Yıldız Holding Yönetim Kurulu Üyesi Murat Ülker bugünkü yazısında gelişen teknoloji ile geleceğin inşasını ele aldı. Geleceğin imajının daima bulanıklaşıp, daha karmaşık hale gelen vaatler ile kaygılanıldığını belirten Ülker, “İşte bu belirsizlik içinde geleceği varsayım edebilmek, vaatleri yanlışsız anlamak, kurgulamak ve meseleleri evvelce görebilmek için neler yapabiliriz?” diye sordu.
“Geçmişi bilmek, geleceği anlamak ve yorumlamak için bir ön şarttır.” diyen Ülker şöyle devam etti:
“Bu haftaki mevzumuza ışık tutan kitap The Long History of the Future yani Geleceğin Uzun Tarihi, müellifi Nicole Kobie, geçmişten verdiği güzel örnekler ve akıcı bir anlatım ile mümkün olarak düşünülen teknolojik gelişmelerin neden hala hayatımızda olmadığını açıklıyor. Kobie, teknoloji dünyasının geleceğe dair umutlarını olduğu kadar, şimdi gerçekleşmeyen hayallerin gerisinde yatan sebepleri gözler önüne seriyor.
İnsanlar şoförsüz hatta uçan otomobiller, yapay zeka, insansı robotlar üzere icatlarla daima geleceği inşa ediyorlar. Fakat hala hayat insan kapasitesiyle sonlu, mesela akıllı mesken teknolojileri kolay bir otomasyondan öteye geçmiyor. Pekala gelecek, ne vakit gelecek?
Gelişimin, yeni teknolojilerin istenilen noktaya varamamasının sebebi uğraş eksikliği değil, tersine bugüne kadar inanılmaz muvaffakiyetler elde edilmesine karşın bilim dünyasının en parlak zihinleri bizi geleceğe taşımakta yetersiz mi? Geleceği inşa dürtüsünün kaynağı nedir?
Bunca parlak muvaffakiyetin arkasında yatan büyük uğraşa karşın yaşanan hayal kırıklıklarını görmek ve onlardan öğrenmek gerek, nasıl biz de gelecek inşasında yer alabiliriz.”
Nicole Kobie’nin geleceğin niçin hala gelmediğini The Long History of the Future isimli kitabında 8 başlık halinde incelediğini belirten Ülker, başlıkları şöyle ele aldı:
1.SÜRÜCÜSÜZ ARAÇLAR
Sürücüsüz araçlar, insanlığın uzun müddettir peşinde koştuğu bir problem. 1939 New York Dünya Fuarı’nda Norman Bel Geddes, General Motors’un “Futurama” standında, arabaların otoyollarda kendi kendine gidebildiği bir gelecek resmi çizmişti.
Sonra 1980’lerde Alman mühendis Ernst Dickmanns, yalnızca kameralarla çevreyi görerek tahlil eden bir Mercedes minibüs geliştirdi. Saatte 130 km süratle Almanya otoyollarında ilerleyen bu minibüs, devrin sonlu bilgisayar gücü dikkati alındığında epey etkileyici bir başarıydı. Ancak Dickmanns’ın bu başarısı, işlemci gücünün yetersizliği nedeniyle geniş ölçekte uygulama alanı bulamadı.
Yazarımız Kobie, şoförsüz araçların tam manasıyla günlük hayatımıza entegre olabilmesi için sadece teknolojik gelişmelere değil, insanların bu araçları kabul edip onlarla inançla etkileşime gireceği bir dönüşüme gereksinim olduğunu söz ediyor.
