Menderes ve Seferhisar’ın bitmeyen zahmeti… Yangın haritası ne anlatıyor

İzmir’in Menderes, Seferihisar, Gaziemir, Buca ve Tire ilçelerinde çıkan yangınlara havadan ve karadan müdahale edildi. Çok sayıda mesken tahliye edilirken galericiler sitesine sıçrayan yangın, araçları kül etti.

İzmir Menderes ve Seferihisar ilçeleri ortasında çıkan orman yangınına müdahale, 3’ncü gününde de devam ediyor. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İzmir’de 5 köy ve 2 mahallenin yangınlar nedeniyle önlem maksatlı boşaltıldığını ve yangınlara 8 noktada müdahale edildiğini lisana getirdi.

4 uçak, 14 helikopter, 106 arazöz, 100’lerce iş makinesi ile çıkan orman yangınına müdahale devam ediyor.

2019 yılından bu yana İzmir’de pek çok orman yangını meydana geldi. Hem yaz sıcaklıkları hem de insan kaynaklı etkenlerle büyüyen bu yangınlar, binlerce hektarlık alanın kül olmasına neden oldu. İzmir’de kayda geçen değerli orman yangınlarını Odatv derledi.

2019 YILINDA 223 FARKLI NOKTADA YANGIN ÇIKTI

İzmir, 2019 yılında çok sayıda orman yangınıyla karşı karşıya kaldı. Yıl boyunca 223 farklı noktada yangın çıkarken, toplamda yaklaşık bin 47 hektarlık alan ziyan gördü. Bilhassa yaz aylarında tesirli olan yüksek sıcaklık ve rüzgar, yangınların süratle yayılmasına neden oldu.

Yılın en sert yangını, 18 Ağustos’ta Karabağlar ilçesi Tırazlı Mahallesi’nde başladı. Kuvvetli rüzgarın tesiriyle kısa müddette büyüyen yangın, Menderes ve Seferihisar ilçelerine kadar yayıldı. Birtakım kaynaklara nazaran 500 hektardan fazla alan yanarken, devrin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer zarar gören alanın 5 bin hektara kadar çıktığını açıkladı. Yangına havadan ve karadan ağır müdahalede bulunuldu, grupların günler süren çalışması sonucunda yangın denetim altına alınabildi.

2020 YILININ EN BÜYÜK YANGINI YENİDEN MENDERES’TE

2020 yazında da İzmir genelinde hem ormanlık hem kırsal alanlarda önemli yangın hadiseleri yaşandı. İzmir Orman Bölge Müdürlüğü’nün Ocak–Ağustos devri raporuna nazaran, bölge takımları 182 orman yangını ve 183 orman dışı yangına müdahale etti. Bilhassa Çeşme, Seferihisar, Urla ve Menderes’te ağır yangınlar yaşandı; birçok bölge tehlike altında kaldı.

30 Temmuz’da Balçova sırtlarındaki ormanlık alanda başlayan yangın, rüzgârla süratle yayılma riski taşıdı fakat 2 helikopter ve 5 arazözle yapılan müdahale sonucu denetim altına alındı.

Daha sonra Menderes’te 1 Ağustos’ta Çamönü Mevkii’nde öteki bir yangın daha yaşandı. Bu yangın da ağır hava takviyesiyle denetim altına alındı. Bornova ve Kemalpaşa ilçelerinde de 1 Ağustos günü yangınlar çıktı. Her iki yangında da takımların süratli müdahalesi sayesinde makilik alanlar fazla büyümeden kurtarıldı. Bornova’ya 2 helikopter ve 4 arazöz, Kemalpaşa’ya ise 3 helikopter ve 6 arazöz gönderildi. Balçova ilçesi de yangınlardan etkilenen bir başka bölgeydi.

Yılın en büyük yangını, 2 Ağustos’ta yeniden Menderes ilçesinin Zahmet Mahallesi’nde çıktı. Restoran yakınındaki çöplerden çıktığı belirlenen yangın, rüzgarın tesiriyle kısa müddette yayılarak 430 hektarlık alanı küle çevirdi.

