Avukat Fikret İlkiz’in T24’te yayınlanan “İtirafçıların itirafları ve beyaz güvercinler” başlıklı yazısı şöyle:
3216 sayılı “Bazı Cürüm Failleri Hakkında Uygulanacak Kararlara Dair Kanun” 5 Haziran 1985 kabul tarihlidir. İki yıl müddetle geçerlidir. Yürürlükten kalkmıştır. Bu kanun kamuoyunda “Pişmanlık Yasası” olarak bilinir. Çok tartışılmıştır. 12 Eylül 1980 sonrasındaki sıkıyönetim davalarında “pişmanlıkları” nedeniyle “itiraflarda” bulunan sanıklar bu kanundan yararlanarak dışarı çıkmak için başvuruyorlardı. Neden pişman olduklarını soran mahkemelere pişmanlıklarını “kanıtlamak” için itiraflarda bulunmak zorundaydılar. Yüzlerce sayfa pişmanlık dilekçeleri belgelerdedir, haberdir ve yazı dizisi halinde yayımlanmıştır.
Böylece pişmanlıklarının ispatı olan itiraflarını itiraf edenler itirafçı oldu…
“İTİRAFÇILAR İTİRAFÇI OLAMADI”
İtirafçıların kimlikleri değiştiriliyordu. Hizmetlerine karşılık yeni bir hayat, estetik ameliyatlarla yeni bir yüz verilecek, yurt içinde ve dışında görevlendirilebileceklerdi. İtirafçıların bir kısmı “özgür” kaldılar, mahkemeler onları tahliye etti. Bir kısmı ise daha az ceza aldılar lakin cezaevlerinde kaldılar, çıkamadılar. Kimi itirafçıların “ihbarları” işe yaramadı. İtirafçılar itirafçı olamadılar. Pişman olduklarını ihbarlarıyla kanıtladılar lakin özgür kalamadılar. Zira itirafları ve ihbarları gerçeğe uygun bulunmadı.
O halde “pişmanlık yasası” neydi? Yasa yeterince asıl sorun kişinin rastgele bir kabahati işleyip işlemediğinin mahkeme tarafından saptanması değil, hata işlemiş failin bu maddeden yararlanıp yararlanmayacağının tespitidir. Yargı bu türlü bir tespit yapmakla sonlandırılmıştı, vazifesi bu türlü tanımlanmıştı. Böylelikle, uzun bir ismi olan yasa “Pişmanlık Yasası” ismini hak etmiş oldu.
Yasa birinci unsurunda, eski Türk Ceza Kanunu’nun 313 (Cürüm İşlemek İçin Teşekkül Meydana Getirenler), 125 (Vatan Hainliği, Devletin Ülkesine ve Egemenliğine Karşı Suç) , 131 (Askeri Tesisleri Tahrip), 141 (Yıkıcı Birleşmeler-Komünistlik, Anarşistlik, Diktatörlük, Irkçılık ve Ulusallığa Karşı Olmak), 142 ( Yıkıcı Propagandalar), 146 (Devletin Anayasa ve Temel Nizamlarını Bozmak) ve 163 (Yıkıcı Gericilik Faaliyetleri) nedeniyle cürüm işlemiş faillerin pişman olanları bu maddeden yararlanabilecekti.
İŞE YARAMAYAN PİŞMANLIK
Pişmanlar ve itirafçı adayları olan faillerden evvel “bilgi” isteniyordu. Bilgi istenmesi maddeden yararlanmanın birinci kuralıydı. Fail “işlenen suça iştirak etmemiş” olabilirdi yahut şimdi hakkında tahkikata başlanmamış da olsa müracaat yapabilirdi. Ancak maddeden yararlanmak için koşul; failin kurulu teşekkülün, çetenin, cemiyetin mensubu olmasıydı. Yani fail evvel işlediği kabahati “bilecektir.” Yalnızca “bilgi vermek” yetmemektedir. Verilen bu bilgi ve dokümanlar sayesinde yasa dışı bir cemiyet, teşekkül yahut çete meydana çıkarılmış olmalıdır yahut dağıtılabilmelidir. Bu da failin verdiği “bilgi” sayesinde olacaktır. Şayet itirafçının itirafları açıklanan bu sonucu sağlamazsa; itirafçı yalnızca pişman olacak ve maddeden yararlanamayacaktır. Yalnızca pişman olmakla kalan itirafçının itirafları ve pişmanlığı hiçbir işe yaramayacaktır.