Ben bu türlü bir araca biner miyim, tereddütteyim. Trenlere biniyoruz, sürücüyü de görmüyoruz lakin, güya otomobil o denli değil, hele otomobilinizle aranızda bir ilgi varsa, aşıksanız ona. Ben değil fakat kimileri var, kıyamayan binmeye…
2.YAPAY ZEKA
Yapay zeka ile ilgili her gün bir haber okuyoruz, gelişmeler telaşları arttırıyor. Bu sözler, eleştirmenlerden yahut zıt görüşlü aktivistlerden değil, YZ geliştiren şirketlerin başkanlarından geliyor. OpenAI CEO’su Sam Altman, Tesla ve xAI’ın kurucusu Elon Musk, ve Google CEO’su Sundar Pichai, kendi geliştirdikleri YZ eserlerinin potansiyel tehlikeleri hakkında şahsen ikazlarda bulundular.
Yazar: İnsanlık olarak YZ’den korkmamıza karşın, onu inşa etmeye devam ediyoruz. Bu çelişkinin gerisinde, sabırsızlık, ego ve rekabet korkusu üzere insan psikolojisinin temel motivasyonları yattığı tespiti epey değerli; şirketlerin rakiplerinin bu güçlü teknolojiye evvel sahip olmasından kaygı duyduğunu, bunun da onları süratli ve amansız bir yarışa soktuğunu belirtiyor.
YZ gelişiminde daima bir hype ve takiben vazgeçiş döngüsüyle karşılaşıyoruz. Teknolojinin vaatleri ile gerçekliği ortasındaki fark, hayal kırıklığı doğuruyor, yatırımlar azalıyor. Dalda kış mevsimi olarak isimlendirilen bu devirler, birçok araştırmacının çalışmalarını askıya aldığı yahut vazgeçtiği vakitlerdir. Bu döngünün bir sebebi de YZ araştırmacılarının bölümü daha cazip kılmak için potansiyel yararlarını vurgulayarak teknolojiyi olduğundan daha ileri bir düzeyde gösterdiklerinden…
Günümüzde yapay zeka, devasa bilgi kümeleri ve derin öğrenme teknikleriyle birçok alanda karşımıza çıkıyor; sesli asistanlardan imaj sürece sistemlerine kadar pek çok yenilik, hayatımızın bir modülü haline geldi. Lakin bu teknolojik ilerleme, büyük vaatlerin yanında karmaşık meseleleri da beraberinde getiriyor. YZ’nin potansiyeli ne kadar büyükse; yarattığı etik, saklılık ve bilgi güvenliği konusundaki kaygılar de o kadar derin.
Bana nazaran yapay zeka daha ilkokulda, hele mezun olsun, ergenliği atlatsın; alırız karşımıza muhatap oluruz. Lakin tekrar de dikkat, benim üzere 17 senede mezun olacak değil ya; bakarsınız seneye mezun, hatta reşit olmuş halde çıkıverir karşımıza…
3.ROBOTLAR – GELECEĞİN İŞ GÜCÜ MÜ YOKSA PAZARLAMA MÜKEMMELİ MI?
Robotlar, bugün üretim çizgilerinden cerrahi uygulamalara ve konutlara kadar pek çok alanda kullanılıyor ve bu vazifelerdeki muvaffakiyetleri tartışılmaz. Robotların insani bir beden formuna sahip olmasına gereksinim duyulmadan spesifik misyonlara yönelik dizaynlar kullanılması, bu aygıtların fonksiyonelliğini artırıyor. Buna karşın, beşere benzeyen robot dizaynlarına duyulan hayal devam ediyor. Boston Dynamics’in evcil hayvanvari dört ayaklı robotları var. Fakat, bunların hareketleri itinayla programlanmış olmasına karşın bağımsız olarak gerçekleştirilemiyor. Muharrir, hala robotların bir nevi özerklikleri olsa da hala dışarıdan talimat almadan hareket edebilecek seviyede olmadıklarını söylüyor.
