Reuters Enstitüsü, her yıl sistemli olarak hazırladığı Dijital Haber Raporu’nun bu yılki sonuçlarını yayımladı. Türkiye’nin de ortalarında bulunduğu 48 ülkede gerçekleştirilen araştırma kapsamında, her ülkede yaklaşık 2 bin şahısla görüşmeler yapıldı.
Raporun bulgularına nazaran, dünya genelinde haber kaynaklarına duyulan itimat, 2015’ten bu yana en düşük düzeye geriledi. Türkiye’de ise eleştirel yayıncılık yapan Now TV Haber, Sözcü TV ve Halk TV üzere muhalif medya kuruluşları, izleyiciler tarafından daha sağlam bulundu.
DW Türkçe’nin haberine nazaran, 2025 Dijital Haber Raporu’na nazaran en çok inanç duyulan marka yüzde 61 ile Now TV Haber oldu. İkinci sırada yüzde 54 ile Sözcü TV, üçüncü sırada da yüzde 53 ile Halk TV yer aldı.
Raporda toplumsal medyanın İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının akabinde düzenlenen protesto şovları ve yapılan boykot davetlerinin güçlenmesinde kıymetli bir rol oynadığı tespiti yapıldı. Lakin buna karşın televizyonun haber almada hâlâ kıymetli ve tesirli bir kaynak olmaya devam ettiği belirtildi. Basılı gazetelerin ise haftalık okunma oranı 2015’teki düzeyinin neredeyse üçte birine geriledi.
HABER KAYNAĞI YÜKLÜ OLARAK İNTERNET
Buna rağmen farklı kanallardan olmak kaydıyla, örneğin web sitesi ya da farklı toplumsal ağlar dahil, Türkiye’de en önemli haber kaynağı yüzde 72 ile internet. Haber almada televizyonun yeri yüzde 56, toplumsal medya kanallarının yüzde 46, yazılı basının ise yüzde 16. Haber almada aygıt olarak ise en çok yüzde 72 ile cep telefonu kullanılıyor.
Haberlerin toplumsal medya, iletileşme platformları ya da e-posta yoluyla paylaşma oranı ise yüzde 36. Toplumsal medya platformlarının haber kullanım dağılımında da Instagram’ın öne çıkmaya başladığı dikkat çekiyor. Raporda yüzde 2’lik artışla Instagram’ın Türkiye’de yüzde 40 oranında haber maksatlı kullanıldığı görülüyor. YouTube’un yüzde 35, Whatsapp’in yüzde 23, X’in yüzde 23, Facebook’un yüzde 22 ve TikTok’un haber gayeli kullanımı yüzde 11.
TÜRKİYE’DEKİ BASIN BASKISI
Reuters’ın raporunda 2024 yılında Türk medyasının kıymetli yasal ve hükümet baskılarıyla karşı karşıya kaldığı, en az 10 gazetecinin tutuklandığı, 57 kişinin gözaltına alındığı ve 30’dan fazla gazetecinin de ‘kamu görevlilerine hakaret’, ‘kolluk kuvvetlerine karşı şiddeti teşvik etme’, ‘yanıltıcı bilgi yayma’ ve ‘terör örgütlerini destekleme’ üzere hatalardan mahkum edildiği vurgulandı.
Temmuz 2024’te 19 memleketler arası insan hakları ve basın özgürlüğü örgütü, Avrupa Birliği’ni Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde en fazla davanın görüldüğü (yaklaşık 21 bin 600) ülke haline gelen Türkiye’de söz özgürlüğünü ve gazetecilerin haklarını korumak için daha güçlü adımlar atmaya çağırmıştı.
Uluslararası sivil toplum örgütü Özgürlük Konutu’na nazaran Türkiye, son on yılda özgürlüklerde en keskin düşüşü yaşayan birinci on ülke ortasında yer alıyor. Hudut Tanımayan Gazeteciler Örgütü’nün Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde Türkiye 180 ülke ortasında 159’uncu sırada yer alıyor.
