İsrail’in öldürdüğü Genelkurmay Başkanı kim… Barzani’yi bombalayan general
İsrail’in Tahran atağında şehit olan en üst seviye komutan…
İran Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Muhammed Bakıri… Bu misyonu kendisine İran İhtilalinin Rehberi Hamaney verdi. Onun beğenilen komutanlarındandı…
Asıl ismi Muhammed Hüseyin Afşardi…
1960 yılında Tahran’daki Horasan Meydanı yakınlarında doğdu. Çocukluğu ve gençliği bu kentte geçti. Ailesi, Doğu Azerbaycan eyaletinin Heris kentindeki Farsçaya Afshord diye geçen Avşar köyündendi. Hasebiyle bir Türk köyünden geliyordu.
Bakıri, İslam İhtilal Muhafızları Ordusu’nun birinci istihbarat ve operasyon şefi olan Hasan Bakıri’nin küçük kardeşiydi. Ağabeyinin gerçek ismi da Gulam Hüseyin Afşardi’ydi.
Ağabeyi, İran-Irak savaşı sırasında, İhtilal Muhafızları Kara Kuvvetleri’nin kumandan yardımcısı olarak misyon yaptı. Hürremşehr’i Irak’tan alınmasında değerli rol oynadı. Irak’ın Ocak 1983’te başlattığı taarruzda hayatını kaybetti. Kahraman olarak görüldü ve kıssası, Kışın Son Günleri isimli diziye çevrildi.
Muhammed Bakıri, savaş cephesinde soyadını değiştirme gereğini hissetti. Kendisi bir röportajında bunun nedeni hakkında şunları söyledi: “İran – Irak savaşın birinci ayında Ahvaz’a gittim ve Huzistan cephesine katıldım. Kardeşim, cephede tanınmamak için isminin, Hasan Bakıri olarak değiştirildiğini hatırlattı. Gerçek adımı kullanmaya çalıştım lakin yüzlerimiz o kadar benziyordu ki herkes kardeş olduğumuzu anladı. Sonuç olarak ben de adımı değiştirdim ve Muhammed Bakıri oldum ve kardeşime duyduğum hürmetten ötürü bu isim bizde kaldı.”
Şubat 1979’daki İran İslam İhtilali sırasında lise çağlarındaydı, fakat faal olarak uğraşın içindeydi. İhtilalden bir hafta sonra, okullar tekrar açıldı. Liseye geri döndü ve devamında üniversiteye, Makine Mühendisliği Kısmı’na kabul edildi. Ama 1980 baharında başlayan yeni uygulamayla uzun bir mühlet üniversiteler kapalı tutuldu. Bakıri de 1980’in yaz ayı geldiğinde İslam İhtilal Muhafızları Ordusuna katıldı. İstihbarat Ünitesine girdi.
1983 yılında şimdi 23 yaşındayken ordunun istihbarat şefi oldu. İran – Irak savaşının sonuna kadar İran İhtilal Muhafızları Ordusu’nun kara kuvvetleri istihbarat şefliği vazifesini yürüttü.
Bakıri, savaştan sonra Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanlığı’na atandı ve İstihbarat Dairesi Başkanlığı, akabinde İstihbarat ve Harekat Lider Yardımcılığı ve Silahlı Kuvvetler Ortak Kurmay Başkanlığı misyonlarında bulundu.
Tümgeneral Bakıri, 96 yılından itibaren başlayan Saddam, Barzani, Talabani üçgenindeki çatışmalarda kritik rollere sahipti. Irak’ta Komala Partisi ve Kürdistan Demokrat Partisi’ne karşı düzenlenen askeri harekatlarda özel bir misyon yürüttü. O devirde İhtilal Muhafızları tarafından, Ahmed Kazemi komutasında kapsamlı bir operasyon yapıldı. Kelam konusu Kürt örgütlerin karargahlarına saldırıldı ve kompleksleri bombalandı; Bakıri bu operasyonun tasarımcılarından ve beyinlerinden biriydi.
Muhammed Bakıri, 2008 yılında Tümgeneral rütbesine terfi etti. İran İhtilal Muhafızları Ordusu yahut Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanlığı Başkomutanlığı misyonunu üstlenmeden evvel, bu rütbeye ulaşan birkaç askeri kumandandan biriydi. 28 Temmuz 2016’da, İran Devrim Lideri Ali Hamaney tarafından İran’ın en yüksek askeri kurumu olan Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanı oldu. Birinci, ikinci ve üçüncü derece zafer madalyalarına sahipti.
ABD’nin gayesinde olan Tümgeneral Bakıri, 4 Kasım 2019’da, Lübnan ve Arjantin’deki taarruzlara katıldıkları gerekçesiyle 9 şahısla birlikte ABD Hazine Bakanlığı’nın yaptırım listesine alındı.
Bakıri’nin Genelkurmay Başkanlığından evvelki misyonları şunlardı:
İran İhtilal Muhafızları Kara Kuvvetleri İstihbarat ve Harekat Başkanı
Kerbela Karargahı ve Peygamberler Mührü Merkez Karargahı Enformasyon Görevlisi
Silahlı Kuvvetler Genelkurmay İstihbarat Dairesi Başkanı
Peygamberler Mührü Merkez Karargahı Koordinatör Yardımcısı
Silahlı Kuvvetler Genelkurmay İstihbarat ve Harekat Yardımcısı ve Ortak Kurmay ve İşler Yardımcısı
BARZANİ İLE ŞAHSEN SAVAŞTI
Saddam Hüseyin Mayıs 1996’da Ekim 1991’den beri kapalı olan Erbil-Musul yolunu açarak Irak’ın kuzeyindeki özerk bölgenin Irak’a tek çıkışını, Barzani bölgesinden yaptı. Ayrıyeten petrol gelirlerinden özerk bölgenin hissesini, Erbil’deki Barzani idaresine vermeye başladı.
Bu gelişmeye reaksiyon gösteren Talabani, Barzani’ye yine savaş açtı. Talabani İran’dan yardım istedi. Tahran, Talabani’nin takviye teklifini kabul etti. 1995’te verdiği takviyenin çok üzerinde silah takviyesinin yanı sıra, Barzani’ye karşı savaşmak üzere binlerce ihtilal muhafızını ve Bedir Tugayı mensubunu Kuzey Irak’a soktu. Talabani ve İran birlikleri, Erbil’e dayandı. Barzani, bu durum karşısında ABD’den müdahil olmasını talep etti fakat ABD direkt müdahil olmadığı üzere Talabani’nin ilerlemesi aleyhine bir açıklama da yapmadı. Ağustos 1996’da 1000’den fazla KDP peşmergesinin hayatını kaybettiği bir savaşın akabinde Erbil’e Talabani’nin peşmergeleri girdi. Barzani bunun üzerinde beklediği dayanağı, Saddam Hüseyin’den aldı. Irak ordusu, Erbil’e girdi ve kent yine KDP’nin denetimine girdi.
Osman Erbil
Odatv.com