Honda’nın Asimo robotu, beşere benzeyen formu ve 1980’lerin sonlarından itibaren gelişen teknolojisiyle, bu alanda büyük bir adım olarak görülmüştü. Bu robot, ellerini kullanarak objeleri taşıyabiliyor, yüz tanıma yetenekleriyle beşerlerle etkileşim kurabiliyordu. Fakat Asimo, insanların gündelik gereksinimlerine yönelik kullanıma uygun bir “yardımcı” olmayı başaramadı. Japonya’daki yaşlı nüfusa hizmet etmek hedefiyle üretilen ve toplumsal bakım alanında ihtilal yaratacağı umulan robot, daha çok şov ve cümbüş emelli kullanıldı.
Elon Musk’ın 2021 yılında tanıttığı Optimus robotu da beşere benzeyen bir robot üretme gayretinin tanınan örneklerinden biri oldu. Musk, bu robotun fabrikalarda çalışabileceğini ve meskenlerde yardımcı olarak kullanılabileceğini öngörüyor. Lakin Optimus’un tam manasıyla bağımsız bir robot olduğunu söylemek yanlışsız değil.
Hizmet kesiminde, özellikle kimi otellerde robotların süreksiz olarak kullanıldığını lakin insan ile robot etkileşiminde yaşanan eksiklikler ve aksaklıklar nedeniyle bu teşebbüslerden vazgeçildiğini biliyoruz. Bakım alanında yaşlı nüfusa hizmet verecek insansı robotların, toplumsal izolasyon ve yalnızlık üzere problemleri artıracağı kesin.
Robot teknolojilerinin şimdi yaygınlaşmamış olması, teknik manilerin yanı sıra toplumun kabullenemeyişi ve etik korkulara dayanıyor. Gelecekte büsbütün bağımsız çalışan, kompleks vazifeleri yerine getirebilen ve toplumsal açıdan kabul gören robotlar için daha kat etmemiz gereken çok yol var.
1980’lerin ikinci yarısında güç bela İsveçli ABB firmasını ikna etmiş ve otomotivde kullandıkları bir robotu, bizim bayramlık çikolataları kutuya dizmeye ikna etmiştik. Madlen çikolatalarımızın yer aldığı Buklet kutusuydu, hala piyasada…
Diğer kurduğumuz robotlu anbalaj tesisi ise Metro sınırıydı. Bavyera’dan geldi; 40 yıldır çalışıyor. Yalnızca mafsalları eskidi yeniledik.
4.ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK
Yazar, 2012 yılında teknoloji dünyasında gerçekleşen unutulmaz lansmanı söyle anlatıyor: “Google’ın kurucularından Sergey Brin, San Francisco’daki Moscone Center’da, üzerindeki siyah kıyafeti ve yüzünde takılı olan “Google Glass” akıllı gözlükleriyle sahneye çıkarak büyük bir ilgi toplamıştı. Lansman sırasında izleyiciler, Brin’in bir arkadaşı olan JT’nin Google Glass aracılığıyla yaptığı canlı yayında uçaktan atlayarak aygıtı dramatik bir formda tanıtmasını izledi. Bu şov, devrin en çarpıcı teknoloji sunumlarından biriydi. Brin, bu yeni aygıtın tanıtımı sırasında, “Bu aygıtın başarısız olabileceği 500 farklı yol var.” diyerek bir nevi kehanette bulunmuştu ve ne yazık ki, bu sözleri gerçek oldu…”
Başarısız olan Google Glass’ın temel özellikleri, gözlük üzere takarak ve sesli komutlarla kullanım üzere yenilikçi unsurlardı. Lakin bu özellikler, aygıtın kullanıcı tecrübesini sınırladı. Manzara kalitesi beklenenden düşük, denetimler karmaşıktı ve aygıt ısınıyordu. Bu aygıtların yaygınlaşmasının önündeki en büyük mahzurlar; yüksek maliyet, sonlu pil ömrü ve aygıtların kullanıcı beklentilerini karşılayamaması oldu.
