AKP’nin ‘Süper izin’ olarak anılan ilgili kanun teklifi ile şirketlerin, Yenilenebilir Güç Kaynak Alanı (YEKA) projelerinde mera tahsis emel değişikliği için Çevresel Tesir Kıymetlendirme (ÇED) olumlu kararı alması zaruriliği ortadan kaldırılıyor. Sözcü gazetesinden Erdoğan Süzer’in haberine nazaran maden şirketi ruhsat için devlete başvurduğunda 4 ay içerisinde cevap verilmezse ruhsat onaylanmış sayılacak. Ormanlarda maden arayanlara, altyapı yatırımları için 36 aya kadar bedelsiz müsaade verilecek. Müsaade onayı 3 ayda çıkacak.
TARİHİ ESER ÇIKARSA MADEN ŞİRKETİNE TAZMİNAT
Madencilerin kazdığı topraklarda tarihi eser ve gibisi kültür varlığına rastlanırsa şirket direkt alandan uzaklaştırılmadan evvel, Kültür Bakanlığı’ndan uygun görüş istenecek. Bakanlık uygun görüş vermezse saha kapatılacak lakin maden şirketine yatırım meblağı kadar tazminat ödenecek. Aramalarında rezerv bulamayan şirkete arama ruhsat bedeli ile ihale bedeli iade edilecek. Altın ve gibisi stratejik maden faaliyetlerinin hızlandırılması için Cumhurbaşkanı’na çabuk kamulaştırma ve stoklama yetkisi verilecek.
48 AY OLAN MÜSAADE SÜRECİ 24 AY ALTINA DÜŞÜRÜLECEK
Teklife nazaran hala Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve yerel idareler ortasında dağılan onay süreçleri artık EPDK ve Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde birleştirilecek. Türkiye gazetesinin haberine nazaran teklif ile güç yatırımlarında 48 ay olan müsaade süreçleri ortalama olarak 24 ayın altına düşecek.
ZEYTİNLİKLERDE ELEKTRİK ÜRETİMİNE İZİN
Zeytinlik alanlarda ülkenin elektrik muhtaçlığına yönelik sonlu maden faaliyetlerine müsaade verilecek. Lakin bu faaliyetlerde zeytin ağaçlarının taşınması yahut muadil zeytinlik kurulması koşulu aranacak. Ayrıyeten, bu alanlarda alınacak rehabilitasyon bedeli iki kat olarak tahsil edilerek çevresel telafi yükümlülüğü artırılıyor.
EPDK’YA 2030 YILINA DEK İVEDİ KAMULAŞTIRMA YETKİSİ
Teklif ile stratejik ve kritik madenler için de özel düzenleme getiriliyor. Bu madenlerle ilgili gerektiğinde tez kamulaştırma yapılabilecek, stok yükümlülüğü getirilecek ve kamu menfaati gözetilecek. Teklifte, maden stoku yükümlülüğü belirleme yetkisi Cumhurbaşkanı’nda olacak. Yenilenebilir güç yatırımlarına mevzu taşınmazların temini için Güç Piyasası Düzenleme Kurumu(EPDK)’na da 2030 yılına kadar ivedi kamulaştırma yetkisi de veriliyor. Cumhurbaşkanı bu süreyi bir keze mahsus olmak üzere beş yıl uzatabilecek. Düzenleme, bilhassa arazi temininde yaşanan tıkanıklıkların önüne geçilmesini amaçlıyor.
REHABİLİTASYON BEDELİ SAHANIN TABİATA KAZANDIRILMASI İÇİN KULLANILACAK
Teklif ile ayrıyeten madencilik faaliyetlerinde çevresel yükümlülükler netleştiriliyor, rehabilitasyon bedeli yine tanımlanıyor. Rehabilitasyon bedeli, artık yalnızca sahanın tabiata kazandırılması için kullanılacak ve nemalandırılarak takip edilecek bir mali yükümlülük hâline getiriliyor. Teklife nazaran işletme ruhsat bedellerinin yüzde 70’i genel bütçeye aktarılacak.
RUHSAT BEDELİNDE YÜZDE 30 İNDİRİM, MİNİMUM DEVLET HAKKI ÖLÇÜSÜNDE YÜZDE 50 ARTIŞ
Ruhsat sahiplerinin işletme ruhsat bedeli kadar rehabilitasyon bedeli ödemesi mecburi hâle getirilirken, mevcut düzenlemede etraf ile ahenk bedeli ruhsat bedelinin bir hissesi olarak tahsil edilmesi sebebiyle ruhsat bedelinde yüzde 30 oranında indirim yapılması öngörülüyor. Tahsil edilecek işletme ruhsatı bedelinde yapılan indirimin devlet hakkı gelirlerinde azalmaya sebebiyet vermemesi için mevcutta en az işletme ruhsat bedeli kadar alınan minimum devlet hakkı ölçüsü da ruhsat bedelinin yüzde 50 fazlası kadar artırılıyor.
RÜZGAR VE GÜNEŞ GÜCÜNDE İZİNLERE MERKEZÎ SİSTEM
Rüzgâr yahut güneş gücüne dayalı güç üretim tesislerinin suram safhasındaki orman müsaadesiyle ilgili sürecin 60 gün içinde tamamlanması öngörülüyor. RES ve GES projelerinin orman ve tarım yerleri üzerinde kurulması durumunda tek bir merkezî müsaade sistemi uygulanacak.
RUHSAT UZATMA İÇİN TABAN ÜRETİM ŞARTI
Ruhsat mühleti uzatma talepleri için minimum üretim kuralı getiriliyor. Üretim yapılmayan yahut atıl durumda bırakılan alanların ruhsatları yenilenmeyecek, böylelikle kamuya tahsisli alanların faal kullanımına öncelik sağlanacak. Yeni düzenleme ile pasif ruhsat sahipliği uygulaması sona erdiriliyor. Arama ruhsatı müracaatlarında proje bedelinin yüzde 5’i oranında yatırım teminatı alınması mecburi hâle getiriliyor. Bu sayede mali yeterliliği olmayan firmaların dala girişi engellenerek kamu kaynaklarının korunması amaçlanıyor. Ayrıyeten yatırımcıların yalnızca kâğıt üzerinde ruhsat almalarının önüne geçilerek, gerçek yatırım yapma niyetinde olanlara öncelik tanınacak. Teklife nazaran, arama devrinde yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde teminatın iradı ve ruhsat iptali üzere yaptırımlar uygulanacak. Üç boyutlu rezerv tespiti yapılmayan alanlarda işletme ruhsatı verilmeyecek.
