NA DİKKAT ÇEKTİ
BBC Türkçe’ye konuşan İstanbul Bilgi Üniversitesi İktisat Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu Türkiye’de son devirdeki kur siyasetleri nedeniyle taban fiyatın döviz bazında yükselmiş göründüğünü lakin alım gücünde net bir kayıp yaşandığını belirterek,”En kıymetli referans noktalarından biri, minimum fiyatın açlık sonunun altında kalması. Evvelki yıllarda minimum fiyat ekseriyetle yılın sonlarına hakikat açlık hududunun altında kalırdı. Ama bu yılın daha başında minimum fiyat açlık sonunun altında kaldı.” dedi.
Doç. Dr. Okan Güray Bülbül, NTV ekranlarında taban fiyata artırım ihtimaline ait kıymetli değerlendirmelerde bulundu. Şahsi fikrinin artış olması tarafında olduğunu vurgulayan Bülbül, minimum fiyatta muhtemel artışla ilgili olarak bayram sonrasını işaret etti. Doç. Dr. Bülbül “ Bayramdan sonra artış olacaksa Minimum Fiyat Tespit Komitesi’nin misyona çağırılması gerekecek. Şayet kurul misyona çağırılırsa patron ve personel tarafı da uzlaşırsa burada bir artış gerçekleşecektir.” tabirlerini kullandı.
SENDİKALAR NE DİYOR
TÜRK-İŞ: BU GÜNAHI BİR DAHA ÇEKMEYE TAKATİMİZ YOK
Yasalar gereği Taban Fiyat Tespit Komitesi, Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığı’nın daveti üzerine toplanabiliyor. Yani iktidarın onayı olmadan toplanıp bir minimum fiyat belirlemesi mümkün değil. Komitede personel, patron ve hükümetten beşer temsilci oluyor.
Bünyesinde en çok emekçiyi bulunduran sendika konfederasyonu olduğu için personelleri komitede temsil eden TÜRK-İŞ’in başkanı Ergün Atalay, Mayıs başındaki bir konuşmasında komitenin yapısı değişmeden bir daha kurula dahil olmayacaklarını belirterek “Bizim bu günahı bir daha çekmeye halimiz, takatimiz yok. Yasa değişsin, adil bir komite olsun varız. DİSK olsun, HAK-İŞ olsun. Yalnızca TÜRK-İŞ olsun diye bir talebim yok. Benim yetkim yok, oy imkanım yoksa bunun vebalini, günahını ben niçin çekeyim?” dedi.
Özel’in ziyareti öncesinde konuşan TÜRK-İŞ Uzmanı Enis Bağdadioğlu, ise “Komisyonda emekçi, patron ve hükümetin beşer üyeyle temsil edilmesi istediğimiz sonucu vermiyor. Bu yapı değişmediği sürece komiteye katılmayacağız.” sözlerini kullandı.
DİSK: BÜTÜN FİYATLAR İVEDİLİKLE ARTIRILMALI
Devrimci Personel Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) da Mayıs başında yayımladığı Fiyat Kayıpları İzleme Raporu’nda, minimum fiyatın alım gücünün yılın birinci dört ayında neredeyse 3 bin TL olduğunu belirtti. Sendika minimum fiyata Temmuz’da artırım yapılmasının “kaçınılmaz” olduğunu vurguladı.
DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu 28 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, hükümete “asgari fiyat başta olmak üzere bütün fiyatların ivedilikle arttırılması” daveti yaptı.
Çerkezoğlu “Asgari Fiyat Tespit Kurulu ivedilikle toplanmalıdır ve minimum fiyat güncellenmelidir. Bu şartlar altında esasen son derece düşük olan bu minimum fiyatla yıl sonuna kadar devam edilmesi mümkün değildir” dedi.
BİR ARTIRIM DAVETİ DA PATRONLARDAN
Bir artırım daveti işverenlerden da geldi. Genç Teşebbüs ve Yönetişim Derneği (GGYD) Başkanı Nezih Allıoğlu, temmuzda minimum fiyata en az gerçekleşen enflasyon oranında orta artırım yapılması gerektiğini söz etti. Geçinmekte zorlanan kısımların desteklenmesi gerektiğini belirten Allıoğlu, ekonomik ve toplumsal dengeyi muhafazaya yönelik adımlar atılması gerektiğini kaydetti.
Allıoğlu, hem dar gelirliler, hem esnaf, hem KOBİ’ler hem de büyük şirketlerin sorunda olduğunu bbelirterek, “Temmuz ayında, en azından enflasyon oranında bir artış yapılmasını yararlı buluyorum. Hanehalklarının alım gücü zayıfladı, geçim külfeti toplumun büyük kısmının en değerli gündem unsuru ve enflasyon şimdi istenen düzeylerde değil. Geçim problemi yaşayan kısımların desteklenmesi, dar gelirli kesitlerin alım gücünü müdafaaya yönelik adımlar, ekonomik ve toplumsal dengeyi korumak açısından değerli.” dedi.
MUHTEMEL ARTIRIM İÇİN HESAPLAMALAR
Mevcut minimum fiyat 22 bin 104 lira olurken artırım oranının yüzde 20 olması durumunda 4 bin 420 lira, yüzde 25 olması durumunda 5 bin 526 lira, yüzde 30 olması durumunda ise 6 bin 631 lira artmış olacak.