Aynı devirde, sanal gerçeklik (VR) teknolojileri, oyunlarda ve cümbüş dünyasında daha fazla popülerlik kazandı. Sanal gerçeklik aygıtları, büsbütün sanal bir dünyaya giriş yapmanızı sağlarken; AR aygıtları, gerçek dünya ile sanal ögelerin bir ortada bulunduğu bir tecrübe sunuyor.
Günümüzde, artırılmış gerçeklik teknolojisinin yaygınlaşması için bilhassa gözlük gibisi aygıtlar üzerinde çalışmalar devam ediyor. Lakin Apple üzere başkan şirketler bile AR teknolojisini geniş kitlelere ulaştıracak düzeyde bir eser şimdi geliştiremedi. Bizdeki, şirkette depoda duruyor.
Bu teknolojinin bilgisayardan farkı, evvel var olup ne işe yarayacağının bilinememesidir. Halbuki bilgisayarlar, isminden anlaşılacağı üzere zati yapılagelmekte olan işleri mesela fiyat bordrolarını, muhasebe defterlerini, banka hesaplarını tutmak, yazmak ve hatta basmak için çabucak kullanılmış ve piyasanın talebiyle geliştirilmişlerdir.
5.SAYBORGLAR VE BEYİN-BİLGİSAYAR ARAYÜZLERİ
2010 yılında Almanya’daki CeBIT fuarına katılan Kobie, beynin dijital dünyayla nasıl irtibat kurabileceğine dair çarpıcı bir tecrübe yaşadığını anlatıyor. O periyotta teknoloji şirketi g.tec’in beyin ile bilgisayar arayüzü (Brain Computer Interface BCI) olan intendiX ile tanışarak niyetlerin nasıl dijital komutlara dönüştüğüne şahit olmuş. Bu tecrübe, gelecekte insanların sırf düşünerek bilgisayarları denetim edebileceği bir dünyayı hayal etmesini sağlamış.
2000’lerde BCI teknolojisi, felçli bireylerin bağlantı kurmasını sağlayan bir araç haline geldi. 2004 yılında ALS hastası Matt Nagle’ın beynine yerleştirilen bir implant, ona yalnızca niyet gücüyle televizyon kanallarını değiştirme yetisini kazandırdı ve bu gelişme, BCI’nin hudutlu motor işlevlere sahip bireyler için ne kadar büyük bir fark yaratabileceğini kanıtladı.
Beyin-bilgisayar arayüzü, bilhassa tıbbi alanda geniş bir yelpazede umut verici imkanlar sunuyor. Felçli bireylerin yine hareket kabiliyeti kazanması yahut beynin dijital dünyayla direkt bağlantı kurması üzere uygulamalar, BCI’nin potansiyelini gösteren örnekler ortasında. Parkinson ve demans üzere hastalıkların semptomlarını hafifletmek için BCI implantlarının kullanımına yönelik araştırmalar da bu teknolojinin tıbbi alandaki ehemmiyetini pekiştiriyor. Elon Musk’ın Neuralink’i ise insan beynini direkt yapay zeka ile birleştirme vizyonuyla, insanların dijital dünyayla daha derin bağlar kurabileceği bir gelecek öngörüyor.
Kobie, beyin-bilgisayar arayüzlerinin ve biyonik uzuvların gelişiminin sırf hastalıkların tedavisinde değil, tıpkı vakitte insan yeteneklerinin artırılmasında da kullanılabilecek potansiyele sahip olduğunu öne sürüyor.
Robotlar hakkında bunları söylerken ne kadar samimiyiz, bilemiyorum. Çünkü benim gördüğüm pekala işlerimizi gören ve gelişen robotlar var. Lakin galiba biz kendimize ilişkin her formda istihdam ve suistimal edebileceğimiz köleler arıyoruz.
