Mahfi Hoca sayılarla grafiklerle ezber bozdu: Faiz gerçeği… Asıl hangi gerçeğin üstü örtülüyor

Faiz masraflarının devletin bütçesi ile nakit istikrarındaki yerini anlatan Mahfi Eğilmez ezber bozdu. Bugünkü yazısında devletin toplam nakit masraflarını ele alan Eğilmez “Faiz zıtlığı yaygın bir nefret odağı oluşturduğu için bu tıp bir ortak lanetleme faiz dışı sarfiyatların rahatlıkla artırılmasına imkan sağlıyor. Toplum, faizi lanetlerken, kamu kısmının öteki alanlarda yarattığı büyük israfı ve faiz masraflarının artmasındaki asıl nedenin bu öteki masraflardaki artış olduğu gerçeğini gözden kaçırıyor.” diye yazdı.

Eğilmez’in mahfiegilmez.com’da yayımladığı “Faiz masraflarını lanetlerken” başlıklı yazısı şöyle:

“Öteden beri faiz masraflarının devletin bütçesinde ve nakit istikrarında büyük yer tuttuğu, faiz masraflarının düşürülmesi halinde sıkıntıların değerli ölçüde çözüleceği öne sürülür ve çoklukla de bu görüş gerçek kabul edilir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TÜİK verilerinden yararlanarak hazırladığım aşağıdaki tablo 2005 yılından bu yana devletin toplam nakit masraflarını, bu toplam içinde faiz dışı masraflar ile faiz masraflarının hisselerini milyar TL olarak birinci üç sütunda, faiz masraflarının toplam sarfiyatlar içindeki hissesini da yüzde olarak son sütunda sergiliyor.

Tablonun son sırasında turuncu boyalı kısımlar 2005 yılından 2024 yılsonuna kadar kelam konusu masraflarda kaç kat artış olduğunu, mavi boyalı kısım ise faiz masraflarının toplam masraflar içindeki hissesinde bu mühlet içinde ortalama yüzde kaç oranında artış olduğunu gösteriyor. Buna nazaran devletin toplam nakit masrafları 20 yılda 76 kat artarken, faiz dışı sarfiyatlar 100 kat, faiz sarfiyatları ise 25 kat artmış. Demek ki toplam masrafları asıl artıran kalemler faiz dışı masraflar. Artık bu tabloyu bir grafiğe dönüştürelim ve durumu daha net görelim:

Grafik bize sorunun faiz dışı masrafların artışından kaynaklandığını gösteriyor. Esasen faiz masraflarının artmasının nedenlerinden birisi de faiz dışı kamu masraflarının artması. Faiz dışı kamu masrafları arttıkça, kamu açığı ve hasebiyle kamu borçlanması artıyor. Kamu borçlanmasının artması faiz masraflarının de ister istemez yükselmesine neden oluyor.

Faiz masraflarının artmasının bir diğer nedeni enflasyonun yüksek olmasıdır. Enflasyon yüksekse faiz oranları da yüksek kalıyor ve münasebetiyle faiz sarfiyatları artıyor.

Amacımız faize güzelleme yapmak değil. Faiz masrafları düşürülmelidir lakin grafiğe bakınca faiz masraflarının oransal olarak faiz dışı masraflara nazaran fazla yüksek olmadığını görüyoruz. Buna rağmen toplumun çoğunluğu, bütün problemlerin kökeninde faiz masraflarının yattığı inancını taşımaya devam ediyor. Bu algının yaygınlaşması değerli ölçüde siyasetçilerin bu taraftaki açıklamalarından kaynaklanıyor. Faiz, bu toplumda en kolay lanetlenebilen kalemdir. Dikkatlerin faiz masrafları üzerinde toplanmasıyla kamu masraflarının öbür alanlarındaki aşırılıklar gözden uzak tutulmuş oluyor. Faiz tersliği yaygın bir nefret odağı oluşturduğu için bu cins bir ortak lanetleme faiz dışı sarfiyatların rahatlıkla artırılmasına imkan sağlıyor. Toplum, faizi lanetlerken, kamu bölümünün başka alanlarda yarattığı büyük israfı ve faiz masraflarının artmasındaki asıl nedenin bu öteki masraflardaki artış olduğu gerçeğini gözden kaçırıyor.”