Çeşme ise 22 Ağustos’ta çıkan yangınla gündeme geldi. Marina karşısındaki ağaçlandırma alanında başlayan yangın, kısa müddette denetim altına alındı. Bir gün sonra, 23 Ağustos’ta Urla ilçesi Kokar mevkisinde makilik alanda bir öbür yangın meydana geldi. Her iki yangında da önemli bir tahribat yaşanmadan müdahale sağlandı.

2021 YLINDA 288 FARKLI ORMAN YANGINI

2021’de Türkiye genelinde büyük orman yangınları yaşanırken, İzmir de bu afetlerden önemli biçimde etkilendi. Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre Temmuz prestijiyle Türkiye’de 118 bin 415 hektar ormanlık alan ziyan gördü ve İzmir bu kayıpların değerli bir kısmında hisse sahibiydi.

En dikkat çeken yangınlardan biri 8 Eylül 2021’de Kemalpaşa ilçesinin Dereköy mevkiinde yaşandı. Ormanlık alanda çıkan yangın, kısa müddette büyüme riski taşısa da 3 helikopter, 15 arazöz ve su tankerlerinin müdahalesiyle denetim altına alındı. Yaz boyunca Menemen, Foça, Bayraklı, Bayındır ve Urla ilçelerinde de çeşitli yangınlar görüldü. Menemen ve Foça’da cezaevi gerisindeki ormanlık alanlar, Bayraklı’da Doğançay Mezarlığı etrafı, Bayındır’da zeytinlik topraklar ve Urla’nın Yağcılar mevkiindeki makilik alanlar alevlerle çaba etti. İzmir Büyükşehir Belediyesi bu yangınlara 22 araç ve 114 işçi ile dayanak verdi.

İzmir genelinde 2021 yılı boyunca toplam 288 farklı orman yangını kaydedildi. Yangınlara en fazla müdahale edilen ilçeler ortasında Kemalpaşa, Menemen, Foça, Bayraklı, Bayındır ve Urla öne çıktı. Ayrıyeten bu yıl, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Orman Bölge Müdürlüğü’nün ortaklaşa çalışmaları sayesinde yangınların yüzde 94’ü büyümeden denetim altına alındı.

2022 YAZINDA YAPAY ZEKA TAKVİYELİ MÜDAHALE İLE BÜYÜMEDEN SÖNDÜRÜLDÜ

2022 yaz mevsimi, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Orman Bölge Müdürlüğü için ağır bir yangın müdahale dönemiydi. Tunç Soyer’in açıklamalarına nazaran, yıl boyunca toplam 13 bin 235 yangının yaklaşık yüzde 94,5’i yapay zeka dayanaklı erken ihbar ve süratli saha müdahaleleriyle büyümeden söndürüldü.

Bu kapsamda, yangınlara en çok müdahale edilen ilçeler ortasında Foça, Karaburun, Bergama, Kiraz, Ödemiş ve Bayındır öne çıktı. Bilhassa Foça’daki kırsal yangınlar, Karaburun’daki rüzgar kaynaklı orman yangını ve Bergama’daki makilik alanda çıkan yangın, geniş hava ve kara takviyesiyle denetim altına alınan olaylar ortasında yer aldı. Kiraz, Ödemiş ve Bayındır ilçelerinde ise daha çok kırsal alanda tesirli olan küçük çaplı yangınlar, süratli müdahale sayesinde büyümeden söndürüldü.

2023 YILINDA MENDERES BİR KEZ DAHA ALEVLERLE SARSILDI

2023’te İzmir Orman Bölge Müdürlüğü bilgilerine nazaran toplam 163 orman yangını meydana geldi. Son on yılın bilgileriyle karşılaştırıldığında bu sayı, bilhassa 2019 ve 2020 üzere yıllarla benzeri düzeydeydi. Yılın en dikkat cazibeli yangını, 27 Ağustos’ta Kemalpaşa ilçesi Cumalı Mahallesi’nde yıldırım düşmesi sonucu çıktı. Yangına 2 uçak, 2 helikopter ve kara takımlarıyla müdahale edilerek yaklaşık 1 saat 10 dakika içinde denetim sağlandı. 11 Eylül’de Foça’nın Ilıpınar Mahallesi ormanında başlayan yangın, 3 uçak, 5 helikopter, 17 arazöz ve 8 su ikmal aracı ile süratli formda söndürüldü.

