İsrail, İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile iş birliğini durdurma kararının akabinde, 2015 nükleer muahedesinin üç Avrupa tarafı olan Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık’a “snapback” sistemini devreye sokmaları davetinde bulundu.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, çarşamba günü X hesabından yaptığı açıklamada, “Snapback sistemini devreye sokma vakti geldi. Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık’a İran’a yönelik tüm yaptırımları yine yürürlüğe koymaları davetinde bulunuyorum” tabirlerini kullandı.
‘SNAPBACK’ NEDİR
Snapback sistemi, İran’ın 2015 nükleer mutabakatındaki yükümlülüklerini ihlal etmesi durumunda, BM yaptırımlarının otomatik olarak tekrar uygulanmasına imkan tanıyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, çarşamba günü UAEA ile iş birliğinin askıya alınmasını öngören maddeyi imzalayarak resmileştirdi. Bu adım, Tahran ile BM nükleer gözlemcileri ortasındaki kontrol ve şeffaflık krizinin akabinde geldi.
Kararı “skandal” olarak nitelendiren Sa’ar, “Bu adım, İran’ın tüm memleketler arası nükleer yükümlülüklerini açıkça reddetmesidir. Milletlerarası toplum, İran’ın nükleer hırslarını durdurmak için elindeki tüm araçları devreye sokmalıdır” dedi.
NE OLMUŞTU
İran’ın UAEA ile iş birliğini askıya alma kararı, ABD ve İsrail’le yaşanan son tansiyonların akabinde geldi. 13 Haziran’da İsrail’in İran’ın askeri ve nükleer tesislerine hava saldırısı düzenlemesiyle başlayan 12 günlük çatışmada, Tahran füze ve drone hücumlarıyla karşılık vermişti. ABD ise İran’daki üç nükleer tesisi bombalamıştı.
Çatışma, 24 Haziran’da ABD’nin arabuluculuğunda sağlanan ateşkesle sona ermişti.