Cemiyet mensubu fail, cemiyetten bizatihi çekilecektir. Silah ve gereçlerini güvenlik güçlerine teslim edecek, direnç etmeyecektir. Cemiyetin dağıtılmasında “bizzat efor göstermesi” beklenmektedir. Yasa; failden pişmanlık istemiyor, bilgi istiyor. Failden bireylerin isimlerini ve cemiyetin faaliyetleri hakkında “ihbar” bekliyordu. Faaliyetlerin anlatılmasını, cemiyetin bu bilgilerle dağıtılabilmesini arıyordu.
“İHBAR ETMEK”
O vakit fail kendisi için sakıncalı olan ve açıklanmamış ne varsa anlatmalıydı. Anlatınca “itiraf etmiş” sayılıyor ve itirafçı oluyordu. İtiraf etme aksiyonu ile ortaya çıkan sonuç, itirafçı için “ihbar etmek” demekti. Zira, hatalı saydığı birisini, ya da kabahat saydığı bir olayı bildirmek ihbardır. Haber veren ve bildiren kişi ihbarcıdır. Öbür bir deyişle diğerlerince bilinmesi sakıncalı görülen rastgele bir olayı saklamaktan kendisi için vazgeçen kişinin itirafı, olayın ve oburunun ihbarıdır. İhbar etmek bu Yasanın şartı olduğuna nazaran “itirafçı” olmak için pişman olmak mecburî değildir. Pişman olmadan da kişi “itirafçı” olabilir.
Devlet cürüm faillerinden yasaya nazaran “ihbar” bekliyordu. Bu yasanın kararlarına nazaran; “suçluyu yakalama”, “suçu ortaya çıkarma”, “yasa dışı cemiyeti dağıtma”, “suç işlenmesinin önlenmesi” vazifesi olan devlet; bu vazifesini cürüm failiyle bölüşmüş, paylaşmış oluyordu. Bu misyon bölüşümü karşısında devlet faile, ya “cezasızlık” ya da “cezadan indirim” uygulayacaktı. Aslında bu türlü bir sonuç devlet tarafından verilmiş bir “ödül” üzere oluyordu…
PAMUK İPLİĞİNE BAĞLI
1986 yılı temmuz ayında açıklanan datalara nazaran maddeden yararlanmak emeliyle 497 kişi mahkemelere başvurmuş, 29’u kabul edilmişti. 88 kişinin başvurusu ise “yeni bir şey getirmediği için” reddedilmişti. 380 müracaat, anılan tarihte inceleniyordu.
Bu yasanın sonuçları ne olur, nerelere kadar varır, bilinmiyordu. Varacağı yere kadar vardı da… Fakat sonuç, bilinen bir gerçektir. İnsan hayatı, öteki bir insanın “itiraflarına”, “ihbarlarına” ve “pişmanlıklarına” bağlanınca, pamuk ipliği bile daha sağlam demektir.