6.UÇAN ARABALAR
Uçan otomobiller, uzun yıllar boyunca bilim kurgu ve tanınan kültürün hayallerinden biri oldu. Jetgiller’deki üzere gökyüzünde süzülen otomobillerle metropollerin üzerinde yol almak, birden fazla kişinin zihninde bir gelecek tasavvuru haline geldi. Bu hayallerin peşinden yalnızca hayalperestler değil, mühendisler de koştu. 1950’lerden bu yana süregelen mühendislik merakı, uçan araçların prototiplerinin geliştirilmesine yol açtı. Kimi araçlar resmi onay aldı, hatta uçan arabaların satışa sunulduğu devirler oldu. Ama uçan otomobiller, insanların günlük ömründe kalıcı bir yer edinmekten daima uzak kaldı. Neden mi? Kobie, bunun arkasında pratik pürüzler, yüksek maliyetler ve çözülmesi güç teknik meselelerin olduğunu açıklıyor.
Son yıllarda ise bu hayal, dikey kalkış ve iniş yapabilen elektrikli araçlar (eVTOL) ile yine canlanıyor. Lilium üzere şirketler araçların helikopterlerin yerine geçmesini ve kent içi trafiğini rahatlatmayı hedefliyor. Hem sessiz hem de etraf dostu olmaları, bu araçların kent merkezlerinde kabul görme ihtimalini artırıyor. Ayrıyeten, karbon emisyonlarını azaltma potansiyelleri sayesinde daha sürdürülebilir bir ulaşım tahlili olabilirler.
Ancak uçan otomobillerin geniş kitlelere ulaşabilmesi için birçok mahzur var. Teknik zorluklar, yetersiz pil teknolojisi ve karmaşık hava trafiği idaresi bu araçların yaygınlaşması önündeki esas problemlerden.
Yine de yakın gelecekte uçan otomobiller tahminen herkesin gökyüzünde kendi aracını sürdüğü bir dünya yaratmayacak lakin toplu ulaşımda etrafa hassas ve çağdaş hava nakliyeciliği tahlilleri sunarak ulaşım alışkanlıklarımızı kıymetli ölçüde dönüştürebilir.
İlk helikopterin kullanımının üzerinden yüz yılı aşkın müddet geçmesine karşın hala yaygın kullanıma sahip değilken ben insanların uçan otomobile da sıcak bakacağını sanmıyorum.
7.HYPERLOOP
Hyperloop teknolojisi hem tarihî kökleri hem de potansiyeli ile son yılların gündem hususlarından biriydi. Üzerine Elon Musk’ın 2013’te yazdığı bilgilendirme dokümanı (White paper) ilgiyi daha da artırdı. Musk’ın önerdiği sistem, düşük basınçlı tüpler içinde manyetik levitasyon teknolojisiyle saatte 1000 km suratlara ulaşarak kentler ortası ulaşımı çok daha süratli ve verimli hale getirmeyi hedefliyordu. Lakin Hyperloop’un, bilim kurguya ilişkin bir hayal mi yoksa nitekim uygulanabilir bir teknoloji mi olduğu hâlâ tartışmalı bir husus.
Musk’a nazaran bu teknoloji, kısa aralarda uçaklardan daha süratli ve daha verimli olabilir, lakin bunu hayata geçirmek için aşılması gereken önemli mühendislik, güvenlik ve maliyet sıkıntıları var. Hyperloop’un sağlam bir altyapı gerektirdiği aşikâr. Yatırımcı çekmek ve hükümetlerin dayanağını almak hayli güç. Teknolojinin pratikte uygulanabilir olup olmadığını görmek için hala daha fazla vakte ve kaynağa muhtaçlık var.
İnsanın kendi bedeninin deney gereci yapılacağı bu yaklaşımı kullanmaya isteklilerin çok olmayacağını düşünüyorum.
