Fenerbahçe’de Futbol Operasyonu Yöneticiliği ve Sportif Yöneticilik vazifelerini yürüten Mario Branco, Benfica’da sportif yöneticilik misyonuna getirildi.
Fenerbahçe’de 2018 ile 2020 yılları ortasında kulüpte futbol yapılanmasından, transferlerden ve altyapıdan sorumlu Sportif Yöneticilik misyonu yapan Damien Comolli ise Juventus Genel Müdürü olarak görev alıyor. Galatasaray’da yaklaşık dört ay danışmanlık misyonu yapan ve kulübün içerisindeki belirsizlik ve kaos ortamından ötürü ayrılan Campos ise Cimbom’un çabucak akabinde PSG’de misyon yaptı.
BRANCO YILDIZ FABRİKASININ BAŞINA GEÇTİ
Portekiz futbolunun en büyük altyapı kaynaklarından biri olarak gösterilen Benfica, son 10 yılda altyapısından yetiştirdiği oyuncuların satışından yaklaşık 516 milyon euro gelir elde etti. Avrupa’da “yıldız fabrikası” olarak anılan kulüp, bu devirde hem sportif muvaffakiyete hem de finansal yarara odaklanan bir model uyguladı.
Satış listesinde öne çıkan isimlerin başında, 2019 yılında Atletico Madrid’e 126 milyon euro bonservisle transfer olan João Félix yer alıyor. Onu, 2020 yılında Manchester City’ye 68 milyon euroya satılan Rúben Dias takip ediyor. Bu periyotta satılan öteki dikkat çeken altyapı eserleri ortasında şu isimler yer alıyor:
Gonçalo Ramos – Paris Saint-Germain (2023): 65 milyon euro
Renato Sanches – Bayern Münih (2016): 35 milyon euro
Nelson Semedo – Barcelona (2017): 35 milyon euro
João Cancelo – Valencia / Inter / Juventus rotasında toplam 30 milyon euro
Ederson – Manchester City (2017): 40 milyon euro
André Gomes – Valencia üzerinden Barcelona (yaklaşık 20 milyon euro)
Victor Lindelöf – Manchester United (2017): 35 milyon euro
Gonçalo Guedes – Paris Saint-Germain (2017): 30 milyon euro
João Neves – Paris Saint-Germain (2024) 60 milyon euro
Avrupa’da dikkat çeken yetenekleri yetiştiren genç oyuncu transferleri ile ve karlı satışlarla gündeme gelen Portekiz grubunun bu işleyen sistemi emanet ettiği Branco, Fenerbahçe’de yalnızca üç dönem üzere kısıtlı bir müddet misyon alabildi.
COMOLLİ JUVENTUS’UN GENEL MÜDÜRÜ OLDU
Fenerbahçe’de 2018-2020 yılları ortasında vazife alan Damien Comolli ise İtalya’nın en fazla şampiyon olan dev kulübü Juventus’un Genel Müdürü olarak görev alıyor. İtalyan yöneticide Fenerbahçe’de vazife aldığı kısıtlı müddette rastgele bir genç oyuncu atılımı yahut altyapı sistemine imza atamadı.
CAMPOS’UN GALATASARAY MESLEĞİ DÖRT AY SÜRDÜ
Galatasaray’ın genç yapılanma parolası ile başladığı 2021-22 döneminde bir çok genç ve potansiyelli isim takıma katıldı. Lider Burak Elmas’ın Fatih Terim ile yollarını ayırmasının akabinde teknik yöneticilik koltuğunu Torrent’e emanet ederek Luis Campos’un ise danışmanlığını alarak projeye devam etme isteği ise Galatasaray Genel Konseyi’nin ibrasızlığına takıldı ve Lider Elmas erken seçime gitti.
