Aylardır süregelen müzakerelerin ve görüşmelerin akabinde PKK terör örgütü 11 Temmuz’da silahlarını yakarak hareketlerine son verdiğini duyuru etti. Odatv, tarihte birinci sefer silah yakma aksiyonunda bulunan Dukoborlar ile ilgili bilgileri derleyerek, bu aksiyonun tarihteki köklerini araştırdı.
KİM BU DUKOBORLAR
17. ve 18. yüzyıllarda Rusya’da yaşayan Dukoborların kökenine dair kesin bir bilgi bulunmamakta. Tarihî süreçte Çarlık Rusyası ve Bolşevik İhtilali üzere periyodun çalkantılı olayları sebebiyle, bu topluluk Kars, Azerbaycan ve Gürcistan üzere bölgelere çeşitli baskılar sonucu sürgün edildi. Alışılmışın dışında hayat usulleriyle dikkat çeken Dukoborlar, bağımsız bir inanç topluluğu olarak öne çıkıyor. Kendi iç seslerine kulak verdikleri ve ruhların yine doğduğuna inandıkları için kendilerini “Ruh Savaşçıları” olarak tanımlıyorlardı.
Dukoborlar, ekseriyetle birlikte yaşayan, maddi kıymetlere sırt çeviren ve hatta klâsik eğitimi reddeden bir Hristiyan mezhebine mensuptu. İncil’in kutsallığına, İsa’nın tanrısallığına, dini sembollere ve kiliselere prestij etmeyen bu topluluk, farklı inanç pratikleriyle dikkat çekiyordu. İnançlarının bir modülü olarak vakit zaman çıplaklığı benimsemiş, bilhassa protestolarını çıplak yürüyüşlerle söz etmişlerdi.
DUKOBORLAR SEBEP SİLAH YAKTI
Devletle bütünleşmeyi reddeden, askerliği kabul etmeyen ve vergi ödemeyi bile reddeden Dukoborlar, pasifist ve vejetaryen ömür stilleriyle dikkat çekiyordu. Fakat onları başka inanç topluluklarından ayıran en besbelli özellik, orduya ve şiddete karşı geliştirdikleri radikal antimilitarist tavırdı.
1890’lı yıllarda Rusya’da 21 yaşına gelen her genç zarurî askerlik sistemine dâhil edilirken, Dukobor gençleri de bu uygulamanın amacı hâline geldi. 1894-1895 kışında yaklaşık 100 Dukobor genci askere alındı, yüzlercesine de yedek celp kâğıtları ulaştırıldı. Tıpkı devirde, toplumun önde gelen başkanlarından Viringinli de Sibirya’ya sürgün edilmişti.
1895 yılının Nisan ayında, Paskalya ayinleri sırasında orduya alınmış 11 Dukobor genci, silahlarını teslim ederek askeri merasimlere katılmayı reddetti. Bu başkaldırı, cezalandırılmalarına, ağır azaplardan geçirilmelerine ve sonunda vefatlarına yol açtı. Fakat bu tutum, Rusya’nın uzak köylerinde başlayan bir hareketin tüm ülkeye ve hatta dünyaya yayılmasına sebep olacaktı.
MAĞARADA YAKILDI
Direniş kısa müddette ordudaki başka Dukoborlar arasında da karşılık buldu. 28-29 Haziran 1895 gecesi üç farklı Dukobor yerleşim bölgesinde, bayan erkek binlerce kişi birebir anda toplandı. Silahların büyük yığınlar hâlinde odun ve kömürle karıştırılarak yakıldığı bu koordineli hareket, pasifistlerin en büyük kolektif protestosu olarak kayıtlara geçti.
Topluluğun toplantı yeri olan Peşerya isimli mağara, bu gecede direnişin kalbi hâline geldi. Yaklaşık 2000 Dukobor’un bir araya geldiği bu kutsal gecede, Rus idaresi de harekete geçti. 200 Kazak atlısı kümeye saldırdı. İştirakçiler kırbaçlandı, kimileri kanlar içinde çamur yollarında yerlerde sürüklendi.
NEDEN ÖLDÜRMÜYORLARDI
Savaş ve şiddet tersliği için kutsal kitaptaki altıncı buyruk açık bir bildiriydi: Öldürmeyeceksin. Ana kural buydu. Kendini sevdiğin üzere komşunu da seviyorsan ona nasıl ziyan verebilir, onu nasıl öldürebilirsiniz? İnsanları öldürmeye, savaşlara, asker olmaya ya da bu hedeflere hizmet vermeye daima direndiler. Dukoborlar savaşmayı reddettiler.
TOLSTOY DUKOBORLAR’A SAHİP ÇIKTI
Rus edebiyatının büyük ismi Lev Tolstoy, hem ülkesinde hem de Avrupa’da Dukoborlar’ın sesini duyurmak için büyük efor gösterdi. Onlara “Ruh Güreşçileri” ismini vererek İngiliz basınında duyurularla yardım davetleri yaptı, takviye istedi.
Tolstoy, yardımcısı Chakov’la birlikte kıymetli bir bağış fonu oluşturdu. Birebir devirde kaleme aldığı Diriliş romanından elde ettiği tüm geliri bu fona aktardı. Sonunda, Batum Limanı’ndan kalkan gemilerle yaklaşık 4.000 Dukobor’un özgür bir yaşama yanlışsız yola çıkmasını sağladı.
