Cumhuriyet Halk Partisinin (CHP) dış siyasetinde son devirde tesirli olan isimlerden eski Washington Büyükelçisi Namık Tan, yaptığı son açıklamayla tekrar gündeme geldi.
Sosyal medya platformu X’te gündemi kıymetlendiren CHP İstanbul Milletvekili Namık Tan, son atakların “İran’ın istihbarata karşı koyma ve hava savunma yeteneklerinin neredeyse sıfırlandığını yine ortaya çıkardığını” söz etti. Emekli büyükelçi, İsrail’in İran’a yönelik taarruzlarının genişleyerek süreceğini savundu.
Ancak Tan’ın bu son öngörüsü, geçmişte yaptığı değerlendirmelerle birlikte değerlendirildiğinde akıllarda soru işareti kalmasına vesile oldu.
İsrail’in Gazze’ye yönelik hücumlarının değerlendirildiği geçen yıl ekim ayındaki TBMM kapalı oturumunda CHP ve mecliste kümesi olan partiler, iktidar tarafından bilgilendirildi.
CHP’nin dış siyaset konusundaki tavrı Namık Tan’la formlandığı bilinirken, oturumun akabinde CHP başkanı Özgür Özel, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Ulusal Savunma Bakanı Yaşar Güler’in toplumun bilmediği hiçbir şey söylemediğini savundu.
ÖZGÜR ÖZEL, İSRAİL KONUSUNDA “ENDİŞELENECEK BİR ŞEY YOK” DEDİ ANCAK…
“Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 1 Ekim’de Genel Kurul’da yaptığı konuşmayı hatırlatan Özel, şöyle devam etti
“(Erdoğan’ın) Konuşmasının bir cümlesi çok kritikti. ‘Bir sonraki maksat Türkiye’dir, İsrail’in hedefindeyiz’ dedi. O gün çabucak çıkışta esasen birinci olarak bunu söylemiştim; Meclis’in kürsüsü rastgele bir kürsü değildir. Bu kelamı söyleyen de rastgele biri değildir. Yürütmenin başındaki kişi, bütün bakanlıkların bağlı olduğu kişi, dış politikayı, istihbaratı, Ulusal Savunma Bakanını atayan kişi, ‘Türkiye’ye İsrail saldıracak’ deyip dönüp gidemez. Bunun için de derhal Meclis’in bilgilendirilmesini aslında şahsen kendisi tarafından bilgilendirilmesini talep ettik. Bugün kendisi gelmedi, Sayın Dışişleri Bakanı’nı ve Ulusal Savunma Bakanını yolladı.”
“Şu anda milletimiz emin olsun ki, Türkiye’nin yani aslında açık açık da söylediler bunları, yani ne anlattıklarını söylemeyim ancak anlattıklarının bütünü şu, ‘Türkiye Erdoğan’ın söylediği kelamdan kaygı etmesin. Altını dolduracak bir söz yok. Bilmediğiniz bir şey yok. Bugünden yarına Türkiye’ye saldıracaklarına dair hiçbir şey yok.’ Söylenmeyeni söylüyorum, söylenenleri aslında bilmediğimiz bir şey de söylemediler.”
Özel, o gün her ne kadar “Endişelenecek bir şey yok” dese de bugün gelinen noktada İsrail, Türkiye’nin komşusu İran’ın genelkurmay başkanı ve komuta kademesine Tahran’da suikast düzenleyebilecek bir noktaya geldi.
SURİYE KONUSUNDA DA YANILDI
Güçlü bir dış siyaset geleneği, olan Cumhuriyet Halk Partisi, Suriye’de Beşar Esad’ın düşüşünde de sınıfta kaldı.
Özgür Özel, Esad tersi kümelerin Şam’a ilerlediği saatlerde Esad’la temasın kurulması daveti yaptı. Özel, “Bir an evvel Esad ile gerekli temaslar sağlanmalı. Esad’ın ilan ettiği genel aftan Türkiye’dekiler esasen yararlanıyor. Onlar bilgi sahibi yapılmalı. Çatışma ortamı durdurulmalı. Milletlerarası temaslar sağlanmalı. Ailelerin öncüleri gidip, kendi kentlerinin artık dönebilecekleri halde olduklarını görmeli ve orası süratle abat edilip, orada iş, aş olup bu beşerler da memleketlerine dönmelidir” dedi.