Lille’de 2017-2020 ortasında vazife alarak 320 milyon euro transfer geliri elde eden ve PSG hegemonyasını yıkarak Fransa 1 şampiyonluğuna ulaşan kadroyu kuran Campos Galatasaray’daki kaotik ve meçhul ortamı öne sürerek dört ay üzere kısa bir müddet sonra vazifesinden ayrıldı. Fransız futbol aklı daha sonra Ligue 1’in dev kulüplerinden PSG’de misyon aldı.
TÜRKİYE’DE NEDEN TUTUNAMIYORLAR
Dünyanın birçok önde gelen kulübünde büyük başarılara imza atan Luis Campos, Leonardo Branco ve Damien Comolli üzere futbol akıllarının Türkiye’de istikrarlı bir mali ve sportif yapı oluşturamaması dikkat çekiyor. Avrupa’da uzun vadeli projelere imza atan, genç yetenekleri parlatıp büyük gelirler elde edilmesini sağlayan bu isimlerin Türkiye’de kısa müddette sistem dışına itilmesi, yapısal sıkıntıların derinliğini gözler önüne seriyor.
Bu durumun en önemli nedeni olarak, Türk futbol kamuoyunun ve topluluklarının muvaffakiyete yönelik ağır baskısı öne çıkıyor. Taraftarların ve medyanın “hemen başarı” beklentisi, sportif yöneticilik üzere vakit isteyen misyonları sürdürülemez hale getiriyor. Kulüpler, sabır gerektiren uzun vadeli projeleri birkaç makus sonuçta rafa kaldırıyor. Halbuki Campos’un Lille’de, Comolli’nin Liverpool’da ya da Branco’nun Porto’da muvaffakiyete ulaştığı modeller, ekseriyetle 3 ila 5 yıl süren planlamaların eseri.
Bir öbür değerli sorun ise kulüp idarelerindeki çok başlılık. Lider, sportif yönetici, teknik yönetici ve bazen futbol şube sorumluları ortasında yetki çatışmaları yaşanıyor. Bilhassa transfer devirlerinde bu çok başlılık, futbol aklını gölgede bırakıyor. Sportif yöneticinin önerdiği oyuncular yerine, liderin ya da yönetici kümesinin “taraftarın sesine kulak vererek” transfer ettiği isimler ön plana çıkıyor. Bu da milyonlarca euro harcanmasına karşın saha içinde karşılığı olmayan transfer siyasetlerine yol açıyor.
Menajer tesiri de Türk futbolunun kronik sıkıntıları ortasında. Birçok kulüp, menajerlerin toplumsal medyada yaydığı dedikodularla taraftar baskısı altına giriyor ve denetimsiz harcamalara yöneliyor. Oyuncuların gerçek piyasa pahasının çok üzerinde fiyatlara kadroya katılması, kulüp bütçelerinde önemli açıklar yaratıyor. Bu durum, kulüpleri UEFA Finansal Fair Play kurallarıyla karşı karşıya getiriyor.
Tüm bu yapısal sıkıntılar, Türkiye’de futbol aklının değil, popülizmin öne çıktığını gösteriyor. Halbuki Campos’un yalnızca Lille’de 3 yılda 300 milyon euroyu aşan satış geliri sağlaması, Branco’nun Porto altyapısından kazandırdığı oyuncularla kulübe 400 milyon euro civarında bir kaynak yaratması ya da Comolli’nin Fenerbahçe’de altyapı, bilgi tahlili ve scouting üzere hususlara öncülük etmesi; hakikat yerde çalışıldığında bu isimlerin Türk futboluna da büyük katkı sağlayabileceğini gösteriyor.
Ancak ne yazık ki, sabırsızlık, popülizm, şeffaf olmayan idare anlayışı ve futbol aklının önüne geçen siyasi kararlar, bu potansiyelin açığa çıkmasına mahzur oluyor. Bu şartlarda, hangi futbol aklı getirilirse getirilsin, sistemli ve sürdürülebilir muvaffakiyetten kelam etmek mümkün olmuyor.