8.AKILLI ŞEHİRLER
Kobie, 2016 yılında katıldığı bir İngiliz ticaret misyonuyla Malezya ve Singapur’da gözlemlediği birinci akıllı kent projeleriyle tecrübelerini paylaşıyor. Bu projeler, geleceğin kentleri olarak tanıtılan savlı projeler. Fakat iş uygulamaya geldiğinde, hedeflenen başarılara ulaşamıyorlar ve pek çok problemle karşılaşıyor. Bu projeleri birlikte inceleyelim:
Forest City: Malezya’nın Çinli yatırımcılar iş birliğiyle geliştirdiği Forest City, teknolojik olarak gelişmiş ve sürdürülebilir bir kent olarak tanıtılmıştı. Kent, lüks ömür alanlarıyla öne çıkarken, tezli bir biçimde “geleceğin şehri” olarak lanse edilmişti. Kentteki akıllı sistemlerin, örneğin camları otomatik olarak onaran ve yeşil duvarlarını kendi kendine sulayan yapılarla donatılacağı vaat ediliyordu. Fakat, pandeminin getirdiği aksaklıklar, finansal dalgalanmalar ve politik mahzurlar projenin gelişimini sekteye uğrattı. Kent, 700.000 kişilik nüfus amacına ulaşamadı. 2019 yılında sırf birkaç bin kişi burada yaşıyordu. Birinci baştaki argümanlı nüfus planlaması, pratikte karşılanamayacak kadar yüksek bir beklenti olarak kaldı. Vakitle Forest City, ağır nüfus yerine neredeyse bir hayalet kent havasına büründü.
Güney Kore’nin “Ubiquitous City” denemesi; bu ülkede geliştirilen Songdo, ülkenin “ubiquitous city” yani “her yerde şehir” vizyonuyla inşa edildi. İnternet ilişkili çöpler, akıllı trafik ışıkları, telefon üzerinden denetim edilen aydınlatma ve ısıtma sistemleri üzere özelliklerle donatılmıştı. Songdo’nun emeli, insanların hayatını kolaylaştıran bir akıllı kent olarak hizmet etmekti. Ne yazık ki bu kent de beklenen ilgiyi göremedi. İleri teknolojik altyapıya karşın, kent hem iş yatırımcıları hem de halk tarafından tercih edilmedi. Kentin suram kademesindeki teknolojik yenilikler, akıllı telefonların yaygınlaşmasıyla birlikte sıradanlaşmış ve Songdo’nun büyük bir yatırım çekmekte zorlanmasına neden olmuştu; nüfus arzulananın sadece dörtte biriyle sonlu kaldı.
Masdar City: Çölde Bir Hayalet Kent. Abu Dabi’nin çabucak yanında kurulan Masdar City, büsbütün karbon nötr olma argümanıyla sıfırdan inşa edilen bir proje olarak dikkat çekmişti. Yenilenebilir güç kaynakları ve otonom şahsî taşıma pod’ları üzere sürdürülebilir tahlillerle donatılmıştı. Lakin, maliyetler artmaya başladıkça kimi teknolojik tahliller rafa kaldırıldı ve planlanan akıllı sistemlerin pek birden fazla uygulanamadı. Sonuç olarak Masdar City, büsbütün inşa edilmemiş bir kent olarak kaldı. Bugün, bu kent hala birkaç yüz öğrencinin yaşadığı ve başlangıçtaki sürdürülebilirlik amaçlarına ulaşamayan bir “yeşil hayalet şehir” olarak anılıyor.
Kobie, akıllı kent projelerinin teknolojiye odaklanırken toplulukların doğal olarak büyümesi ve gelişmesi gereken tarafları göz arkası ettiği tespitinde bulunuyor. Bu eksikliğin sonucunda, planlanan nüfus çekilemiyor ve projeler beklenen yatırımı alamıyor. Buna ek olarak, süratli teknolojik gelişmelerle birlikte projelerde kullanılan teknolojiler süratle “normalleşebiliyor” ve beşerler, bu özelliklerin esasen mevcut olduğu “normal” kentlere taşınmayı tercih ediyor.