YALÇIN KÜÇÜK’ÜN KİTABINDAN ALINDI
Bütün bu yazılanlar Yalçın Küçük’ün kitabından alınmıştır. Yaklaşık 40 yıllık bir geçmiş! Haziran Yayınevi tarafından Nisan 1987’de yayınlanan kitabında Yalçın Küçük, itirafçıları ve gelmiş geçmiş itirafçıları anlatıyor…
Tanınan, bilinen, sevilen, sevilmeyen ne kadar insan ve ne kadar cemiyet, ne kadar kıyıda köşede kalmış yahut çok meşhur bireylerin ve geçmiş davalarda kimlerin nasıl “pişman” olduklarını ve kimlerin “itiraf eden” ihbarcılar olduğunu yazan Yalçın Küçük, “İtirafçılık olgusunun dinamiğini çözümlemek zorundayım” diyor kitabında…
Ona nazaran “itirafçılar” kimlerdir? Kitabından tırnak içinde aktarıyorum…
“İtirafçı itirafa doymuyor…
Korku insanlık durumudur; kuşku duymuyorum.
Ancak hem tarihi ve hem de ferdî manada insanlık, dehşetten arındığı sürece geliyor.
İnsanlar korktuklarını kabul etmiyorlar.
İnsanların korktuklarını kabul etmemeleri, dehşetin kendisi kadar bir insanlık durumudur…”
Kitabın 36. Sayfasındaki başlık: “İtirafçı, kendisini kusuyor.”
Başlıktan sonra Yalçın Küçük kitapta çok sık kullandığı bir şiirin bir dizesine yer vermiş:
“Bu adam
Sattı arkadaşını;
Sattı altın bir tepside arkadaşının
kanlı, kesik başını….
Bu adamın ayaklarında dolaşıyor,
korku,
gölgesi gibi…”
Ardından “1938 Donanma Davasında Gedikli İtirafçılar” anlatılıyor.
“51 Tevkifatı’nda Bülbül Sanatçılar” kısmının girişinde şöyle yazmış:
“İtirafçı yeni bir kimliktir.
İtirafçı birebir bedende yeni bir senaryodur.
İtirafçı, suçlanan ve ceza tahdidi altına sokulan kişiliğini kusan kimsedir.
Bu haliyle kopmalardan, çözülmelerden ve hatta döneklerden çok başkadır.
İnsanın kendisini kusabilmesi için sığ olması gerekiyor; kusulan kişiliğin yerleşmemiş olması mecburiliği var. (…)
İnsan hoş bir yaratıktır.
İnsana en güç gelen kendisine ihanet’tir.
İnsan azaba dayanabiliyor; insanın kendi kendisine ihanetine dayanması çok sıkıntı olmalıdır.”
“İtirafçı korkuyor…
İtirafçı ne olacak? İtirafçıya ne olacak?
İtiraf, itirafçıyı mahpustan çıkarıyor.
İtiraf, itirafçıya lakin hiçbir vakit bir kişilik olamayacak bir kimlik kazandırıyor.”
Bunlar Yalçın Küçük’ün tanımları…
GERİDE BIRAKILAN UTANÇ
Zaman ne gösterir? Kırk yıl sonra vakit göstereceğini gösterdi. Devletin beklentisi; gerçek ve yanlışsız olmasa bile “pişmanlık”, “ihbar” ve “itirafçılık” daima, aktif ve tesirli olmalı… İtirafçı mükafatı, olsa olsa cezaevinden çıkabilmek ve dışarıda kelepçeli olmaktan ibaret. Artık ziyaretçisi yok ve tahminen de boş ranzasında geride bıraktığı yalnızca utançtır kim bilir?
Özgürlük, güvercindir.
Küçük gözleri, beyaz tüyleriyle gökyüzünde daireler çizer, güneşin etrafında süzülür, kanat çırpar. Zeytin kolu, beyaz güvercine yakışır.
Atmaca da kanatlıdır. Güçlü gagası ve küçük gözleri onu avcı yaptı.
Zincirini ve sahibini sever. Gökyüzünde uçan kendi hemcinsi kuşları yakalar.
Atmacanın yaptığını, beyaz güvercin kimseye yapmadı, yapmaz.
Beyaz güvercinler, masmavi gökyüzünde yeniden kanat çırpmaya devam ediyor…
Odatv.com
