Öğrenci Veli Derneği (VELİ-DER) ve Çağdaş Hayatı Destekleme Derneği (ÇYDD) dün Kartal Meydanı’nda 2024-2025 Eğitim Öğretim periyoduna ait yıl sonu değerlendirmesi yaptı. “Zorunlu parasız eğitim müddetine dokunma” başlıklı ortak basın açıklamasında, öğrencilerin devamsızlıklarının ve okul terk etmeleri arttığı vurgulanarak şunlar kaydedildi:
“Eğitim çocuklarımızın gelecek yaşantısını değiştirmek için tek umut. Eğitimin kamusal, parasız, kapsayıcı, eşit olması hem çocuklarımız hem de ülkemiz açısından vazgeçilmez iken eğitim mühleti tartışmaya açılmaktadır. Yoksulluğun artışı ve eğitimin paralılaştırılmasının, eğitimin bilimsel niteliğinin ortadan kaldırılmasının sonucu okul terkleri artmaktadır. Okul terkleri son 3 yılda bir buçuk milyonun üzerine (1 milyon 578 bin) çıkmıştır. Devamsızlık ise her kademede artmıştır. Sadece 2023 datalarında ortaöğretimde en az üç çocuktan biri, mesleksel eğitim veren okul tiplerinde en az iki çocuktan biri devamsızdır”
“Çevreme Hassasım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum Projesi”ne (ÇEDES) de değinilen açıklamada, “STK ismiyle tarikat yapılarına aktarılan kaynaklar, dayanaklar geri alınmalı kamusal eğitim için kullanılmalı, özel öğretim kurumları ve tarikat okulları, yurtları kamulaştırılmalıdır. Eğitim kamusal haktır. Parayla satın alınamaz. Eğitimci niteliği taşımayan şahısların okullarda, yurtlarda, STK ismi altındaki tarikat yapılarının yerlerinde, 4-6 yaş Kuran kurslarında faaliyet yürütmesi eğitim hakkı, çocuk hakkı ihlalidir. ÇEDES başta olmak üzere okul öncesinden yükseköğretime tüm eğitim kurumları protokol, iş birliği, proje ismiyle STK ismi altında tarikat yapıları, ülkü ocakları üzere yapılar tarafından kuşatılmakta, çocukların eğitim hakları, çocuk hakları ihlal edilmekte, yapılan faaliyetlerin içerikleri nedeniyle çocuklar istismar edilmektedir” denildi.
“SINAV FİYATLARI KALDIRILMALI”
Eğitimdeki çeşitli sıkıntılara ve imtihan fiyatlarına değinilen açıklamada, bu fiyatların kaldırılması gerektiği vurgulandı. Açıklamada şunlar söylendi:
“Eğitimde yaşanan problemler her geçen yıl katlanarak artmakta, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) bu sorunlara kalıcı tahliller üretmek yerine eğitimde dinselleştirme, piyasalaştırma ve kadrolaştırmaya harcamaktadır. Bu sıkıntıların biri de çocuk personelliği olmuştur. Karma eğitim hakkı pedagojik ve bilimsel bir gerçektir. Sadece 2013-2018 ortası TÜİK bilgilerinde her 5 bayandan birinin çocuk yaşta evlendirildiği bilgilerde yer almaktadır. Çocuk yaşta evliliklerin bu derece arttığı bir devirde eğitim mühletinin azaltılması, karma eğitimin kaldırılması çocuk yaşta evlilikleri daha da artıracaktır. AKP iktidarı 2002 yılından bu yana eğitimde hiç değişmeyen üç temel sınır izledi: dinselleştirme, piyasalaştırma ve işçileştirme adımları. Eğitime ayrılan bütçede bu siyasetler doğrultusunda niteliksizleştirildi”
SORUNLAR SIRALANDI
“2025 eğitim-öğretim yılı sona erdi. Lakin milyonlarca çocuğumuz bu yılı karınları aç, zihinleri yorgun, umutları eksik tamamladı” denilen açıklamada sıkıntılar şu biçimde sıralandı:
- Milli Eğitim Bakanlığı, yıl boyunca okul yemeği programını yaygınlaştırmakta yetersiz kaldı. 2023’te başlatılan pilot uygulamalar genişletilmedi; birtakım bölgelerde ise büsbütün sonlandırıldı.
- Deprem bölgesindeki öğrenciler dahi tertipli, kâfi ve sağlıklı okul yemeğine erişemedi.
- Velilerin artan maddi yükleri (ulaşım, kantin, kırtasiye, servis, okul katkı payı) nedeniyle birçok çocuk okuldan uzaklaştı, okul terkleri arttı.
- Yoksulluk şartlarında yaşayan çocukların akademik başarısı düştü, duygusal ve fizikî gelişimlerinde önemli sıkıntılar gözlendi.
- Eğitimde piyasa temelli siyasetlerin devamı ile eşitsizlikler derinleşti. Özel okullara erişimi olmayan çocuklar için devlet okullarında eğitim sırf formaliteye dönüştü.