Yazar, başarılı bir akıllı kentin sadece teknolojiyle değil, sürdürülebilirlik ve toplumsal yarar ile de ilgili olduğunu belirtiyor ve Barcelona ile Medellín kentlerini örnek gösteriyor. Barcelona’da çöp kutuları doldukça merkeze sinyal göndererek daha verimli bir atık toplama süreci sağlanıyor. Medellín’de en fakir bölgelerde yeni kütüphaneler, parklar ve okullar inşa edilerek toplumsal eşitlik sağlanıyor. Sıfırdan bir kent inşa etmek için efor harcamak yerine, var olan kentlerimizi teknoloji ile geliştirmenin daha verimli ve güzel bir yaklaşım olacağına inanıyorum.
GELECEĞİ KİM İNŞA EDİYOR?
Kobie, kitabın son kısmında Google X Labs’te yenilikçi projeleri yöneten Astro Teller’in vizyonuna yer veriyor. Teller’in bakış açısı, geleceğin yalnızca teknolojik yeniliklerle değil, bu yeniliklerin hangi bedeller ve hedefler doğrultusunda geliştirildiğiyle şekilleneceğini vurguluyor. Ona nazaran, teknolojik ilerlemelerin birçok, şirketlerin karşılaştığı maliyet baskısı ve süratle sonuç elde etme zaruriliği nedeniyle uzun vadeli yarar sağlayacak tahliller yerine, daha çok kısa vadede kârlılık getirecek projelere odaklanıyor. Bu projeler, ekseriyetle süratle tamamlanmak zorunda kalıyor, bu da geleceğe dair daha derin, insan odaklı bir kanıyı engelliyor.
Kobie bu noktada “Geleceği kimler inşa ediyor?” sorusunu ortaya atıyor ve görüşlerini ayrıntılandırıyor. Ona göre, Silikon Vadisi milyarderleri, teknolojiyi hangi problemlere yönelik kullanmak istediklerine karar veriyor, kendi bakış açılarını ve önceliklerini ön plana çıkarıyor. Bu süreçte birçok vakit kapsayıcı bir perspektif eksik kalıyor. Müellif, daha çeşitli bir teknoloji ekosisteminin farklı ömür tecrübelerinden beslenerek daha adil tahliller üretme potansiyeline sahip olabileceğinin altını çiziyor.
Gelecek teknolojilerle ilgili tartışmalar sıklıkla umut, hayal gücü ve yenilik etrafında şekillenir. Nicole Kobie’ye nazaran her yenilik ışıldayan bir gelecek vaadiyle ortaya çıksa da insan hayatını olumlu tarafta değiştirme garantisi yok. İşte tam da bu yüzden bu yenilikleri kimin geliştirdiği ve hangi emellere hizmet ettiği üzere sorular, yani yapan kişinin ve yapılan işin vizyonu da toplumun gündemine dahil edilmelidir.
Sizce de gelecek inşası bir strateji ve hatta bir komplo teorisi ile ilişkilendirilmeden, insanlara ne kadar ve niçin cazip geldiği incelenmeli değil mi?
Hükümetlerin yahut hükümet olan insanların iradeleri devlet bütçelerini yönlendirmektedir. Uzay yarışı, silahlanma yarışı, atom silahları imal yarışı ve benzerleri hala sürüyor. Bu tip projelere akıtılan para ise bu husustaki inovasyon ve yatırımları azdırıyor. Tahminen bunlar uzay yarışı yahut nükleer silahlar üzere beyhude gayretler fakat bu gelişmelerin teknolojiye pek çok yan yararı oldu.
Bu sapkın ve azgın fikirlerin gelişmesinde Hollywood’un da çok hissesi var. Ben bunlara “büyüklere masallar” diyorum. Fakat inanan çıkınca, heyhat paralar harcanıyor boşuna…
Velhasıl biz lafı söyleyene değil söyletene bakalım, değil mi!