Özgür Özel’in kelamlarından kısa bir mühlet sonra Şam düştü, Esad idaresi devrildi.
NAMIK TAN’IN PAYLAŞIMI
İsrail’in en zayıf tarafı kendi nüfusu 10M’dan azken, İran’ınkinin 90M’dan fazla olması. Siyasal sistemi de İran’dan çok farklı olduğu için sivil can kayıpları görece az gözükse de siyasal tesirinin çok daha büyük olması kaçınılmaz
Buna karşılık, iktidarı sallantıda gözüken Netanyahu’nun İran’a saldırısının sadece kendi destekçilerince değil toplumun geniş bölümlerince olumlu bulunduğu da açık
İsrail, DMO İstihbarat Şefi Tuğg. Kazımi’yi de yardımcısıyla birlikte ortadan kaldırdı. İran’ın istihbarata karşı koyma ve hava savunma yeteneklerinin neredeyse sıfırlandığı tekrar ortaya çıktı
Temel münasebet gösterilen nükleer kapasitenin ortadan kaldırılması emeli doğrultusunda bombardımanla Natanz’ın devredışı kaldığı anlaşılıyor. Lakin, asıl amaç olan Fordo için İsrail ABD’den resmen akına katkı yapması talebinde bulundu. Çünkü, İsrail’in envanterinde ne ABD imali sığınak delici mühimmat ne bunları taşıyacak ağır bombardıman uçağı var
Başta Hamaney siyasal başkanların maksat alınmasına karşı çıkan Trump’ın hala kol bükerek İran’ı nükleer kapasiteden tümüyle vazgeçtiğini ilan etmeye ve bir çeşit “Roma Barışı’na” razı gelmeye zorladığı görülüyor
Trump bunun için Putin’i bile devreye sokmayı deniyor. Putin hem İran hem İsrail’le temas etti.
Macron’un Putin’in devreye girmesine karşı çıkması ise Avrupalıların global siyasette ne derece etkisiz kaldıklarını bir kez daha kanıtladı. Macron ayrıyeten (ABD ve Britanya ile birlikte İsrail’in savunmasına yaptığı belirtilen) Fransa’ya bu istikamette bir talep gelmediğini de açıkladı
İran’ın “müzakere için müzakere”, “zaman kazanmak için müzakere”, “ipe un serme” olarak görülebilecek diplomasi yaklaşımının stratejik olarak nasıl yanlış çıktığı ve rejimin şimdiki bağlamı ne derece yanlış okuduğu da anlaşıldı
Aynı yoldan Hizbullah lideri Nasrallah da geçmiş ve akıbeti malum olmuştu. Bu defa o vakit nasıl İran kendi Lübnan uzantısı Hizbullah’ın yardımına gitmedi yahut gidemediyse, artık Hizbullah da -deyim yerindeyse- İran’ın “telefonlarına çıkmıyor”
İran bölgede tesirine aldığı Arap başkentlerinden Bağdat nezdinde de teşebbüste bulunarak hava alanının daha faal kontrolünü talep etti fakat Irak’ta bu türlü bir kapasite de ortak siyasal irade de yok
Görülebilir gelecekte İran’da “rejim değişikliği” gerçekleşmeyeceğine ve ABD’nin İsrail’e takviyesi kesilmeyeceğine nazaran İsrail’in İran’a saldırısı genişleyerek süreceğe benziyor
Aynı cümleyi zıddından kurarsak, bu savaşın bitmesi lakin İran’da rejimin değişmesine yahut ABD’nin İsrail’e takviyesini kesmesine bağlı
İran Hürmüz Boğazı’nda seyrüseferi kesmeye kalkar yahut başta Irak bölgedeki ABD askeri ve diplomatik varlığını gaye alırsa ABD tam da Netanyahu’nun çabaladığı istikamette savaşa taraf olacak ve İran’daki yıkım artacaktır
Bu savaşın iktidarın başladığını ve yaz bitmeden sonuçlanacağını tez ettiği PKK’nın silah bırakma sürecini de etkileyeceğini hatta durduracağını da öngörmek aklın gereğidir