Aynı gün Çeşme’de çöplükten ormana sıçrayan yangına da emsal büyüklükte takımlarla müdahale edilerek yangın denetim altına alındı. Temmuz ayında Aliağa ilçesinde kıyıya yakın kıyı bandında başlayan yangın, havadan ve karadan ağır müdahale ile söndürüldü. Bu yangın bilhassa turistik alanlara yakın olması nedeniyle tedirginlik yarattı. Bergama ilçesinde ise yıl boyunca bin 89 hektarlık ormanlık alan yangınlarla tahrip oldu. Gaziemir ve Menderes’te yaşanan yangınlarda ise sırasıyla 323 ve 266 hektar alan ziyan gördü.

Kemalpaşa, Foça, Çeşme, Aliağa üzere kıyı ilçeleri yangınları büyümeden denetim altına alırken, Bergama ve Gaziemir-Menderes bölgelerinde değerli orman kayıpları yaşandı.

2024 YILINDA İSE 142 YANGIN

2024 yılı, İzmir için orman yangınları açısından güçlü bir periyot olmaya devam etti. İzmir Orman Bölge Müdürlüğü datalarına nazaran yıl boyunca toplam 142 orman yangını meydana geldi. Bu yangınların birden fazla süratli müdahaleler sayesinde büyümeden denetim altına alınırken, birtakım ilçelerde sonlu ölçüde ormanlık alan kayıpları yaşandı.

Yılın birinci büyük yangını, Nisan ayında Menemen ilçesinde çıktı. Yerleşim alanlarına yakın bölgede başlayan yangına, kara ve hava takımlarının süratli müdahalesi ile müdahale edilerek büyümesi önlendi. Haziran ayında ise Karaburun ilçesinde rüzgarın tesiriyle başlayan orman yangını, bölgeye sevk edilen 4 uçak, 5 helikopter ve onlarca arazöz sayesinde denetim altına alındı. Yangında yaklaşık 25 hektarlık alan ziyan gördü. Ağustos ayında Çeşme ve Urla ilçelerinde art geriye çıkan iki yangın, güçlü grupların müdahalesiyle söndürüldü. Her iki yangında da yayılma riski erken müdahale sayesinde bertaraf edildi.

Son olarak Eylül ayında Bergama ve Kemalpaşa’da küçük çaplı yangınlar kaydedildi. Müdahaleler süratli gerçekleşti ve yangınlar yerleşim alanlarına sıçramadan denetim altına alındı.

MENDERES YAŞANAN YANGINLARLA ÖNE ÇIKTI

İzmir’de Menderes ilçesi 2025 yazında da orman yangınları ile boğulurken 2019-2024 yılları ortasında toplamda 6 orman yangınına maruz kaldı.

2019 yılında çıkan yangınlarda yaklaşık 500 hektarlık alan ziyan görürken, 2020’de Menderes’teki yangınlar toplamda 860 hektarlık ormanlık alanı tesiri altına almıştır. 2023 yılında gerçekleşen yangınlarda ise yaklaşık 266 hektar ormanlık alan yandı. 2024 yılında ise yangınlar nedeniyle 74 hektarlık alanın tahrip oldu.

“DEVLET SAVAŞ VAKTİ REFLEKSİ İÇİNDE GAYRET ETMELİDİR”

Her yıl Menderes ve Seferhisar’ın yangınlara teslim olması dikkat çekerken öte yandan emekli Tümamiral Cem Gürdeniz toplumsal medya hesabından yangınlarla ilgili “Seferihisar Ege’nin stratejik kalbidir. Her sene en büyük amfibi ve müşterek tatbikat Seferihisar Doğanbey havzasında yapılır. Saatte 90 km süratle esen rüzgar ve yüksek ısıdan faydalanarak çıkartılan bu yangınlarla devlet savaş vakti refleksi içinde müdahale ve çaba etmelidir” tabirlerini kullandı.

Orçun Ak