Türkiye’de yaşayan “eğitimde ve istihdamda olmayan gençler” ya da İngilizce tarifin kısaltmasıyla NEET gençler OECD doruğunda. Bu duruma ait araştırma yapan İstanbul Ticaret Odası Stratejik Araştırmalar Merkezi, bu araştırmalar için ‘ne yetiştirmede’ tabirini de ekleyerek açıkladıkları ‘NEİY’ raporu hazırladı. Araştırmaya katılan bir gencin, ailenin üstlendiği misyonu ‘en güçlü işsizlik sigortası’ olarak söz ederken araştırmada dikkat çeken ayrıntılar yer aldı.
Buna nazaran gençler, eğitim sisteminin gereğince destekleyici olmamasından ve mesleksel yönlendirme eksikliğinden şikayet ederken, tecrübe eksikliği, düşük fiyatlar ve teminatsız çalışma şartları onları NEİY statüsünde kalmaya itiyor. ‘Cam fanusta yetişmek’ sözü, gençlerin inançlı ve korunaklı bir ortamda büyütülmeleri sonucu dış dünyadaki zorluklara karşı savunmasız kalmalarını temsil ediyor.
Uzun yıllar çalışarak mesken ya da araç alabilme niyetinden uzaklaşan gençler, hayata daha realist ve sonuç odaklı bakıyor. Bu durum, haliyle tüketim toplumunda gençleri hazza ve statüye dayalı eşyalara sahip olmaya sevk ediyor.
UZMANLAR NE DİYOR
Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan uzmanlar, Aile himayesinde olan gençlerin daha çok NEİY statüsüne düştüğünü gözlemliyorum. Cam fanusu kaldırdığımız anda bağışıklıkları yok oluyor. Zorluğu gördüğü vakit vazgeçiyor, bağlantı kuramıyor” tabirlerini kullandı.
O GENÇLER NE DİYOR
Araştırmada yer alan genç iştirakçiler ise yaşadıkları duruma ait şunları kaydediyor:
“(Kadın, lisans, 27) Ben en çok aileye, ailede yetiştirilme biçimine bağlıyorum. Biraz daha erken iş hayatına yahut iş hayatına benzeri sorumluluklar almaya yönlendirilseydim daha kolay adapte olurdum.
(Kadın, lisans) Üniversite öğrencisi olduğum için zati 2-3 ay sonra çıkacak, bırakacak deniliyor. O yüzden hiç almıyorlar. Üniversiteden sonra da yeni mezun olduğum için bize daha evvel çalışmış, en az iki yıl tecrübeli eleman lazım deyip, okul öncesinden de ret aldım.
(Erkek, lisans, 22) (Meslek edindirme kursları) Hiç katılmadım, katılmayı düşündüm ancak biraz da para tuzağı üzere. Bu sertifikalar biraz da ‘Şu kadar para ver, sertifikaları doldur’ üzere geliyor bana. Devletin kursları hoş aslında, fiyatsız veriyorlar”
