Türkiye’de yaşanan ekonomik darboğaz, Diyarbakır’da da üretimi vurdu. Ülkenin birinci Dokumacılık İhtisas Organize Sanayi Bölgesi olarak 2021 yılında kurulan ve kısa müddette 70 fabrikaya mesken sahipliği yapan Diyarbakır OSB’de, son aylarda 20 fabrika kapandı. Üretim kapasitesi düşen çok sayıda tesisin ise sıkıntı durumda olduğu belirtiliyor.
İSTİHDAMDA YÜZDE 30’A YAKIN KAYIP
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Başkanı Mehmet Kaya, ANKA’ya yaptığı açıklamada, hazır giysi dalında yaşanan maliyet artışlarının fabrikaları yurt dışına yönlendirdiğine dikkat çekerek, “Tekstil fabrikaları daha ucuz maliyetle üretim yapabilecekleri ülkelere taşınıyor.” dedi.
OSB’de son devirde kapanan tesislerin çoğunluğunu fason üretim yapan fabrikaların oluşturduğunu vurgulayan Kaya, istihdamda yüzde 30’dan fazla kayıp yaşandığını tabir etti.
TEŞVİKLER BÖLGEYE ULAŞMIYOR
Bölge teşviklerinden bölgenin gereğince faydalanamadığını belirten Kaya, son 12 yılda bölgedeki vilayetlerin yatırım dayanaklarından yalnızca yüzde 5 oranında yararlanabildiğine dikkat çekti. Kaya’ya nazaran, mevcut teşvik siyasetleri yeni yatırım yapanlara yönelik olduğu için mevcut işletmeleri müdafaada yetersiz kalıyor.
“Zaten beşerler istihdamını muhafazaya çalışırken siz ‘Ben yalnızca yeni açılanlara, yeni istihdam sayınıza teşvik vereceğim’ derseniz, zati mevcudu muhafazaya çalışan bir yapının yeni istihdam yaratma bahtı yok.” diyen Kaya, emek ağır dalların yerine teknoloji ve sermaye ağır dalların bölgeye kazandırılması gerektiğini söyledi.
‘ÜRETİMDEN KOPARSAK DIŞA BÜSBÜTÜN BAĞIMLI OLURUZ’
Kaya, Türkiye’nin üretimden uzaklaştıkça yalnızca ithalat yapan bir yapıya dönüşeceğini vurguladı:
“Şimdi yöneticiler bu işe seyirci kalmamalı. Bu bizim bu topraklarda, bu bölgedeki en büyük üstünlüğümüz üretim gücümüzün olması. Şayet biz üretim üssü olmaktan çıkarsak büsbütün harcayan, dışarıdan ithal eden bir konuma geçeriz. Bu ülke zati bilhassa güç manasında büsbütün dışa bağımlıyken artık sanayi manasında da dışa bağımlı bir ülkeye dönüşür.”
KONKORDATO MÜRACAATLARI ARTIYOR
Diyarbakır’da konkordatoya başvuran işletme sayısında önemli bir artış yaşandığını söz eden Kaya, “Son bir yılda yaşanan konkordato sayısını evvelki beş yılda bir ortada görmedik” dedi. Faizlerin yüksekliği ve finansmana erişim ıstırabı, işletmelerin ayakta kalmasını zorlaştırıyor.
“Buradaki temel sorun, faiz oranlarının yüksekliği ve bu faiz oranlarıyla işletmesini ayakta tutmak isteyen firmaların maalesef dayanma güçleri bir müddetliğine kadar olabiliyor ve süratli bir formda ya konkordato ya iflas yaşamak zorunda kalıyor” diyerek ikazda bulunan Kaya, mevcut faiz siyasetlerinin gerçek dalı zora soktuğunu belirtti.
‘İHRACATÇILARA KUR DAYANAĞI ŞART’
İmalat dalına özel, düşük faizli ve sırf üretime odaklı kredi modellerinin geliştirilmesi gerektiğini tabir eden Kaya, ihracatçı firmaların kur farkı nedeniyle rekabet edemediğini söyledi.
“Bugün sanayi kuruluşlarımız da tarım, hayvancılık kadar değerli istihdam yaratan, ülkeyi geliştiren dallardır. Yani bu işi, bu faizi diğer bir yerde, krediyi öbür bir yerde kullanılmasına müsaade verilmeden büsbütün imalata yönelik düşük faizli bir kredilendirme siyasetinin bir an evvel hayata geçirilmesi gerekiyor. İkinci kıymetli husus, bu sayılarla imalatçılarımızın yurt dışında rekabet etme talihi da ortadan süratli bir biçimde kalkıyor. İhracatçılara yönelik kur dayanağı verilmeli ki ihracatta kıymetli bir rekabet üstünlüğü sağlansın. Öteki bir kıymetli husus da bize nazaran son teşvikte birtakım kesimler, birtakım bölgelerde özel olarak destekleniyor. Bunun biraz hızlandırılarak bilhassa dokuma üzere, hazır giysi üzere, mobilya bölümü üzere birtakım kesimlerin üretici üzerindeki güç, istihdam yükünün desteklenmesi, sübvanse edilmesi gerekir.”
