İklim Kanunu kabul edildi

TBMM Genel Kurulu’nda, ‘İklim Kanunu Teklifi’ kabul edildi.

TBMM Genel Şurası’nda kabul edilen İklim Kanunu Teklifi, Türkiye’nin yeşil büyüme vizyonu ve net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda iklim değişikliğiyle çabayı amaçlayan değerli düzenlemeler getiriyor. Bu kanunla birlikte birçok alanda yeni yükümlülükler ve yaptırımlar belirlendi.

İklim Kanunu Teklifi’nin getirdiği esas yenilikler şunlar:

SERA GAZI EMİSYONLARININ AZALTILMASI VE TAKİBİ

• Kanun, sera gazı emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliğine ahenk faaliyetleri için yasal bir çerçeve oluşturuyor. Bu kapsamda, Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kurulması ve karbon kredileriyle ilgili düzenlemeler yapılması planlanıyor.
• Doğrulanmış yıllık sera gazı emisyon raporu sunmayan işletmelere 1 milyon liradan 10 milyon liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek. Ayrıyeten, sera gazı emisyonu izleme planını sunmayanlara yahut müddeti içinde güncellemeyenlere 200 bin Türk Lirası, doğrulanmış sera gazı emisyonu raporunu mühleti içerisinde sunmayanlara ise 300 bin Türk Lirası idari para cezası verilecek.
• Belirlenen düzenlemelere karşıt faaliyet gösteren işletmelere, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca bir yılı aşmamak şartıyla düzeltme müddeti verilebilecek. Bu müddet sonunda karşıtlık düzeltilmezse faaliyet kısmen yahut büsbütün durdurulabilecek ve 50 milyon Türk Lirasına kadar idari para cezası uygulanabilecek.

KURUMSAL YAPILANMA VE KOORDİNASYON

• Kanun teklifi ile İklim Değişikliği Başkanlığı‘na kıymetli yetkiler veriliyor. Başkanlık, sera gazı emisyon azaltımı ve ahenk faaliyetlerini izleyecek, yıllık raporlar hazırlayacak ve iklim değişikliğiyle ilgili bilgileri toplayarak kamu kurumlarıyla iş birliği yapacak.
• Her vilayette vali başkanlığında İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu oluşturulacak. Bu şuralar, mahallî seviyede iklim değişikliği hareket planlarının hazırlanmasında ve izlenmesinde rol oynayacak.

HEDEFLER VE YÜKÜMLÜLÜKLER

• 2050 yılına kadar belediye atıklarının işlenmeden sistemli depolama ile bertarafına son verilmesi ve sıfır atık uygulamalarının yaygınlaştırılması hedefleniyor. Atık geri kazanım oranının 2035 yılında yüzde 60’a çıkarılması amaçlanıyor.
• Su idaresi kapsamında, suyun verimli ve faal biçimde kullanılması sağlanacak, arıtılmış atıksuyun yine kullanım oranının 2030 yılında yüzde 15’e çıkarılması hedefleniyor.
• Enerji ve kaynak verimli, düşük emisyonlu üretim teknikleri ve teknolojilerin, yenilenebilir güç ve alternatif yakıtların kullanımının yaygınlaştırılması sağlanacak.
• Ormanlarımızdaki yıllık odun artımının 5 yıllık ortalamada en fazla yüzde 50’sinin orman emvali üretiminde kullanılması ile Akdeniz Bölgesi ortalamasıyla ahenk hedefleniyor.
• Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kurulması planlanıyor.

MALİ DÜZENLEMELER

• Kanun kapsamında elde edilecek özel gelirler (sera gazı emisyon müsaadesi gelirleri, ETS kapsamındaki tahsisat satış gelirleri, idari para cezalarının yüzde 50’si vb.) İklim Değişikliği Başkanlığı bütçesinde özel ödenek olarak kaydedilecek ve Başkanlık tarafından kullanılacak.
• İklim Değişikliği Başkanlığı, döner sermaye işletmesi kurmaya yetkili olacak.

YANLIŞ ANLAŞILMALARIN DÜZELTİLMESİ

• Kanun teklifiyle ilgili olarak ortaya atılan “karbon ayak iziyle insanların özgürlüklerinin kısıtlanacağı” ve “karbon vergisinin vatandaşın cebinden çıkacağı” argümanları Cumhurbaşkanlığı Bağlantı Başkanlığı tarafından doğru olmadığı belirtilmiştir. Karbon ayak izi azaltımı ve Emisyon Ticaret Sistemi uygulaması bireylerle değil, yalnızca güç ağır üretim tesisleri üzere üretim yapan tertiplerle ilgilidir. Kanunda karbon vergisine yönelik rastgele bir karar bulunmamaktadır.

Bu kanun, Türkiye’nin iklim değişikliğiyle gayrette memleketler arası taahhütlerini yerine getirme ve yeşil iktisada geçiş sürecini hızlandırma yolunda değerli bir adım olarak görülüyor.